AIDS ေရာဂါဆိုင္ရာ အထူးျပဳ ေလ့လာမႈတစ္ခုတြင္ ေဖာ္ထုတ္ေတြ႕ရွိမႈအရ HIV ဗိုင္းရပ္စ္သည္ ေသဆံုးႏိုင္ေျခ ျပင္းအားအဆင့္ က်ဆင္းလာသလို လူအခ်င္းခ်င္း ကူးစက္ႏိုင္မႈ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္လည္း ယခင္ကာလမ်ားကထက္ ေလ်ာ့နည္းလာသည္ကို အတည္ျပဳႏုိင္ခဲ့သည္။

HIV ေရာဂါပိုး ဆက္လက္ ရပ္တည္ ႏိုင္ဖို႔မွာ ပ်က္စီး ယိုယြင္း မႈေတြ ျဖစ္ေပၚ လာတဲ့ အတြက္ မ်ိဳးပြားႏႈန္း ပိုက်ဆင္း လာၿပီး ခုခံအားက် ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ အဆင့္ထိ ေရာက္ဖို႔ အခ်ိန္ ပိုၾကာ လာတယ္လို႔ သုေတသီေတြက ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိ ခဲ့ၾက တာပါ။

ဆက္ေျပာေသးတာက HIV ပိုး ဝင္ထားရာကေန AIDS ေရာဂါျဖစ္လာဘို႔ ၁ဝ ႏွစ္ၾကာမယ္လို႔ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္တံုးက ထင္ထားခဲ့ ပါတယ္တဲ့။ အခုေတြ႔ရွိခ်က္အရဆိုရင္ ၁၂႕၅ ႏွစ္ ၾကာပါလိမ့္မယ္။

ယမန္ေန႔က က်ေရာက္တဲ့ (THE WORLD AIDS DAY’S) ေန ့အထိမ္းအမွတ္ ပြဲကုိ အမ်ိဳးသားဒီမုိကေရစီ အဖြဲ ့ခ်ဳပ္၊ Hiv/Aids prevention and care center ကေန ရန္ကုန္ျမိဳ႕၊ က်ိဳကၠစံလမ္းေပၚရွိ အမ်ိဳးသားဒီမုိ ကေရစီအဖြဲ ့ခ်ဳပ္ ရုံးခန္းမွာ က်င္းပျပဳလုပ္ခဲ့ၾကပါတယ္။

“ဘဝတူေတြကို က်မေျပာခ်င္တာကေတာ့ အမ်ိဳးသမီး Sex Worker ေတြအေနနဲ႔ ဘယ္လို အေျခအေနျဖစ္ျဖစ္ ကြန္ဒံုးသံုးပါ။ ပိုက္ဆံ ဘယ္ေလာက္ေပးေပး ကြန္ဒံုးမသံုးရင္ လက္မခံပါနဲ႔။ ခ်စ္သူရည္းစားဆိုလည္း ကြန္ဒံုးသံုးပါ။ အခမဲ့ ကူညီေပးေနတဲ့ စင္တာေတြကို ဆက္သြယ္ၿပီး ေသြးစစ္ပါ။ HIV မရွိလည္း ၃ လတႀကိမ္စစ္ပါ။ HIV ရွိခဲ့ရင္ လည္း စိတ္ဓာတ္က်စရာမလိုဘဲ ART ေဆးေသာက္ ၿပီး ဘဝကို အေကာင္းဆံုးရင္ဆိုင္ပါလို႔ သတင္း စကားပါးလိုက္ခ်င္ပါတယ္” ဟု ဆိုပါသည္။

၅ လအၾကာမွာ စစ္ရင္ HIV ပိုးအတြက္ အေျဖမွန္ရႏိုင္ပါတယ္။ ေျခေထာက္က အဖုေတြက HIV နဲ႔ သိပ္မဆိုင္ပါဘူး။ သာမန္ အေရျပားေရာဂါ လည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ပထမ တစ္ခါ Non-reactive လို႔ အေျဖထြက္ထားတဲ့ အတြက္ စိတ္မပူပါနဲ႔ မ်ားေသာအားျဖင့္ ကာလသားကို ေသြးစစ္ဖို႔ ေမ့တတ္တဲ့ အတြက္ HIV ေသြးစစ္ရင္ တြဲျပီး စစ္ပါ။

နာတာရွည္၊ ျပန္ျပင္မရအထိ ျဖစ္မယ္။ Tubal infertility ကေလးမရတာ ၁၁% မွာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ Ectopic pregnancy သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Premature delivery အခ်ိန္ေစာ ေမြးတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အေရျပား၊ အဆစ္၊ မ်က္စိေတြကို ျဖစ္တာ နည္းတယ္။ HIV ပိုးနဲ႔ ထိစပ္မႈရွိရင္ ကူးလာႏိုင္ေျခ ပိုမ်ားတယ္။ တျခား STD ေရာဂါေတြနဲ႔လဲ တြဲျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ ေဆး မကုဘဲေနရင္ ျမံဳေနမယ္။ ျပန္ျဖစ္မယ္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံေနရတဲ့ မိဘမဲ့ကေလးငယ္ ၁၁၄ ေယာက္ကို ေစာင့္ေရွာက္ေနတဲ့ သုခရိပ္ၿမံဳ လူငယ္ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး ပရဟိတေဂဟာက စိတ္ဓာတ္ျမွင့္တင္ေရး အတြက္ အလႉရွင္ေတြ၊ ဂီတအႏုပညာရွင္ေတြနဲ႔ ပူးေပါင္းၿပီး ႏိုဝင္ဘာ ၂၆ ရက္ေန႔က ကန္ေတာ္ႀကီးမွာ ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲတစ္ခု ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

HIV ဗိုင္းရပ္စ္မွာ လူ၏ခႏၶာကိုယ္ထဲသို႔ ၀င္ေရာက္သြားၿပီး လွ်င္ CD4 ခုခံအားစနစ္ဆဲလ္မ်ား အတြင္း ေနထိုင္ၿပီး CD4 ဆဲလ္မ်ား အား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲၿပီး ဗိုင္းရပ္စ္ ထုတ္ေပးေသာစက္႐ံုအျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ပစ္လိုက္ေလသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ HIV ကူးစက္ခံထားရသူမ်ားထဲတြင္ ၁% ထက္နည္းေသာသူမ်ားသည္ ဗိုင္းရပ္စ္ျပန္႔ပြားမႈအား ထိန္းခ်ဳပ္ကာ ေသြးထဲ၌ ဗိုင္းရပ္စ္အားမေတြ႕ႏိုင္ ေလာက္သည္အထိ ထိန္းထားႏိုင္ ေလသည္။

I am making some postings on sexuality written by an anonymous colleague. Please feel free to let me know what you think of them. Jamie ++++++++++++++++++ လိင္က်န္းမာေရး (သုိ ့မဟုတ္) လိင္မွႈဆုိင္ရာ က်န္းမာေရး နဲ ့ မ်ိဳးဆက္ပြား က်န္းမာေရး အဂၤလိပ္ စကားလုံးမ်ားျဖစ္တဲ Sexual health နဲ့ Reproductive health ဆုိလ်ွင္ မ်ားစြာေသာ တူညီမွႈမ်ား ရွိေသာ္လည္း ကြဲျပားျခားနားခ်က္ မ်ားစြာ ရွိေနေသးသည္ကုိ ေတြ ့ရသည္။ ျမန္မာလုိ ေတာ့ ေအာက္ပါအတုိင္း ဘာသာျပန္ […]

ကိုတိုးတိုး အေနနဲ႔ ရန္ကုန္တက္လာၿပီး HIV ပိုးအတြက္ ေဆးရရွိဖို႔ စီစဥ္တဲ့ အခ်ိန္တုန္းကလည္း မိသားစု ေတြရဲ႕ တံု႔ျပန္မႈက ေရာဂါခံစားရလို႔ စိတ္အားငယ္ရ တာထက္ ပိုဆိုးတယ္ လို႔ သူ ခံစားခဲ့ရပံုကို ေျပာျပတယ္။ ART ေဆးရဖို႔ မိသားစုတဦးဦးရဲ႕ ေထာက္ခံခ်က္ရွိမွ ရတာေၾကာင့္ အိမ္ကို အေၾကာင္းၾကားတဲ့ အခါမွာ သူ႔ကို မိသားစု ကေန ပစ္ပယ္လိုက္တာထက္၊ သူ႔ေၾကာင့္ မိသားစုဝင္ေတြ အရွက္ရတယ္ ဆိုၿပီး ေျပာဆိုခံခဲ့ ရတဲ့အတြက္ သတ္ေသမလို႔ အထိ စဥ္းစားခဲ့ေသးတယ္ လို႔ သူက ဆိုပါတယ္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း HIV ကူးစက္ခံထားရၿပီး စစ္ေဆးသိရွိျခင္း မရွိေသးသည့္ လိင္တူ ဆက္ဆံသူ အမ်ဳိးသား ၇,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိမည္ဟု ခန္႔မွန္းၿပီး ယင္းႏွစ္အတြင္း အမ်ဳိးသား ၂,၈၀၀ ဦးခန္႔ ထပ္မံ၍ HIV ကူးစက္ခံခဲ့ရသည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။ ဆရာ၀န္မ်ားက အကာအကြယ္ျဖင့္ လိင္ဆက္ဆံၾကရန္၊ လိင္ဆက္ဆံဖက္ အေရအတြက္ ေလွ်ာ့ခ်ရန္၊ လိင္တူဆက္ဆံသူ အမ်ဳိးသားမ်ား အနည္းဆုံး ႏွစ္စဥ္စစ္ေဆးမႈ ခံယူၾကရန္ ၫႊန္ၾကားထားေၾကာင္း သိရသည္။