ဘယ္လိုအခ်ိန္မွာ AIDS ကိုေရာက္ရွိျပီး ေရာဂါလကၡဏာေပၚတတ္ပါလည္းဆရာ။ ဘယ္လို အစား အေသာက္ေတြကို ေရွာင္သင့္ပါလည္းဆရာ။ သမီးေမးခ်င္တာက ေရာဂါမရွိတဲ့ လူေသြးထြက္တာကို သမီးတို႔ကထိမိရင္ အဲ့လူကို ကူးစက္ႏိုင္ပါသလားရွင့္။ CD4 တက္ေအာင္ ဘာေတြ စားသံုးေပးရပါ့မလည္းရွင့္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီ ကူးစက္ခံေနရသူမ်ား၌ အျဖစ္မ်ားဆုံး အုပ္စု သုံးစဲြခဲြလုိက္ၿပီး ၎တို႔တြင္ မူးယစ္ေဆးထုိးသြင္းသူ ၁၈ ဒသမ ၇ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ အမ်ဳိးသားခ်င္း လိင္ဆက္ဆံသူ ၁၀ ဒသမ ၄ ရာခိုင္ႏႈန္းႏွင့္ အမ်ဳိးသမီး လိင္အလုပ္သမမ်ား ၈ ဒသမ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိၿပီး ရွမ္းျပည္နယ္ႏွင့္ ဧရာ၀တီတုိင္းေဒသႀကီး ပုသိမ္တို႔၌ အမ်ားဆုံးေတြ႕ရွိရေၾကာင္း သိရသည္။

‘‘ကူးစက္ခံရတဲ့ အေၾကာင္း အရင္းကုိ ေျဖရွင္းႏုိင္ရင္ ကူးစက္ခံရႏႈန္းက က်ဆင္းသြားမယ္။ ပတ္၀န္းက်င္က ခဲြျခားဆက္ဆံေတာ့ အပြင့္ကေန အပုန္းျဖစ္ကုန္ေရာ။ က်န္းမာေရးအသိမရေတာ့ ကူးစက္ခံရႏႈန္းက တက္လာေရာ။ သူတို႔ကုိ ၾကည္ျဖဴစာနာရင္ ဒါေတြကို ပညာေပးႏုိင္ဖို႔လိုတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ႏွစ္သိမ့္ေဆြးေႏြးပညာေပးေတြ လုပ္ေပးဖုိ႔လိုတယ္’’ ဟု အႏွစ္ (၂၀) ေက်ာ္ၾကာ က်န္းမာေရးပညာေပး လုပ္ကုိင္ခဲ့သည့္ စာေရးဆရာ ေဒါက္တာ ထြန္း၀င္းက ဆုိသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရက ေအအာရ္တီေဆးေပးမႈကို ၂၀၀၅ မွ စတင္ခဲ့၍ ၂၀၁၃ တြင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီျဖစ္ပြားသူ လူနာေပါင္း တစ္သိန္းကိုးေသာင္းခန္႔ရွိသည္။ ၎တို႔ထဲမွ ေအအာရ္တီေဆးေပးရန္ လိုအပ္သည့္ လူနာေပါင္း တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းခန္႔ ရွိေသာ္လည္း ခုနစ္ေသာင္းခြဲကိုသာ ေဆးေပးႏုိင္ေသးေၾကာင္း က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာနက သတင္းထုတ္ျပန္ထားသည္။

လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေရာဂါခံစားရသူ တစ္ သိန္းကိုးေသာင္းခန္႔ရွိကာ ေအအာရ္တီေဆး လိုအပ္ေနသူ တစ္သိန္းႏွစ္ ေသာင္းေက်ာ္ရွိေနေသာ္လည္း ၂၀၁၃ ၌ လူဦးေရ ခုနစ္ေသာင္းခြဲကိုသာ ေဆးေပးႏိုင္ေသးေၾကာင္း က်န္းမာေရး၀န္ႀကီးဌာန ထုတ္ျပန္ခ်က္အရ သိရသည္။

စစ္ေဘးဒုကၡသည္ စခန္းမွာလဲ ေရာဂါျဖစ္ေနသူ၊ ကူးစက္ခံရသူေတြ ရွိေနတာပဲ။ ဒါကို ART ေဆးရဖို႔ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ က်န္းမာေရးဌာနက သူနာျပဳဆရာမေတြလဲ ဒုကၡသည္စခန္း လိုက္ေနရတာပဲ။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္လဲ ရြာေတြ ပ်က္ေတာ့ ေနစရာမရွိေတာ့ ဒုကၡသည္ျဖစ္ေနရတာပဲ” ဟု ေဒါက္တာထက္ေအာင္ (မိုးေမာက္ ၿမိဳ႕နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွဴး) က မခ်ိစကားဆိုသည္။

ပဋိဇီဝေဆးဆိုတာ ဗက္တီးရီးယားေတြကိုႏိုင္တဲ့ ေဆးေတြျဖစ္တယ္။ သက္ရွိတမ်ိဳးကေန ေနာက္သက္ရွိကိုႏိုင္ေစလို႔ အင္တီဘိုင္ေအာတစ္ လို႔ေခၚတယ္။ ေဆးအသစ္ ၂၅ မ်ိဳး ေတြ႔ရွိလာပါျပီ။ ေဆးသစ္ေတြမေပၚတာတာ ဆယ္စုႏွစ္ ၃ စု ေလာက္ရွိပါျပီ။ Journal Nature ဂ်ာနယ္မွာ Game-changer တိုက္ပြဲကို ေျပာင္းေစမဲ့ ေတြ႔ရွိခ်က္လို႔ တင္စားထားပါတယ္။

သူတို႔ကို လိင္ဆက္ဆံရင္း၊ မူးယစ္ေဆးဝါးသံုးစြဲရင္း တက္တူးအတူထိုးရင္းကေန HIV/AIDS ကူး စက္တတ္တဲ့ အေၾကာင္းေတြကို ဇင္းမယ္ၿမိဳ႕မွာရွိတဲ့ လိင္တူခ်စ္သူမ်ား အခြင့္အေရးနဲ႔ HIV/AIDS အသိပညာေပး လုပ္ငန္းေတြကို လုပ္ေဆာင္ေနတဲ့ Mplus ဆိုတဲ့အဖြဲ႔က မၾကာခဏ လာေရာက္ၿပီး ေဆြးေႏြးပြဲေတြ ျပဳလုပ္ေပးတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေရာဂါပိုးနဲ႔ ေနထိုင္ၾကသူေတြ၊ သူတို႔နဲ႔ ဆက္စပ္ေနတဲ့ မိသားစုေတြကို စိတ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ပညာေပးဖို႔နဲ႔ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ပညာေတြသင္ေပးေနတဲ့ Action for Public အဖြဲ႔ဟာ အခုေတာ့ လူမႈတာဝန္သိတဲ့ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းတစ္ခုအတြက္ ေျခလွမ္း စတင္ေနပါၿပီ။ ဒီအဖြဲ႕က ေရာဂါပိုးရွိသူေတြအတြက္ ဘယ္လိုအလုပ္အကိုင္ေတြ ဖန္တီးေပးမွာလဲ။

လက္ရွိတြင္ နယ္စည္းမထား ဆရာဝန္မ်ား အဖြဲ႕သည္ ျပည္တြင္းရွိ HIV/AIDS လူနာ ၃၅ဝဝဝ ေက်ာ္ကို ေဆးကုသ ေပးလ်က္ ရွိၿပီး အဆိုပါ အေရအတြက္မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္ဝန္းရွိ ေဆးကုသမႈ ခံယူေနေသာ HIV/AIDS ေရာဂါေဝဒနာရွင္ စုစုေပါင္း အေရအတြက္၏ ထက္ဝက္ခန္႔ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

တစ္ႏွစ္ေက်ာ္အတြင္း ၿမိဳ႕ေပါင္း ၂၅၅ ကို ၉၁ ရာခိုင္ႏႈန္း တစ္ႏိုင္ငံလံုးအႏွံ႔ စက္ဘီးစီးၿပီး အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ေရာဂါပိုးအေၾကာင္း ပညာေပးခဲ့တဲ့ စရကိုက သတ္မွတ္ထားခ်က္ရဲ႕ ၇၅ ရာခိုင္ႏႈန္း အသိပညာေပးတာ လုပ္ႏိုင္ခဲ့တယ္လို႔ ဒီဇင္ဘာ ၃ဝ မွာ ေျပာဆိုခဲ့ပါတယ္။ ေနရာတိုင္းကို စက္ဘီးနဲ႔ပဲ သူသြားႏိုင္ခဲ့ရဲ႕လား။

Sarako (စရကုိ) ၏ ေအာင္ျမင္မႈ ခရီးပန္းတုိင္အျဖစ္ ဒီဇင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔၊ မြန္းလြဲ ၂ နာရီတြင္ နာေရးကူညီမႈအသင္း (ရန္ကုန္) ၌ အမ်ိဳးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ နာယက ဦးတင္ဦး၊ မဂၤလာေတာင္ ၫြန္႔ၿမိဳ႕နယ္ ျပည္သူ႕လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလွယ္ေဒၚျဖဴျဖဴသင္း၊ ဂီတမိတ္မွ သူငယ္ခ်င္းမ်ားႏွင့္ နာေရးကူညီမႈအသင္း (ရန္ကုန္) အသင္းသူ အသင္းသားမ်ားမွ ႀကိဳဆုိ ခဲ့ၾကသည္။