ဆီးႀကိတ္ကင္ဆာသည္ လိင္မွတစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္သည့္ ေရာဂါတစ္မ်ိဳးအျဖစ္ သိပၸံပညာရွင္မ်ားက ယူဆလာခဲ့ေၾကာင္း သိရွိရသည္။ ေရာဂါပိုးမႊား ကူးစက္ျခင္းေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚႏုိင္သည့္ ကင္ဆာ အမ်ိဳးအစား အနည္းငယ္ ရွိေသာ္လည္း ယင္းတို႔အနက္ ဆီးႀကိတ္ကင္ဆာကို ယခင္က ထည့္သြင္းမထားခဲ့ေခ်။ သို႔ေသာ္လည္း ၿဗိတိန္ႏုိင္ငံ၊ ကင္ဆာသုေတသန ဌာနမွ ပညာရွင္မ်ားက ယခုအခါ ဆီးႀကိတ္ကင္ဆာသည္လည္း လူအခ်င္းခ်င္း ကူးစက္ႏုိင္သည့္ ကင္ဆာမ်ိဳးႏြယ္ တစ္ခုအျဖစ္ ယူဆသင့္သည့္ အလားအလာမ်ိဳး ရွိေနေၾကာင္း ယံုၾကည္လာခဲ့သည္။

အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ ဓမၼတာရက္ အတြင္းမွာ စိတ္အလိုမက်ျဖစ္တာမ်ိဳးေတြ၊ အေၾကာင္းမရွိ ၀မ္းနည္းတတ္တာမ်ိဳးေတြ၊ အလုပ္မွာ အဆင္မေျပတာ မ်ိဳးေတြ ရွိတတ္ၾကပါတယ္။ တစ္လမွာတစ္ခါ စိတ္ခ်ဳပ္တည္းမႈေတြ၊ နာက်င္ကိုက္ခဲမႈေတြ ႀကံဳေတြ႕ရၿမဲျဖစ္တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြရဲ႕ ရာသီလာခ်ိန္ ခံစားရဲ႕ ဖီလင္နဲ႔ အေတြးေတြကေတာ့ တူညီေနတတ္ပါတယ္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရၿပီးသူေတြရဲ႕ ေသြးထဲမွာ ဒီပိုးကို တန္ျပန္တိုက္ဖ်က္ဖို႔ ထုတ္ထားတဲ့ ပစၥည္းတစ္မ်ိဳး ရွိပါတယ္။ အဲဒါကို “ပဋိပစၥည္း” လို႔ ေခၚပါတယ္။ ဒီပဋိပစၥည္းဟာ ေရာဂါပိုးကို ကုိယ္စားျပဳတဲ့ သေကၤတပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိမရွိ ေသြးစစ္တယ္ဆိုတာ ဒီပဋိပစၥည္းကုိ စစ္ေဆးျခင္းျဖစ္ပါတယ္။ အဲဒီပဋိပစၥည္းဟာ ေရာဂါပိုး ကိုယ္ခႏၶာထဲေရာက္ၿပီး သံုးလေလာက္ၾကာမွ ေသြးမွာ ေပၚပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေရာဂါပိုး ဝင္ၿပီးၿပီးခ်င္း ေသြးစစ္ရင္ ေရာဂါပိုး ရွိမရွိ မသိႏိုင္တာပါ။

လိင္ဆက္ဆံဖက္ မ်ားေလေလ ဒီေရာဂါျဖစ္ႏုိင္ဖို႔ အႏၲရာယ္မ်ားေလေလ ပါပဲ။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါဟာ အကာအကြယ္ မပါပဲ လိင္ဆက္္ဆံမူေၾကာင့္ အမ်ားဆံုး ကူးစက္ျဖစ္ပြားတာပါ။ ကုိယ္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံတဲ့ သူဟာ ေရာဂါပုိး ရွိမရွိ ေသေသခ်ာခ်ာ ဘယ္လိုမွ မသိႏုိင္ပါဘူး။ ေရာဂါ လကၡဏာမေပၚေသးခင္္ ေရာဂါ မရွိဘူးလို႔ အထင္မွား ေနၾကတာပါ။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိတဲ့သူဟာ သာမန္လူေကာင္း အတိုင္း ရွိေနႏိုင္တယ္ဆိုတာ အၿမဲသတိရပါ။

သုေတသန က်က်နန လုပ္ေနတဲ့ အေမရိကားမွာဆိုရင္ စအိုလမ္းနည္း လိင္ဆက္ဆံမႈနဲ႔ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကေန လိင္ဆက္ဆံမႈေတြကေန ကူးစက္တာ အမ်ားဆံုးလို႔ သိရတယ္။ ေနာက္မ်ားတာ တခုက ေဆးထိုးအပ္ကေန ကူးတာ ျဖစ္တယ္။ ပါးစပ္ကို လိင္ဆက္ဆံရာ သံုးတာနဲ႔ မိခင္ကေန ကေလးကို ေမြးေနတံုးျဖစ္ျဖစ္ ႏို႔တိုက္လို႔ ျဖစ္ျဖစ္၊ ထမင္း ဝါးခြံတာကေနျဖစ္ျဖစ္ ကူးစက္တာ နည္းတယ္။ က်န္နည္းေတြကေတာ့ မသန္႔တဲ့ ေသြးနဲ႔ ေသြးနဲ႔ဆိုင္တာေတြ သြင္းတာ၊ အဂၤါ အစားထိုးတာေတြ ကေနကူးတယ္။ ေဆးရံုနဲ႔ က်န္းမာေရး ဌာနမွ အလုပ္လုပ္သူေတြကိုလဲ အပ္၊ ဓား စတာေတြ ကေနတဆင့္ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။

ကိုယ္၀န္၊ HIV၊ ေရယုန္ပိုးေတြကို လနဲ႔ခ်ီၿပီး ကာကြယ္မႈေပးႏိုင္မယ့္ မိန္းမကိုယ္မွာ တပ္ဆင္ရတဲ့ ကြင္းတစ္မ်ိဳးကို တီထြင္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း အေမရိကန္ သုေတသီေတြက ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ ဒီကိရိယာဟာ လက္ရွိေစ်းကြက္မွာ ရွိေနၿပီးျဖစ္တဲ့ ကိုယ္၀န္ကို ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ ကြင္းေတြနဲ႔ အလားသဏၭာန္တူၿပီး ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ HIV ပိုးကို ႏွိမ္နင္းထုတ္လႊတ္ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကြင္းငယ္ကို Northwestetern University မွ သိပၸံပညာရွင္ တစ္စုက တီထြင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

HIV ေ၀ဒနာရွင္မ်ားအား အဓိကေသဆံုးေစေသာ တရားခံမွာ Cryptococcosis ဟုေခၚသည့္ မိႈေရာဂါျဖစ္ၿပီး ယင္းမိႈေရာဂါအား ရင္သားကင္ဆာ ကုသရာ၌သံုးသည့္ ေဆးက ကုသႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။ University of Rochester မွ ေလ့လာသူမ်ားက ရင္သားကင္ဆာ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား၌ သံုးသည့္ Tomoxifen ေဆးအား Cryptococcosis ေၾကာင့္ အဆုတ္ေရာင္ နမိုးနီးယားႏွင့္ ဦးေႏွာက္ အေျမွးေရာင္ ေရာဂါခံစားေနရသည့္ ႂကြက္မ်ားတြင္ စမ္းသပ္ခဲ့ၾကသည္။

ေမ်ာက္မ ၆ ေကာင္ရဲ႕ ေယာနိမွာ သုတ္လိမ္းၿပီး စမ္းသပ္ခဲ့ရာ ၅ ေကာင္ဟာ ေရာဂါ ကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ လိင္ဆက္ဆံၿပီး ၃ နာရီၾကာမွ အဲဒီ ေခ်ာဆီကို သုတ္လိမ္းရင္ေတာင္ ကာကြယ္ႏိုင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီ ေခ်ာဆီကို လူသားေတြမွာလည္း အသံုးျပဳႏိုင္ လိမ့္မယ္လို႔ သုေတသီေတြက ဆိုပါတယ္။

အမ်ိဳးသမီးက တဆင့္ အမ်ိဳးသမီး ကူးစက္တဲ့ ႐ွားပါး HIV ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ တစ္ခုကို ႐ွာေဖြေတြ႔႐ွိတယ္လို႔ အေမရိကန္ ေရာဂါ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး႒ာန (CDC) က သတင္း ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ အေမရိကန္ တကၠဆက္ျပည္နယ္ေန အမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္ဟာ တျခား အမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံရာက တဆင့္ HIV ကူဆက္ခဲ့တာပါ။

AIDS ေရာဂါ အစရွာပံုေတာ္ကို ဆက္ၾကရရင္ စာေတြ႕သေဘာနဲ႔ ေျပာရင္ေတာ့ ေရာဂါ အရင္းခံ အစကို ရွာမယ္ဆိုရင္ ပထမဦးဆံုးေသာ လူနာ ဘယ္မွာလဲဆိုတာ ရွာလို႔ ရရမယ္။ ဒါက စိတ္ရွည္လက္ရွည္နဲ႔ ေနာက္ေၾကာင္းျပန္ေကာက္ၿပီး တစ္ဆင့္စီ တစ္ဆင့္စီ တစ္လွမ္းခ်င္း ေနာက္ျပန္ ဆုတ္ၿပီး ရွာရမွာ။ ေရာဂါက ဘယ္လို ကူးစက္တယ္ဆိုတာကို သိရင္ ဒီလို လုပ္လို႔ ရမယ္။

AIDS ေရာဂါကုိ ေပ်ာက္ကင္းေအာင္ လုပ္ေပးႏုိင္မယ့္ လမ္းစေပၚလာတဲ့ ကုထံုး ၂ ခု ေတြ႔ရွိတဲ့အေပၚ အေမရိကန္ သိပၸံပညာရွင္ေတြ အာရုံစုိက္ေနၾကပါတယ္။ HIV ပုိး ကူးစက္ေနတဲ့ လူနာ တဒါဇင္ထံက ေသြးနမူနာကုိ ထုတ္ယူၿပီး HIV ပုိးကုိ တြယ္ေစတဲ့ ပရုိတိန္းဓါတ္ကုိ ဖယ္ရွားေပးတဲ့နည္းကုိ အသုံးျပဳခဲ့တဲ့အေၾကာင္း အေမရိကန္ႏုိင္ငံက နံမည္ေက်ာ္ New England ေဆးပညာဂ်ာနယ္မွာ ေဖာ္ျပထားတာပါ။

HIV ကို မသိၾကေသးခ်ိန္မွာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီကာလမွာသံုးတဲ့ Hepatitis B surface proteins ဆိုတာထဲမွာ HIV ပါေကာင္း ပါေနႏိုင္တယ္။ ေဆးထုတ္ျပီးစ လူနာအမ်ားစုကို စမ္းသပ္တဲ့ ကာလမွာ AIDS epidemic ေရာဂါမ်ားတာ အတြက္ အျပစ္ဖို႔ခဲ့ၾကတယ္။ ဘီပိုး ကာကြယ္ေဆးထဲမွာ HIV ပါေနမလားလို႔ ေမးခြန္း ထုတ္ႏိုင္ေပမဲ့ ကင္းစင္တယ္လို႔ လက္ခံ ထားၾကပါတယ္။ Purification process ေဆးသန္႔စင္ေရးျဖစ္စဥ္ကေန ရွိရွိသမွ် ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ အားလံုးကို ေသေစခဲ့တာမို႔ HIV ပိုးလဲ ပါခဲ့အံုးေတာ့ ေသျပီ။ ၁၉၈၁ မွ ဘီပိုး ကာကြယ္ေဆးကို အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ပါတယ္။