ကုလသမဂၢ အစီရင္ခံစာအရ HIV ကူးစက္မႈ မ်ားျပားေသာ ဝင္ေငြအလယ္အလတ္ႏွင့္ ဝင္ေငြနိမ့္ပါးသည့္ ႏုိင္ငံမ်ားမွ HIV ပုိး သယ္ေဆာင္ထားသူ ၉.၇ သန္းမွာ ယမန္ႏွစ္အတြင္းက ART ေဆးမ်ား ရ႐ွိခဲ့သည္။ လြန္ခဲ့သည့္ ၇ ႏွစ္ကမူ အဆုိပါႏုိင္ငံမ်ားမွ HIV ပုိး သယ္ေဆာင္ထားသူ ၁.၃ သန္းကုိသာ ART ေဆး ျဖန္႕ျဖဴးေပးႏုိင္ခဲ့သည္။ ကုလသမဂၢသည္ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္တြင္ HIV ပုိး သယ္ေဆာင္ထားသူ ၁၅ သန္းကုိ ART ေဆးမ်ား ျဖန္႕ျဖဴးေပးႏုိင္ရန္ ရည္႐ြယ္ထားသည္။ လက္႐ွိစာရင္းဇယားမ်ားအရ ART ေဆး လုိအပ္သူ ၂၈.၃ သန္း၏ ၃၄ ရာခုိႏႈန္းကုိ အဆုိပါေဆးမ်ား ေပးေဝႏုိင္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္ သိရသည္။

ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ႏွင့္ ကုလသမဂၢ၏ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ေရး အစီအစဥ္ UNAIDS တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး ကမၻာေပၚတြင္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါသည္ မ်ားကို ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ကင္းစင္ ေရးအတြက္ ကမၻာ့ေအအုိင္ ဒီအက္စ္ေန႔ျဖစ္သည့္ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္က ေတာင္းဆိုလုိက္သည္။

တကမာၻလံုးမွာ ၂ဝ၁၂ စာရင္းအရ ပိုးရွိသူ အသစ္ေပါင္း ၂႕၃ သန္းရွိတယ္။ ၂ဝဝ၁ နဲ႔စာရင္ေတာ့ ၃၃% က်လာတယ္။ ကေလးေတြမွာလဲ ၅၂% ေလ်ာ့နည္း လာတာျဖစ္တယ္။ ေသဆံုးသူကလဲ ၃ဝ% က်ဆင္းတယ္။ ၂ဝဝ၅ တံုးက အမ်ားဆံုး ေသဆံုး ခဲ့ရတယ္။ ၂ဝ၁၂ အကုန္မွာ ဝင္ေငြနည္းနဲ႔ ဝင္ေသြမမ်ားတဲ့ ႏိုင္ငံေတြမွာ ေဆးရရွိသူ အေရအတြက္ကို ၉႕၇ သန္း ရွိေအာင္ ရည္မွန္းထားခဲ့တယ္။ HIV နဲ႔ TB တြဲျဖစ္ေနသူေတြရဲ႕ ေသဆံုးမႈက ၂ဝဝ၄ ကေနတြက္ရင္ ၃၆% က်လာတယ္။

“ဒီလို ေရြးခ်ယ္တာဟာ က်မအတြက္ တကယ့္ကို ဂုဏ္ယူစရာပါ။ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းနဲ႔ စည္းျခား ေ၀းကြာေနရၿပီး၊ လူသား ဂုဏ္သိကၡာနဲ႔ အေျခခံ လူ႔အခြင့္အေရး ရဖို႔ ျမွင့္တင္ ေစာင့္ေရွာက္ ရမွာပါ။ က်မ အေနနဲ႔ အသံမဲ့ေနသူေတြရဲ႕ ပဲ့တင္သံ ျဖစ္ခ်င္ပါတယ္” ဟု ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္က ေျပာသည္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီဆိုးရြားတဲ့ ေရာဂါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေျခေန တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ရမယ့္ လုပ္ရပ္ေတြက အမ်ား ႀကီး က်န္ပါေသးတယ္။ ဒီအထဲမွာ အေရးအပါဆံုးသူေတြက သူနာျပဳေတြ သားဖြားဆရာေတြနဲ႔ တျခား က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းေတြပါ။ သူတို႔က HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္ေတြအတြက္ အေကာင္းဆံုး လုပ္ေပးႏုိင္တာကို ႏိုင္ငံ တိုင္းလိုလုိမွာ ေတြ႔ ရေလ့ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ဆရာဝန္က လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရွိတဲ့ ေက်းလက္ေဒသေတြမွာ သူတို႔က သိပ္အေရးပါပါတယ္။

ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံ ဆစ္ဒနီၿမဳိ႕၌ UNAIDS ညီလာခံကို ဒီဇင္ဘာလ အေစာပိုင္းတြင္ က်င္းပရန္ စီစဥ္ထားၿပီး ကုလသမဂၢ ခုခံအား က်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ ေဝဒနာ ရွင္မ်ား ခြဲျခား ဆက္ဆံမႈ တိုက္ဖ်က္ေရး (UNAIDS) ကမၻာလုံးဆိုင္ရာ သံတမန္အျဖစ္ ခန္႔အပ္ခံထားရသူ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ ပါဝင္ တက္ေရာက္မည္ ဟုလည္း ေဖာ္ျပ ထားသည္။

WHO ၏ လမ္းညႊန္ခ်က္ကို လာမည့္ ၃ ႏွစ္အတြင္း အေကာင္အထည္ ေဖာ္ႏိုင္ရန္အတြက္ HIV ပိုး စစ္ေဆးမႈ လုပ္ငန္းကို ႏုိင္ငံအႏွ႔ံ အဆင္ေျပ လြယ္ကူစြာ လူတိုင္းလုပ္ႏိုင္ရန္ အစိုးရက စီစဥ္ေပးသင့္ေၾကာင္း၊ အရည္ အေသြး ျပည့္မီေသာ က်န္းမာေရး ၀န္ေဆာင္မႈမ်ား ရရွိႏိုင္ရန္ HIV/ AIDS ဆိုင္ရာ ဥပေဒႏွင့္ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ေပးရန္လည္း လိုအပ္ေၾကာင္း ဦးမ်ိဳးသန္႔ေအာင္က အႀကံျပဳ ေျပာၾကားသည္။

ျမန္မာနိုင္ငံမွာ ေဆးဝါး လိုအပ္ခ်က္ဟာ အမ်ားအျပား ရိွေနတဲ့ အေၾကာင္း၊ အစိုးရရဲ႕ စာရင္းဇယား အရ ေရာဂါသည္ နွစ္သိန္းေက်ာ္ ရိွေနတဲ့ အနက္ ေျခာက္ေသာင္းေက်ာ္ အတြက္ပဲ ေဆးဝါး ေပးနိုင္ေသးတဲ့ အေၾကာင္း AIDS ေဝဒနာ သည္ေတြကို ကူညီေစာင့္ေရွာက္ ေနတဲ့ NLD အဖဲြ႕မွ တာဝန္ခံ ေဒၚျဖဴျဖဴသင္း က ေျပာပါတယ္။

”အစီရင္ခံစာအရ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ HIV ပိုးကူးစက္ခံရမႈႏႈန္းက ဆယ္ႏွစ္အတြင္း မွာ ၇၄ ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္အထိ က်ဆင္းသြားတယ္။ အခုလို ေရာဂါကူးစက္ခံရမႈႏႈန္း ေတြ က်သြားရတာက ျပည္သူေတြအၾကားမွာ HIV နဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ အသိပညာ ဗဟုသုတေတြ တုိးလာလို႔ပဲ။ အရင္က HIV ကူးစက္ခံရမႈႏႈန္း ျမင့္မားတဲ့ Drug user ေတြၾကားမွာ ကူးစက္ခံရမႈႏႈန္းက ၄၄ ရာခုိင္ႏႈန္းရိွေပမယ့္ အခုဆုိရင္ ၂ဝ ရာခုိင္ ႏႈန္းပဲ ရိွေတာ့တယ္” ဟု ၄င္းကဆုိသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ HIVAIDS ေရာဂါဆိုင္ရာ အမ်ဳိးသား မဟာဗ်ဴဟာ စီမံကိန္း (၂၀၁၁-၂၀၁၅) ႏွင့္ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္ရြက္မႈစီမံကိန္း (Operation Plan) ကို က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာနမွ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဇန္န၀ါရီ ၆ ရက္ေန႔တြင္ အတည္ျပဳေပးခဲ့သည္။ ယင္းတြင္ ၂၀၁၀ ျပည့္ႏွစ္တြင္ ခန္႔မွန္းခဲ့ေသာ HIV ထပ္မံကူးစက္ခံရသူ အေရအတြက္၏ ထက္၀က္သို႔ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္၌ ေလ်ာ့က်သြားရန္ ရည္မွန္းထားသည္။

ကမၻာလံုးဆိုင္ရာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ အေျခအေနေတြကို ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနတဲ့ UNAIDS အဖြဲ႕က နို၀င္ဘာ ၂၀ ရက္ေန႔က ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာ သစ္မွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီြပိုး အသစ္ကူးစက္မႈ ၅၀ ရာခုိင္နႈန္းေက်ာ္ က်ဆင္းသြားတဲ့နိုင္ငံ ၂၅ နိုင္ငံထဲမွာ အာ႐ွေဒသက ျမန္မာ၊ ထုိင္း၊ ကေမၻာဒီးယား၊ အိႏိၵယနဲ႔ နီေပါနိုင္ငံေတြပါ၀င္ျပီး ဇင္ဘာေဘြ၊ ရ၀န္ဒါ၊ တိုဂို၊ ဂါနာ၊ နမီးဘီးယား၊ အီသီယိုးပီးယား၊ ေဟတီ၊ ေဘာ့စြာနား စတဲ့ နိုင္ငံေတြလည္း ပါ၀င္ပါတယ္။

ကုလသမဂၢ က အမ်ိဳးသား ဒီမိုကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ ဥကၠဌ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို UNAIDS လို႔ေခၚတဲ့ ကုလသမဂၢ HIV နဲ႔ AIDS ကူးစက္ပ်ံ႕ပြားမႈ တားဆီးေရးဆိုင္ရာ ဂုဏ္ထူးေဆာင္ သံအမတ္ႀကီး အျဖစ္ မေန႔က ခန္႔အပ္လိုက္ပါတယ္။ HIV/ AIDS ေရာဂါ ကူးစက္ခံရသူေတြအေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈေတြ ပေပ်ာက္ေရး တာဝန္ကို ထမ္းေဆာင္ဖို႔အတြက္ ခန႔္အပ္တာျဖစ္ပါတယ္။