ဖို-မ သဘာဝ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး နမ္း႐ႈပ္ ၾကရာဝယ္ ၁ဝ စကၠန္႔မွ် နမ္း႐ံုျဖင့္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး၏ ခံတြင္းမွ ဘက္တီးရီးယား သန္း ၈ဝ ခန္႔ အျပန္အလွန္ ကူးစက္ႏိုင္ၿပီး တစ္ရက္လွ်င္ အနည္းဆံုး ကိုးႀကိမ္ နမ္းေသာ ခ်စ္သူစံုတြဲ မ်ားတြင္ အျပန္အလွန္ ကူးစက္ၿပီးေနာက္ ခံတြင္း ဘက္တီးရီးယား အုပ္စုမ်ားလည္း တူသြား တတ္ေၾကာင္း နယ္သာလန္ ႏိုင္ငံမွ သုေတသီမ်ားက ေျပာျပသည္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုးကို နည္းလမ္းသံုး မ်ိဳးႏွင့္ ကူးစက္ခံ ရႏိုင္ပါသည္။ မသန္႔ ရွင္းေသာ ေဆးထိုးအပ္ သံုးၿပီး ေသြးသြင္းျခင္း၊ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီပိုး ကူးစက္ခံ ထားသူ ႏွင့္ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ ဆံျခင္း၊ ပိုးရိွသည့္ မိခင္မွ တစ္ဆင့္ ကေလး ေမြးခ်ိန္ ႏွင့္ ႏို႔ခ်ိဳ တိုက္ေကြၽးျခင္းမွ ကူးစက္ ခံရႏိုင္သည္္။ ေဆးပညာရွင္ မ်ား၏ အဆိုအရ ဦးတည္ အုပ္ စု မ်ားျဖစ္ေသာ မူးယစ္ေဆး ထိုးသြင္းသူ၊ အမ်ိဳးသမီး လိင္ အလုပ္သမ ႏွင့္ အမ်ိဳးသားခ်င္း လိင္ ဆက္ဆံသူမ်ား ျဖစ္သည္ဟု ဆိုပါသည္။

rethritis ဆီးလမ္းျပြန္အ၀ ေရာင္ျခင္း၊ = Cefixime 400 mg Orally once; Ciprofloxacin 500 mg Orally once; Ceftriaxone 250 mg IM once; Acute Interstitial Nephritis (Due to drugs such as Penicillins, Cephalosporins, Sulfonamides, NSAIDs, Rifampin, Phenytoin, Allopurinol and Infections ေဆးမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ျခင္းမ်ား၊ = Methylprednisolone 0.5-1 Gm/day x 1-4 days or Prednisolone 60 mg/day x 1-2 weeks; Acute Glomerulonephritis (Hypertension, Edema, urinary RBC and Albumin) = High-dose Steroids

၂ဝ၁၂ အကုန္မွာ လူေပါင္း ၃၅.၃ သန္းမွာ HIV ပိုးရွိေနၾကတယ္။ ၂.၁ သန္းက လူငယ္လူရြယ္ေတြျဖစ္ၾကတယ္။ ၉.၇ သန္းဟာ ဆင္းရဲ (သို႔) မဖြံ႔ျဖိဳးတဲ့ေဒသေတြကျဖစ္ၾကျပီး antiretroviral therapy (ART) ေဆးရေနၾကတယ္။ အမွန္က ၁၉ သန္းေလာက္က ေဆးရေနသင့္ေပမဲ့ ေဆးမရၾကေသးဘူး။ ART ေဆးေၾကာင့္ HIV-positive ပိုးရွိေနသူေတြ အသက္ ပိုရွည္လာၾကတယ္။ ဒါ့ျပင္ သူတို႔ကေန ကူးစက္မွာကိုလဲ သက္သာေစတယ္။ ART ေဆးေတြဆိုတာ ေဆး ၃ မ်ိဳးပါမယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ပိုပါတယ္။

HIV ပိုးဟာ လူ႔ကိုကေနအျပင္ေရာက္ရင္ ၾကာၾကာမရွိပါ။ မိနစ္ေတြနဲ႔ နာရီေတြအထိသာ ရွင္ႏိုင္တယ္။ မိနစ္ အနည္းငယ္လို႔ ေျပာရင္ မလြဲပါ။ ရက္အထိမရွင္ပါ။ သူတု႔ရဲ႕ ေရာဂါရႏိုင္စြမ္းကလဲ ကိုယ္ထဲထြာက္ေနရတာ ၾကာေလေလ နည္းလာေလေလျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ပုခ်ိန္ ၉၈.၆ ကိုသာႏွစ္သက္လို႔ ဒိထက္ေအးရာမွာ ၾကာၾကာ မရွင္တာျဖစ္တယ္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV ျဖင့္ေနထိုင္သူ ပွ်မ္းမွ် ၁သိန္းရွစ္ေထာင့္ငါးရာခန္႔ ရွိေနၿပီး ART ကုထံုးျဖင့္ ကုသရန္လိုအပ္သူ ၁ သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ရွိကာ ၎တို႔အထဲမွ ၅၄ ရာခိုင္ႏႈန္းကိုသာ ART ကုထံုးျဖင့္ ေဆးဝါးေထာက္ပံ့ေပးႏုိင္ေသးသည္ဟု အမ်ဳိးသား ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး (NAP 2013) အစီရင္ခံစာအား ကိုးကား၍ UNAIDS အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

UNAIDS နဲ ့ Internews (Europe) တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး HIV/AIDS အသိနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ရက္တိုသင္တန္းကို ျပည္တြင္းရွိ ႐ုပ္သံ၊ ေရဒီယို သတင္းဌာနေတြ အပါအ၀င္ သတင္းမီဒီယာ အားလုံးနဲ႔ ဇာတ္ၫႊန္းေရး ဆရာေတြကို ဒီကေန႔ ႏို၀င္ဘာ (၁၃) ရက္ကေန (၁၅) ရက္အထိ သင္ၾကား ေပးမွာျဖစ္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

HIV/AIDS ေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ျမန္မာ သတင္းမီဒီယာေတြ ေရးသားထုတ္လႊင့္ရာမွာ အမွားအယြင္း နည္းႏိုင္ဖို႔၊ ေဝဒနာရွင္ေတြကို ထုတ္ေဖာ္ေရးသားရာမွာ လိုက္နာရမယ့္ စည္းကမ္းေတြ၊ အသံုးအႏႈန္းေတြကို သိဖို႔ UNAIDS နဲ႔ Internews တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲကို ႏိုဝင္ဘာ ၁၂ ရက္ေန႔က ရန္ကုန္မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

လာမည့္ ၂ဝ၁၆ ခုႏွစ္တြင္ HIV ပိုးရွိသူ တစ္သိန္းေက်ာ္ကို ART ကုထံုး ျဖင့္ ကုသေပးႏုိင္ မည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေရာဂါ ႏွိမ္နင္းေရး ဌာနမွ သိရသည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ART ကုထံုးျဖင့္ ကုသရန္ လုိအပ္သူ တစ္သိန္း ႏွစ္ ေသာင္း ဝန္းက်င္ ရွိၿပီး ယင္းတို႔ အနက္ ငါးေသာင္း ရွစ္ေထာင္ခန္႔ကို ေဆးဝါး မ်ား ေထာက္ ပံ့ေပးႏုိင္ခဲ့ ရာမွ ယခုႏွစ္ ကုန္တြင္ ခုနစ္ေသာင္း ငါးေထာင္ထိ တိုး တက္ ကုသေပးႏုိင္ၿပီ ျဖစ္သည္။

ေလ့လာမႈမ်ားတြင္ တိရစာၦန္မ်ားကို အရက္ေပးရာ သုက္ပိုးအရည္အေသြး ေလ်ာ့နည္းေၾကာင္းေတြ႕ရွိခဲ့ရသည္။ ယခုေလ့လာမႈအတြက္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ႏွင့္ ၂၈ ႏွစ္ၾကားအမ်ဳိးသား ၁၂၂၁ ဦးကို ေလ့လာခဲ့သည္။ ၎င္းကိုဆီမွ ေသြးႏွင့္ သုက္ပိုးနမူနာမ်ားကို ယူၿပီး ေလ့လာခဲ့သည္။ အရက္ေသာက္သူ မ်ားသည္ ေသြးတြင္းရွိ Sexhormo-ne binding globulin (SHBG) သည္ က်ဆင္းေနေၾကာင္းေတြ႕ရွိခဲ့ရ သည္။

Sex ဟူေသာ ေဝါဟာရ ကုိ လိင္ ဟု ျပန္ဆုိျပီး sexuality ဟူေသာ ေဝါဟာရအား လိင္မွႈဆုိင္ရာ ဟု ျမန္မာလုိ တုိက္ရုိက္ျပန္ဆုိေသာအခါ ျမန္မာ နားနွင့္ မယဥ္ေက်း သကဲ့သုိ ့ျဖစ္ေနရသည္။ ထို ့ေၾကာင့္ ျဖစ္မည္ထင္သည္။ စာေရးဆရာ ေဒါက္တာ ေအာင္ခင္ဆင့္မွ “ဖုိ မ ဆက္ဆံေရး” ဟု ေခါင္းစဥ္တပ္ထားေသာ လိင္မွႈဆိုင္ရာ၊ မ်ိဳးဆက္ပြား က်န္းမာေရးဆုိင္ရာနွင့္ ဆက္စပ္လ်က္ ရွိေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကုိ ေရးသားထားေသာ စာအုပ္မွာ အျခားေသာ စာအုပ္မ်ားနွင့္္ မတူဘဲ ကြဲျပားလ်က္ ရွိသည္။ သုိ ့ေသာ္ စာေရးဆရာ ေဒါက္တာ ေအာင္ခင္ဆင့္ ေရးသားထားေသာ စာအုပ္ထဲမွ အေၾကာင္းအရာမ်ားမွ က်န္းမေရး ရွႈေထာင့္မွ ဗဟုသုတ ျဖစ္ဖြယ္ရာ […]

HIV ပညာေပးအခမဲ့ ေဖ်ာ္ေျဖပြဲတစ္ခုအျဖစ္ Red Ribbon Hours Youth Concent 2014 World AIDS Day ကို ယခုလ (၂၈) ရက္ေန႔ အမ်ဳိးသား ကဇာတ္႐ုံမွာ ျပဳလုပ္သြားမယ္လုိ႔ ႏို၀င္ဘာ (၁၀) ရက္ေန႔က ျမန္မာႏိုင္ငံ ဆရာ၀န္မ်ားအသင္းမွာ ျပဳလုပ္တဲ့ အႀကိဳစာနယ္ဇင္း ရွင္းလင္းပြဲက သိရပါတယ္။