အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိေသာ မိခင္မ်ား ခြဲစိတ္ၿပီးေမြးဖြားရာတြင္ မီးဖြား စရိတ္အား ႏွစ္ဆယူလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ မိခင္မွ ကေလးသို႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္သည့္ႏႈန္းကို ျမင့္မားလာေအာင္ တြန္းပို႔သကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္ဝန္းမွ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ပိုးရွိေသာ အမ်ဳိးသမီး ၃ဝဝဝ ခန္႔ အဖြဲ႕ဝင္ထားေသာ Myanmar Positive Women Network မွ တာဝန္ရွိသူ တစ္ဦးက ဆိုသည္။
HIV ပိုး ရွိမရွိ ေသခ်ာေစလို ႏွင့္ HIV ပိုးရွိတဲ့ မိခင္ကေန ေမြးလာတဲ့ကေလးဟာ သက္တမ္းေစ့ မေနရဘူးလား (အေမးအေျဖ)
ေမြးလာတဲ့ ကေလးမွာ HIV ပိုးကူးစက္ခံရရင္ အသက္ရွင္သန္မႈက ကေလးကို ျပဳစုတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ HIV ပိုးရွိျပီး အသက္ ၁၄ ႏွစ္အထိ အသက္ရွင္တဲ့ ကေလးမ်ိဳးကို ေတြ႔ဖူးသလို၊ ေမြးျပီး ၆ လေလာက္နဲ႔ ဆံုးပါးသြားတဲ့ ကေလးမ်ိဳးကိုလည္း ေတြ႔ဖူးပါတယ္။ ကေလးရဲ႕ ပတ္၀န္းက်င္ဆိုတာက မိဘေတြရဲ႕ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ပညာေရး အေျခအေနေတြ အားလံုး ပါ၀င္ပါတယ္။
AIDS ႏွင့္ ကမၻာ (၅)
ေသြးနဲ႔ ေသြးပစၥည္းသြင္းမႈေၾကာင့္ AIDS ေရာဂါ ရလာသူဟာ တစ္ကမၻာလံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ ဘယ္ေလာက္ရွိမလဲဆိုတဲ့ အေျဖမွန္ကုိေတာ့ ၁၉၉၂-၁၉၉၅ ေလာက္မွ သိရမယ္။ ဒါေတာင္ မွတ္တမ္းေတြ ေကာင္းေကာင္းထားႏိုင္မွ သိမွာ၊ ျပႆနာကေတာ့ မေသးတာ အမွန္ပါပဲ။ ၁၉၈၁ ခုႏွစ္မွာ CDC (စီဒီစီ) ကေန AIDS ဟာ မူးယစ္ေဆးဝါး ထိုးသူေတြမွာ ရႏိုင္တယ္ဆိုတာ သိၿပီးေနာက္ ဒီကူးစက္နည္းဟာ AIDS ျပန္႔ပြားေရးမွာ အခရာ ျဖစ္တယ္ ဆိုတာကုိ တစ္ေန႔တျခား ပိုၿပီး ထင္ရွားလာပါတယ္။
အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေက်ာင္းသားမ်ား အေပၚ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ႐ွိေန
“ကေလးငယ္ေတြကို သတ္သတ္ေလ့လာတဲ့ သုေတသနကက်ေတာ့ အခု လုပ္ေန တုန္းပါပဲ။ အခ်က္အလက္ ေကာက္ေနတုန္း ပါပဲ။ အဲ့ဒီဟာေတြရဲ့ ေတြ႕႐ွိခ်က္ေတြကေတာ့ ေ႐ွ႕နွစ္ေလာက္က်မွ ထြက္လာမွာေပါ့ေနာ္။ အခု ဒီတင္ျပတဲ့ သုေတသန ကေတာ့ အိမ္ေထာင္စုေတြလို႔ ေျပာလိုက္တဲ့ အတြက္ ကေလးေတြ တခ်ိဳ႕ ပါတယ္ေပါ့ေနာ္။ ကေလးေတြရဲ့ ပညာေရးကိုလည္း ဒီသုေတသနမွာ က်မတို႔ တင္ျပထားတယ္။”
Aids-free generation long goal for Asia-Pacific
We have the opportunity to raise an Aids-free generation in Asia and the Pacific, ensuring no child is born with HIV, and that those children living with HIV have access to the treatment, care and support they need to remain alive and well, said Isiye Ndombi, Unicef deputy regional director for East Asia and the Pacific.
လူမႈေထာက္ပံ့ေရး စီမံခ်က္
AIDS ေရာဂါဆိုးၾကီးသည္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတြင္ မိသားစု မ်ားစြာကုိ ရက္စက္စြာ ခြဲထုတ္ ဝါးမ်ိဳလ်က္ ရွိသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ (၂၇) ႏွစ္ေက်ာ္ ကာလကတည္းက သေႏၶတည္ လာေသာ HIV ေရာဂါပိုးသည္ မိမိတို႔ ဝင္ေရာက္ ခိုကပ္ေနေသာ သူမ်ား၏ အသက္ဇီဝိန္ကုိ ဆြဲႏႈတ္ယူငင္သြားေသာအခါ ၎တို႔၏ ကေလးငယ္ မ်ားသည္ ေလာက အလယ္တြင္ သိမ္ငယ္စြာ က်န္ရစ္ခဲ့ၾက ပါသည္။
သားအိမ္အဝ
သားအိမ္ဝဟာ မဟဘဲ ပိတ္ထားသလိုေနေပမဲ့ မ်က္စိနဲ႔ မျမင္ႏိုင္ေအာင္ေသးတဲ့ ပိုးေတြ ေကာင္းေကာင္း ဝင္ႏိုင္တယ္။ ဒါေပမဲ့ ကိုယ္ဝန္ဆိုရင္ ကေလးက ေရမြာအိပ္ထဲေနလို႔ လံုျခံဳတယ္။ ေရမြာ အိတ္ေစာေပါက္သူေတြကို ျမန္ျမန္ ေမြး လာေအာင္ လုပ္ေပးရတယ္။ အခ်ိန္ၾကာရင္ ပိုးဝင္တာနဲ႔ အာဟာရနည္းတာ ကေလးမွာျဖစ္လာေစႏိုင္တယ္။
ကေလးသူငယ္ေတြအတြက္ လိင္က်န္းမာေရး
ကြ်န္ေတာ္တို႔ႏိုိုင္ငံမွာ ႏိုင္ငံရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈ၊ ဘာသာေရး၊ ႏိုင္ငံေရး၊ က်န္းမာေရး၊ စီးပြါးေရး အေျခအေနေတြနဲ႔ ကိုက္ညီတာေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံ သားေတြ ကိုယ္တိုင္ကေန တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးတာေတြ အဆင့္ဆင့္လုပ္ၾကျပီးမွ အေကာင္းဆံုးကို ဆန္ကာတင္ ေရြးသင့္ပါတယ္။ ဒီအေရးကိစၥမွာ တိုင္းတပါးသားေတြ ဆီက အၾကံဥာဏ္ အကူအညီမလို ဘူးထင္ပါတယ္။
ကြန္ဒံုး သံုးၾကပါဆိုတဲ့ မိန္းကေလး တစ္ေယာက္ရဲ႕ ရင္နင့္ဖြယ္ အမွာစကား
သူကေတာ့ ကြ်န္မကိုယ္၀န္ဟာ သူနဲ႔ရတာ မဟုတ္ဘူးလို႔ ဇြတ္ျငင္း ေနေတာ့တာပါပဲ။ ကိုယ္၀န္ ကိုးလရေတာ့ ကြ်န္မ ဆရာ၀န္နဲ႔ ျပၾကည့္ ပါတယ္။ ဆရာ၀န္က ကြ်န္မကို ေျပာတယ္။ ကြ်န္မရဲ႕ ေသြး စစ္ခ်က္မွာ ျပႆနာ ရွိေနတယ္တဲ့။ ၿပီးေတာ့ သားသမီး ရလာရင္လည္း ကေလးကို မိခင္ႏို႔ မတိုက္ရဘူးတဲ့။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ကြ်န္မမွာ … ကြ်န္မ မွာေလ… ေအအိုင္ဒီအက္(စ္) ေရာဂါ စြဲကပ္ေနလို႔ ပါပဲတဲ့ရွင္။
HIV ေရာဂါရွိသူမ်ား ကေလးယူလို႔ရပါသလား (အေမးအေျဖ)
အမ်ိဳးသားမွာ ပိုးရွိျပီး အမ်ိဳးသမီးမွာ ပိုးမရွိဘူးဆိုရင္ ကေလးယူတဲ့အခါ အမ်ိဳးသမီးကိုပါ ပိုးကူးစက္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒီအခါမွာလည္း ကေလးမယူသင့္ပါဘူး။ အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးတည္းမွာ ပိုးရွိရင္ေတာ့ ကေလးယူတဲ့ အခါ မိခင္ကေန ကေလးကို HIV ပိုးမကူးေအာင္ ေသေသခ်ာခ်ာ ဂရုစိုက္ျပီး ကာကြယ္ၾကရပါမယ္။
အမ်ိဳးသမီးငယ္မ်ား ကိုယ္ဝန္ပ်က္က်မႈ မ်ားလာသျဖင့္ သုေတသန ျပဳလုပ္သင့္ၿပီဟုဆို
”လူႀကီး မိဘေတြ၊ ဆရာ၊ ဆရာမေတြက လူငယ္ေတြကို ေနရာေပးၿပီး ဆက္ဆံဖို႔လိုတယ္။ လူငယ္ေတြကေန ဘာေတြ တင္ျပလာလာ၊ ဘာေတြပဲျဖစ္ျဖစ္ ပယ္ခ်တာေတြ၊ ဆူပူတာေတြ မလုပ္ဘဲ ေနရာေပးဖို႔လိုတယ္။ မိဘေတြအေန နဲ႔ ေဒါက္ေထာက္ ၾကည့္ေနတာမ်ိဳး မလုပ္ရဘူး။ တေစ့တေစာင္းပဲ ၾကည့္ရမယ္။ သူတို႔မွာ ျဖစ္လာနိုင္တဲ့ အႏၲရာယ္ေတြကို သူတို႔ အေျမာ္အျမင္ရွိလာတဲ့ အခ်ိန္အထိ သူတို႔ကိုယ္သူတို႔ ေက်ေက်နပ္နပ္ ကာကြယ္ေအာင္ လုပ္ရမယ္” ဟု ယင္းက ဆက္လက္ အႀကံျပဳေျပာၾကားသည္။
ကိုယ္ဝန္ရွိျခင္း လကၡဏာ (၂၅)
ရာသီလာရမဲ့ရက္ မေရာက္ခင္ စမ္းလို႔ Positive ျပႏိုင္တယ္။ ရာသီလဲ မလာ၊ ဆီးစစ္ေတာ့ မေတြ႔ရင္ ၂-၃-၄ ရက္ ေစာင့္ျပီး ထပ္စစ္ပါ။ တခ်ိဳ႕ေဆးညႊန္းေတြက ၇ ရက္တပတ္ ေစာင့္ခိုင္းတယ္။ ၇ ရက္အၾကာ တခါထပ္စစ္လို႔ Negative အႏုတ္ ျဖစ္ေနမယ္၊ ရာသီလဲ မလာေသးရင္ ဆရာဝန္က စမ္းဘို႔ လိုမယ္။

Follow me on: