ကေလးေတြမွာ HIV ေရာဂါ ပိုးဝင္ၿပီး AIDS (ေခၚ) ကိုယ္ခံစြမ္းအားက်ေရာဂါ အဓိကျဖစ္ရတာက ကိုယ္ဝန္ေဆာင္မိခင္၊ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြ ဆီကေနတဆင့္ ကူးႏိုင္တယ္လို႔ က်န္းမာေရးပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပေျပာဆိုၾကပါတယ္။ အျခား ဘယ္လိုနည္းေတြနဲ႔ ကူးဆက္ႏိုင္ပါေသးလဲ။

HIV ပိုး ကာကြယ္တားဆီးေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လူငယ္ေတြကို ပညာေပးတာ၊ သုေတသန လုပ္ငန္းတြကို ေထာက္ပံ့တာ၊ HIV ပိုး ရွိေနသူေတြကို ခရီးသြားလာခြင့္ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြကို ဖယ္ရွားတာ၊ ကူးစက္ေရာဂါေတြကို တိုက္ဖ်က္ေရး ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ Global Fund အဖဲြ႔ႀကီးကို ေထာက္ပံ့တာ စတဲ့ အခ်က္ေတြကိုလည္း အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီးက ေျပာသြားပါတယ္။

သူ႕အေနနဲ႔ HIV/AIDS ေရာဂါကာကြယ္တိုက္ဖ်က္ေရးအစီစဥ္မွာ ေဆာင္ရြက္လာတဲ့ သက္တမ္း (၁၇)ႏွစ္အတြင္း အမ်ဳိးသမီးေတြကို ေရာဂါ ကူးစက္တဲ့နွဳန္းဟာ ပိုၿပီးမ်ားလာတာေတြ႕ရတယ္လို႔ ကိုရွဳိင္းက ဆိုပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ လိင္တူျခင္း ဆက္ဆံမႈႏႈန္း မ်ားလာတာဟာ ေရာဂါ ကူးစက္မႈႏႈန္းကို ပိုၿပီး တုိးလာေစတယ္လို႔လည္း ေျပာပါတယ္။

HIV ကူးစက္မႈ ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ကိုယ္၀န္တားဆီးေရးအတြက္ အခု သံုးစဲြေနၾကတဲ့ ေဆး၀ါးေတြရဲ႕ ပမာဏကို လိုအပ္ခ်က္အတိုင္း ထိန္းခ်ဳပ္ေပးႏုိင္မယ့္ ဒီကြင္းေတြကို တခါထည့္ထားရင္ သံုးလထိ တာရွည္ခံႏုိင္ေအာင္ စီစဥ္ထားပါတယ္။ ေဆးျပားေတြ အမ်ားအျပားကို ေန႔စဥ္ သံုးေနရမယ့္အစား ဒီလို သံုးလမွတစ္ႀကိမ္ သံုးရတဲ့အတြက္ ဒီပစၥည္းဟာ တြင္က်ယ္တဲ့ ေဆး၀ါးပစၥည္း ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လိုု႔ သုေတသီေတြက ေမွ်ာ္လင့္ ထားၾက ပါတယ္။

AIDS ေရာဂါကုိ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ လုပ္ေပးႏုိင္မယ့္ လမ္းစေပၚလာတဲ့ ကုထံုး ၂ ခု ေတြ႔ရွိတဲ့အေပၚ အေမရိကန္ သိပၸံပညာရွင္ေတြ အာရုံစုိက္ေနၾကပါတယ္။ HIV ပုိး ကူးစက္ေနတဲ့ လူနာ တဒါဇင္ထံက ေသြးနမူနာကုိ ထုတ္ယူၿပီး HIV ပုိးကုိ တြယ္ေစတဲ့ ပရုိတိန္းဓါတ္ကုိ ဖယ္ရွားေပးတဲ့နည္းကုိ အသုံးျပဳခဲ့တဲ့အေၾကာင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံက နံမည္ေက်ာ္ New England ေဆးပညာဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္းက ရခုိင္၊ ရွမ္း၊ ခ်င္းျပည္နယ္ေတြနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တုိ႔မွာရွိတဲ့ သူတုိ႔လုပ္ငန္းေတြ ပိတ္ပင္ခံလုိက္ရတဲ့ အတြက္ HIV/AIDS ေ၀ဒနာရွင္ေတြကုိ ေဆးကုသမႈ မေပးႏုိင္ေတာ့ဘူးလုိ႔ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တီဘီေရာဂါ ေ၀ဒနာသည္ေတြလည္း သူတုိ႔ အသက္ကုိ ကယ္တင္ႏုိင္မယ့္ ေဆး၀ါး ကုသမႈေတြ ခံယူလုိ႔ မရေတာ့ဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

အဓိကေတာ့ က်မတုိ႔ ႏိုင္ငံမွာ HIV/AIDS အျပင္ အျခားေသာ က်န္းမာေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ျပႆနာေတြလည္း အမ်ားႀကီးရွိတယ္။ ေနာက္ တခ်က္ကေတာ့ ဒီလုိျပႆနာေတြ ေျဖရွင္းဖို႔ဆုိရင္ အားလံုးမွာ တာဝန္ရွိတယ္လို႔ ျမင္တယ္။ အားလံုးဆုိတာ အစိုးရပိုင္းမွာလည္း တာဝန္ရွိတယ္။ ျပည္သူ တဦးတေယာက္ခ်င္းကလည္း တာဝန္ရွိတယ္လို႔ျမင္တယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ တဦးတေယာက္ခ်င္းကလည္း ကိုယ့္ရဲ ႔ ရပိုင္ခြင့္ေတြ၊ ကိုယ့္ရဲ ႔ အခြင့္အလမ္းေတြသိမွ ကိုယ္ဘာေတြ လုိအပ္ခ်က္ ရွိေနတာလဲ။ အစိုးရပိုင္းက ဘာလုပ္ေပးႏိုင္မလဲ။

HIV/AIDS တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ အေရွ႕ေတာင္အာရွ ေဒသတြင္းက ဆိုရင္ ကေမၻာဒီယားႏိုင္ငံနဲ႔ ထိုင္းႏိုင္ငံတို႔ကို ခ်ီးက်ဳးေဖာ္ျပ ထားပါတယ္။ ကေမၻာဒီးယားႏိုင္ငံမွာ ဆိုရင္ ၂၀၀၃ ခုႏွစ္ အဆိုးဆံုးျဖစ္တဲ့ အခ်ိန္ကေန ဆိုရင္ အခု ၈၆ ရာခိုင္ႏႈန္း အထိ ေလ်ာ့က်ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ လာႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ အစီရင္ခံ စာမွာ ေဖာ္ျပပါတယ္။

“ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဒီဆိုးရြားတဲ့ ေရာဂါေတြနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး အေျခေန တိုးတက္ေအာင္ လုပ္ရမယ့္ လုပ္ရပ္ေတြက အမ်ား ႀကီး က်န္ပါေသးတယ္။ ဒီအထဲမွာ အေရးအပါဆံုးသူေတြက သူနာျပဳေတြ သားဖြားဆရာေတြနဲ႔ တျခား က်န္းမာေရး ဝန္ထမ္းေတြပါ။ သူတို႔က HIV/AIDS ေဝဒနာရွင္ေတြအတြက္ အေကာင္းဆံုး လုပ္ေပးႏုိင္တာကို ႏိုင္ငံ တိုင္းလိုလုိမွာ ေတြ႔ ရေလ့ရွိပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ေတာ့ ဆရာဝန္က လံုလံုေလာက္ေလာက္ မရွိတဲ့ ေက်းလက္ေဒသေတြမွာ သူတို႔က သိပ္အေရးပါပါတယ္။

ေရာဂါကုိ ေစာကုသ လုိက္ျခင္း အားျဖင့္ ခႏၶာကုိယ္ထဲမွာ ေရာဂါပုိးေတြ သုိေလွာင္ထားလုိ႔ မရေတာ့တဲ့ အျပင္ ေရာဂါပုိး သေႏၶပါ ေျပာင္းသြားတယ္လုိ႔ သုေတသီေတြက ေျပာပါ တယ္။ ေရာဂါကုိ ေစာစီးစြာ အလ်င္အျမန္ ကုသလုိက္ျခင္းရဲ႕ အက်ဳိးက ကုိယ္ခံအားကုိပါ ထိန္းသိမ္းထားရာ ေရာက္တယ္လုိ႔ ဆုိပါတယ္။

HIV/AIDS ေ၀ဒနာသည္ေတြအေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ပေပ်ာက္ေရး ကမာၻလံုးဆိုင္ရာ လႈံ႔ေဆာ္ စည္း႐ံုးသူအျဖစ္ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ျမန္မာ့ ဒီမုိကေရစီေခါင္းေဆာင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကို ကုလသမဂၢ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေရာဂါ တုိက္ဖ်က္ေရးအဖြဲ႔ UNAIDS က ခန္႔ထားလိုက္ပါတယ္။

အမတုိ႔ ျမန္မာေတြရဲ ႔ ႏွလံုးသားက အင္မတန္ ႏုညံ့တယ္။ အင္မတန္လည္း ေႏြးေထြးတယ္။ ဆိုေတာ့ ဒါေတြကို ဝိုင္းၿပီးေတာ့ ကူခ်င္ၾကတယ္။ ဆိုေတာ့ အဲဒါေတြကေန စုလာတဲ့အခါမွာ ဒီ ပရဟိတေဂဟာတခု ထပ္ျဖစ္သြားခဲ့တယ္။ မိဘမဲ့ ခေလးေတြ အတြက္ လုပ္ေနတယ္။ မိဘမဲ့ခေလးအတြက္ လုပ္ေနရင္က HIV positive ျဖစ္လာတဲ့ မိဘမဲ့ခေလးတေယာက္ ကိုယ့္ဆီလာပို႔တယ္။ အဲဒီေတာ့ ေဂဟာေတြ အမ ေလ်ွာက္ပို႔တယ္။ ေလွ်ာက္ပို႔တဲ့အခါၾကေတာ့ ဘယ္ေဂဟာမွ လက္မခံႏိုင္ၾကဘူး။ လက္မခံႏိုင္တဲ့ အခါမွာ အမတို႔ စိတ္တူကိုယ္တူ ဝါသနာတူၾကတဲ့ လူေတြအခ်င္းခ်င္း စကားေျပာျဖစ္ၾကတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္တုန္းကေတာ့ စာမေရးျဖစ္ဘူး။