တကယ္ေတာ့ လူကုန္ကူးမႈေတြ၊ အဓမၼက်င့္ခံရမႈေတြ၊ ျပည့္တန္ဆာ ျပဳျခင္းခံရမႈေတြဟာ တစ္ခုနဲ႔ တစ္ခု ဆက္စပ္ေနတာျဖစ္ၿပီး အင္မတန္ လွပေခ်ာေမြ႔တဲ့ လူႏွစ္ေယာက္ အေၾကာင္းကို ရိုက္ကူးထားေသာ “Pretty Woman” ကဲ့သို႔ စိတ္ကူးယဥ္ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားထဲက အျဖစ္အပ်က္နဲ႔ကေတာ့ တျခားစီျဖစ္ပါတယ္။
Living with HIV: six very different stories
ျဗိတိန္မွာ HIV ကို စေတြ႔တာ ႏွစ္ေပါင္း (၃ဝ) ရွိျပီ။ ၁၉၈ဝ ကတည္းက HIV ပိုးေတြ႔ထားျပီး ကေန႔ထိ အသက္ရွင္ေနသူ အပါအဝင္ ဇာတ္လမ္း ကိုယ္စီရွိသူ (၆) ေယာက္အေၾကာင္းကို ဂါးဒီးယန္း သတင္းစာမွာ ၂၂-၃-၂ဝ၁၅ ေန႔က ေရးသား ထားပါတယ္။
ေဂၚရီလာေမ်ာက္၀ံေၾကာင့္ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါပိုးစတင္ျပန္႔ပြားမႈကို ေတြ႔ရွိ
HIV ပိုးဟာ ေရာဂါခုခံႏုိင္တဲ့ ဆဲလ္ေတြကို ဖ်က္ဆီးပစ္ၿပီး ခႏၶာကိုယ္တြင္း တီဘီေရာဂါ၊ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါနဲ႔ တျခားေသာ ေရာဂါေတြကိုပါ ၀င္ေရာက္ေစတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ (၁၉၈၁) ခုႏွစ္ကစၿပီး ယခုအထိ HIV ပိုးကူးစက္ခံရသူ အေရအတြက္ဟာ လူေပါင္း (၇၈) သန္းခန္႔ ရွိေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႕ ခန္႔မွန္းေျခအရ အဆုိပါ ကူးစက္ခံရမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ အေရအတြက္ဟာ ၃၉ သန္းရွိေနၿပီလို႔ သိရပါတယ္။
Herpes drug reduces HIV levels ေရယံုေဆးေၾကာင့္ HIV ပိုးနည္းေစႏိုင္
၂ဝဝ၉ ကေန ၂ဝဝ၁၂ အတြင္း ယူအက္စ္နဲ႔ ပီရူးႏိုင္ငံေတြမွာ စမ္းသပ္မႈ ၂ ခုလုပ္ခဲ့တယ္။ HIV-1 ပိုးရွိသူ ၁၈ ေယာက္ကို စမ္းတယ္။ သူတို႔မွာ HSV-2 ပိုးေတာ့ မရွိၾကဘူး။ CD4 cell counts နည္းၾကျပီး Antiretrovirals (ART) ေဆးလည္း ေပးမထားသူေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ သူတို႔ကို ေဆး တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁၂ ပါတ္ေပးတယ္။
ဓမၼတာလာခ်ိန္မွာ အကိုက္အခဲ သက္သာေစဖို႔ သိထားသင့္တဲ့ နည္းလမ္းေကာင္းမ်ား
အမ်ိဳးသမီးတုိင္း တစ္လတစ္ႀကိမ္ လစဥ္ ခံစားရေလ့ရွိတဲ့ အရာကေတာ့ ဓမၼတာလာစဥ္ ကိုက္ခဲျခင္းပါပဲ။ ဒီကိစၥကို အမ်ိဳးသမီးထုရဲ႕ (၉၀) ရာခုိင္ႏႈန္းေလာက္ကေတာ့ မလဲြမေသြ ႀကံဳဖူးၾကမယ္လုိ႔ ထင္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ဒီကိစၥကို အသက္သာဆံုးနဲ႔ အလြယ္ကူဆံုးျဖစ္ေအာင္ ဘယ္လုိေျဖရွင္းၾကမလဲ သိခ်င္ လာၾကပါၿပီ။
HIV ကူးစက္ ခံေနရၿပီလား (ဗဟုသုတရမည့္ အေမးအေျဖ-၁၊ ၂၊ ၃)
ေသြးစစ္တာကေတာ့ အႏၱရာယ္ အျပဳအမူျပဳျပီး ၃ လ သို႔မဟုတ္ ၆ လအၾကာမွာ စစ္ရင္ စိတ္ခ်ရပါတယ္။ ၃ လအၾကာမွာ စစ္ျပီးလို႔ မေတြ႕ အခု ေျပာျပတဲ့ အဖုေလးေတြေပါက္တာ၊ ေမာတာ၊ အဆစ္နာတာေတြက HIV ပိုး ကူးစက္ခါစ ပံုစံနဲ႔ မတူပါဘူး။ အရက္၊ ဘီယာလည္း ေသာက္တတ္တယ္ ဆိုေတာ့ ဒီလိုျဖစ္ေနတဲ့ ေမာတာ၊ အဆစ္နာတာေတြကို သမားေတာ္ ေတြနဲ႔ ျပသသင့္ ပါတယ္။
သိရွိမွတ္သားဖြယ္ HIV/AIDS ေရာဂါလကၡဏာမ်ား (အေမးအေျဖ- ၁၀၊ ၁၁၊ ၁၂)
လက္မထပ္ခင္ ဖိုမဆက္ဆံတာ၊ လိင္တူ ဆက္ဆံတာ ေရွာင္ပါ။ လက္ထပ္ၿပီး တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ သစၥာရွိရွိေနေပမယ့္လည္း လက္မထပ္ခင္က ပါလာတဲ့ ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ ႏ်စ္ေယာက္စလံုး ဒုကၡေရာက္ႏုိင္ပါတယ္။ ေသြးစစ္ၿပီးမွ အိမ္ေထာင္ျပဳတာ ပိုးေကာင္းပါတယ္။ လက္ထပ္ၿပီးရင္ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အျပန္အလွန္ သစၥာရွိပါ။
သိရွိမွတ္သားဖြယ္ HIV/AIDS ေရာဂါလကၡဏာမ်ား (အေမးအေျဖ- ၇၊ ၈၊ ၉)
လူတန္းစား မေရြး ျဖစ္ႏိုင္တာမို႔ လူတိုင္း သိထားသင့္ပါတယ္။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ပ်ံ႕ပြားမႈဟာ လူတစ္ေယာက္စီ၊ တစ္ေယာက္စီရဲ႕ အျပဳအမႈ၊ စည္းကမ္းရွိမႈ၊ စည္းေစာင့္မႈ၊ သစၥာရွိမႈေတြ အေပၚမွာ မူတည္ေနပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ဆိုရင္ ကိုယ့္မွာ ေရာဂါပိုး ရွိတယ္ဆိုတာကို ကုိယ္တိုင္ မသိဘူး။ ကုိယ့္ဆီက ဘယ္သူေတြ ကူးသြားၿပီဆိုတာလည္း မသိဘူး။
သိရွိမွတ္သားဖြယ္ HIV/AIDS ေရာဂါလကၡဏာမ်ား (အေမးအေျဖ- ၄၊ ၅၊ ၆)
ေရာဂါ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ ကုသႏိုင္တဲ့ ေဆးေရာ၊ ကာကြယ္ေဆးပါ မရွိေသးပါဘူး။ လူမ်ိဳးမေရြး၊ က်ားမမေရြး၊ လူတန္းစား မေရြး၊ အခ်ိန္မေရြး၊ ေနရာမေရြး၊ အသက္အရြယ္မေရြး ျဖစ္ႏိုင္တာမို႔ လူမသိသူမသိဘဲ တရိပ္ရိပ္ ျပန္႔ပြားေနတဲ့ ဒီေရာဂါ အႏၲရာဆိုးႀကီးကုိ မျဖစ္ခင္က ႀကိဳတင္ကာကြယ္ဖို႔ အေရးႀကီးလွပါတယ္။
သိရွိမွတ္သားဖြယ္ HIV/AIDS ေရာဂါလကၡဏာမ်ား (အေမးအေျဖ- ၁၊၂၊၃)
အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိတယ္လို႔ ေသခ်ာရင္ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေရာဂါပိုး ရႏိုင္တဲ့ အျပဳအမႈလုပ္ခဲ့မိလုိ႔ ကုိယ္မွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိတယ္လို႔ သံသယ ဝင္ေနရင္ျဖစ္ျဖစ္၊ သူမာ်းဆီက တျခားေရာဂါေတြ ကုိယ့္ဆီမေရာက္ေအာင္ ဂရုစိုက္ေနထိုင္သလို မိမိရဲ႕ အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေရာဂါပိုးဟာ သူတစ္္ပါးဆီကုိ ထပ္မံကူးစက္ မသြားေအာင္ ျပဳမႈေနထိုင္ေနရပါမယ္။
ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ ေရာင္ျခည္ HIV
” ေရာဂါပုိးရွိေနတဲ့ သင္တုန္းဓားနဲ႔ ေခါင္းရိတ္ရာကေန ကူးတာ၊ မုတ္ဆိတ္ ရိတ္ဓားကလည္း ကူးတတ္တယ္၊ ေဆးမင္ေၾကာင္ထုိး ရာကေနလည္း ကူးတတ္တယ္၊ ေမာင္ေဒါနဟာ အေပ်ာ္အပါး ကင္းရွင္းပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ အမႈမဲ့ အမွတ္မဲ့နဲ႔ ေရာဂါရွိတဲ့ သေဘၤာ သား ကတုံးရိတ္ထားတဲ့ သင္တုန္းဓားကုိ သုံးလုိက္မိတယ္၊ သင္ခန္း စာယူစရာေပါ့ဗ်ာ”
HIV during pregnancy ကိုယ္ဝန္နဲ႔ HIV
HIV ပိုးရွိေနသူတဲ႔ လိင္ဆက္ဆံရာမွာ ဗဂ်ိဳင္းနားလမ္း၊ ပါးစပ္၊ စအိုလမ္းေတြကေန ဝင္လာႏိုင္တယ္။ အပ္၊ ဓါးစတာေတြ မွ်သံုးရာကေနလည္း ကူးတယ္။ အလွအပကြင္းတပ္တာ၊ တက္တူး ထိုးတာေတြကေနလည္း ကူးစက္ႏိုင္တယ္။ ပိုးရွိေနတဲ့ မိခင္ေလာင္းကေနလည္း သူ႔ကေလးကို ေမြးေနစဥ္နဲ႔ ႏို႔တိုက္ေနစဥ္ ကာလမွာ ကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။

Follow me on: