AIDS ေရာဂါဆိုင္ရာ အထူးျပဳ ေလ့လာမႈတစ္ခုတြင္ ေဖာ္ထုတ္ေတြ႕ရွိမႈအရ HIV ဗိုင္းရပ္စ္သည္ ေသဆံုးႏိုင္ေျခ ျပင္းအားအဆင့္ က်ဆင္းလာသလို လူအခ်င္းခ်င္း ကူးစက္ႏိုင္မႈ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္လည္း ယခင္ကာလမ်ားကထက္ ေလ်ာ့နည္းလာသည္ကို အတည္ျပဳႏုိင္ခဲ့သည္။

HIV ေရာဂါပိုး ဆက္လက္ ရပ္တည္ ႏိုင္ဖို႔မွာ ပ်က္စီး ယိုယြင္း မႈေတြ ျဖစ္ေပၚ လာတဲ့ အတြက္ မ်ိဳးပြားႏႈန္း ပိုက်ဆင္း လာၿပီး ခုခံအားက် ေရာဂါ ျဖစ္ပြားမႈ အဆင့္ထိ ေရာက္ဖို႔ အခ်ိန္ ပိုၾကာ လာတယ္လို႔ သုေတသီေတြက ရွာေဖြ ေတြ႕ရွိ ခဲ့ၾက တာပါ။

HIV ဗိုင္းရပ္စ္မွာ လူ၏ခႏၶာကိုယ္ထဲသို႔ ၀င္ေရာက္သြားၿပီး လွ်င္ CD4 ခုခံအားစနစ္ဆဲလ္မ်ား အတြင္း ေနထိုင္ၿပီး CD4 ဆဲလ္မ်ား အား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲၿပီး ဗိုင္းရပ္စ္ ထုတ္ေပးေသာစက္႐ံုအျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ပစ္လိုက္ေလသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ HIV ကူးစက္ခံထားရသူမ်ားထဲတြင္ ၁% ထက္နည္းေသာသူမ်ားသည္ ဗိုင္းရပ္စ္ျပန္႔ပြားမႈအား ထိန္းခ်ဳပ္ကာ ေသြးထဲ၌ ဗိုင္းရပ္စ္အားမေတြ႕ႏိုင္ ေလာက္သည္အထိ ထိန္းထားႏိုင္ ေလသည္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္း HIV ကူးစက္ခံထားရၿပီး စစ္ေဆးသိရွိျခင္း မရွိေသးသည့္ လိင္တူ ဆက္ဆံသူ အမ်ဳိးသား ၇,၀၀၀ ေက်ာ္ရွိမည္ဟု ခန္႔မွန္းၿပီး ယင္းႏွစ္အတြင္း အမ်ဳိးသား ၂,၈၀၀ ဦးခန္႔ ထပ္မံ၍ HIV ကူးစက္ခံခဲ့ရသည္ဟု ခန္႔မွန္းထားသည္။ ဆရာ၀န္မ်ားက အကာအကြယ္ျဖင့္ လိင္ဆက္ဆံၾကရန္၊ လိင္ဆက္ဆံဖက္ အေရအတြက္ ေလွ်ာ့ခ်ရန္၊ လိင္တူဆက္ဆံသူ အမ်ဳိးသားမ်ား အနည္းဆုံး ႏွစ္စဥ္စစ္ေဆးမႈ ခံယူၾကရန္ ၫႊန္ၾကားထားေၾကာင္း သိရသည္။

rethritis ဆီးလမ္းျပြန္အ၀ ေရာင္ျခင္း၊ = Cefixime 400 mg Orally once; Ciprofloxacin 500 mg Orally once; Ceftriaxone 250 mg IM once; Acute Interstitial Nephritis (Due to drugs such as Penicillins, Cephalosporins, Sulfonamides, NSAIDs, Rifampin, Phenytoin, Allopurinol and Infections ေဆးမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ျခင္းမ်ား၊ = Methylprednisolone 0.5-1 Gm/day x 1-4 days or Prednisolone 60 mg/day x 1-2 weeks; Acute Glomerulonephritis (Hypertension, Edema, urinary RBC and Albumin) = High-dose Steroids

ဒန္နီယယ္ရဲ႕ ခ်စ္သူ မိန္းကေလးေတြထဲက တခ်ိဳ႕ကလည္း ဒီကိစၥ ႀကိဳသိခဲ့လုိ႔ HIV သြားစစ္ေဆးတဲ့အခါ သူတုိ႔မွာလည္း Positive ျဖစ္ေနတာ ဝမ္းနည္းစြာပဲ သိခဲ့ရပါတယ္တဲ့။ ႐ုိေမးနီးယား ဥပေဒထဲမွာေတာ့ လူတဦးဟာ သူ႔မွာ AIDS ေရာဂါ သိလွ်က္နဲ႔ တျခားသူေတြကို ျပန္႔ ပြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ခဲ့မယ္ဆုိရင္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၅ ႏွစ္ထိ က်ခံရႏုိင္ပါတယ္။

AIDS ေရာဂါ ကူးစက္ျပန္႔ပြားပံုကေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ရွိေနသူရဲ႕ ေသြး၊ သုက္ရည္နဲ႔ ေယာနိမွ အရည္ဟာ အျခားေသာ သူတစ္ေယာက္ရဲ႕ ေသြး၊ ဒါမွမဟုတ္ mucus membrane လုိ႔ေခၚတဲ့ အေျမႇးပါးကေလးမ်ား (ဥပမာ ပါးစပ္၊ ခံတြင္း၊ အစာျပြန္မွ အစ၊ စအို အိ အစာလမ္းေၾကာင္း တစ္ေလွ်ာက္ စသည္တို႔) နဲ႔ ထိေတြ႕စပ္ယွက္မႈ ရွိရင္ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ဝင္သြားၿပီး ကူးစက္ႏုိင္ပါတယ္။

လြန္ခဲ့တဲ့ ႏွစ္ ၂၀၀-၃၀၀ အၾကာက ကာလသား အိပ္မက္မက္သူေတြကုိ သုက္ရည္ အားနည္းတယ္လို႔ ထင္ၿပီး ကုသမႈ လုပ္သင့္တယ္လို႔ ထင္ခဲ့ပါတယ္။ ဒါကလည္း အယူအဆ အမွားပါ။ ဒါက သုတ္ရည္အားနည္းတာ မဟုတ္ပါဘူး။ ကာလသား အိပ္မက္ မက္တာက အျပစ္တခု မဟုတ္ပါဘူး။ ခႏၶာကိုယ္က သဘာဝအတိုင္း လုပ္ေဆာင္ေနတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အျပစ္ရွိသလို ခံစားေနဖို႔ မလိုပါဘူး။ ရွက္စာရာမလိုသလို ေၾကာက္ရြံ႕ဖို႔လည္း မလိုပါဘူး။

သုေတသနမ်ား က ေ၀ဒနာရွင္ တစ္ဦးခ်င္းစီ ၏ မ်ဳိးဗီဇကို ယူကာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ ဒဏ္ခံႏုိင္သည့္ မ်ဳိးဗီဇမ်ား အျဖစ္ ဓာတ္ခြဲခန္း တြင္ ေျပာင္းလဲ ၿပီးေနာက္ ေ၀ဒနာရွင္ထံ ထည့္သြင္းေပးကာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြကို တိုက္မည့္ နည္းကိုလည္း စမ္းသပ္ ေနၾကၿပီ။

အသက္ ၂၅ ႏွစ္ေအာက္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီေရာဂါျဖစ္ပြားမႈ အႏၲရာယ္မ်ားသည့္ အသိုင္းအ၀ိုင္းအတြင္း ကြန္ဒံုးသံုးစြဲမႈ ျမင့္မားလာေသာ္လည္း လူဦးေရအခ်ဳိးအစား အနည္းငယ္သာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီေရာဂါပိုး စစ္ေဆးမႈခံယူခဲ့ေၾကာင္း၊ မူးယစ္ေဆး၀ါး သံုးစြဲသူသံုးဦးလွ်င္ တစ္ဦးႏႈန္း၊ လိင္လုပ္သားသံုးဦးတြင္ ႏွစ္ဦးႏႈန္း၊ အမ်ဳိးသားအခ်င္းခ်င္း လိင္တူဆက္ဆံသူမ်ားတြင္ ထက္၀က္ႏႈန္းခန္႔ ပါ၀င္ေၾကာင္း သိရသည္။

၁၃ ႏွစ္သမီးေလး၏ မေမွ်ာ္လင့္ပဲ အံ့အားသင့္ဘြယ္ေတြ႕ရွိမႈက AIDS ဆိုသည္မွာ အကာအကြယ္မဲ့ လိင္ဆက္ဆံမႈ၊ HIV ပါေသာ ေသြးသြင္းရာမွ ျဖစ္တက္သည့္အျပင္ လူသားမ်ား သဘာ၀မွ AIDS ကို မည္သို႔ ကူးစက္ႏိုင္ေၾကာင္း သဲလြန္စ တစ္ခုေပးခဲ့သည္။

”ကိုယ့္ႏိုင္ငံမွာပဲ ART ေဆး ဝါးကို ထုတ္လုပ္ႏိုင္ရင္သိပ္ေကာင္း ပါတယ္။ ခ်င္းျပည္နယ္မွာ ေနတဲ့သူ ေတြဆိုရင္ ကေလးကေန ART ေဆးဝါးကို အိႏၵိယအထိေတာင္ သြားထုတ္ရတာေတြ ရွိတယ္။ အစိုးရနဲ႔ ျပည္ တြင္းျပည္ပ အဖြဲ႕အစည္းေတြက ART ေဆးဝါးေတြကို ေထာက္ပံ့ေပး ေနတယ္ ဆိုေပမယ့္လည္း ၿမိဳ႕ႀကီး ေတြမွာပဲ ထုတ္ေပးတာဆိုေတာ့လက္ လွမ္းမမီတာေတြကလည္း ရွိေန ေသးတယ္” ဟု Myanmar Positive Women Network(MPWN) မွ ဘ႑ာေရးမႉးေဒၚေခ်ာစု လတ္က ေျပာသည္။