ကမၻာ့ႏိုင္ငံ အမ်ားအျပားတြင္ ျပည့္တန္ဆာႏွင့္ပတ္သက္၍ တရား ဝင္လိုင္စင္မ်ား ထုတ္ေပးၿပီးစနစ္ တက်ျဖစ္ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပး ထားေၾကာင္း၊ ထုိသို႔ တရားဝင္လိုင္ စင္မ်ားခ်ထားေပးပါက ၄င္းတို႔ကို အခြန္ေကာက္ခံကာ တိုင္းျပည္အတြက္ အခြန္ဘ႑ာေငြမ်ားလည္း ရရွိမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ျပည့္တန္ဆာမ်ားကို တရားဝင္ လိုင္စင္ခ် ထားေပးႏုိင္ရန္ လႊတ္ေတာ္၌ အဆိုျပဳ တင္သြင္းသြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၄င္းကဆက္ေျပာသည္။

မႏွစ္တံုးက ေထာင္ကေန ျပန္လြတ္လာျပီး အခုေတာ့ ေဘဂ်င္ျမိဳ႕မွာ အေစာင့္ ဝန္ထမ္းလုပ္ေနပါတယ္.. ေဆးကု တာကိုေတာ့ ဘယ္သူမွ မသိေအာင္ သူလုပ္ေနရပါတယ္.. တကယ္လို႔ လူေတြက သူ႕မွာ HIV ပိုး ရွိတယ္ဆိုတာကို လူေတြသိသြားရင္ သူ အလုပ္ျပဳတ္မယ္ဆိုတာကို သူသိေနလို႔ ျဖစ္ပါတယ္.. ဒါေပမယ့္ အေစာင့္ ဝန္ထမ္း လုပ္လုိ႔ ရတဲ့ လစာက HIV/AIDS နဲ႔ ဆက္ႏြယ္ေနတဲ့ ေဆးဝါးေတြက ေဆးၾကီး လြန္းတာေၾကာင့္ ဘယ္လုိမွ မလံုေလာက္နိုင္ပါဘူး.. အဲဒီအေၾကာင္း သူ အခုလုိ ဆက္ေျပာျပပါတယ္….

အိႏၵိယဟာ ကမၻာမွာ HIV/AIDS ေ၀ဒနာ႐ွင္ တတိယအမ်ားဆံုး႐ွိေနတဲ့ နိုင္ငံျဖစ္ျပီး ကူးစက္တတ္တဲ့ ဒီဗိုင္းရပ္ကို ထိန္းသိမ္းေရးမွာ အခက္အခဲေတြ ရင္ဆုိင္ေနရ တုန္းပါပဲ။ ဒီအေၾကာင္း ဘစၥေမလာ ဂီလာနီက သတင္းေဆာင္းပါး ေပးပို႔ ထားပါတယ္။

ငါမင္းနဲ႔ မႏွစ္ကေတြ႔တုန္းက အားရပါးရ ႏႈတ္ဆက္ခ်င္ခဲ႔မိတယ္ သူငယ္ခ်င္း။ မင္းလည္း အန္ဂ်ီအိုမွာ အလုပ္လုပ္ေနတာသိေတာ့ ၀မ္းသာမိတယ္။ ငါတို႔ေတြ ကြဲသြားၾကတာ ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ေနျပီေလ။ ငယ္ငယ္တုန္း ကလို လက္သီးျပင္းျပင္းေလးႏွစ္ခ်က္ သံုးခ်က္ေလာက္ မင္းကို စျပီး ထိုးျပစ္လိုက္ခ်င္ေသးတယ္။ ဒါေပမယ့္ မင္းက လူအမ်ားေလးစားတဲ့ ဆရာ၀န္ၾကီးျဖစ္ေနျပီေလ။

“ေဆးမေသာက္ရေတာ့ ေရရွည္မွာ ရပ္တည္ဖို႔ မလြယ္ေတာ့ဘူးေလ။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆုိေတာ့ သူက ကိုယ္ခံအားက ေျပာမယ္ဆုိရင္ တေန႔တႀကိမ္ က် က်လာတာကိုး။ အဲဒီေတာ့ ကိုယ္ခံအားက်မယ္ ဆိုရင္ သူမ်ားတန္းတူ မလုပ္ႏိုင္ဘူး။ မလုပ္ႏိုင္ရင္ တပ္က ထြက္ရေတာ့မယ္။ တပ္က သိသြားရင္ေတာ့ ထြက္ရတာကေတာ့ သိပ္ေတာ့ ဘာမွ မေျပာပေလာက္ေပမဲ့ ဘာျဖစ္မလဲဆိုရင္ အရွက္ကြဲမွာေပါ့ေနာ္၊ လူၾကားထဲမွာ။”

ကုလသမဂၢက ထုတ္ျပန္တဲ့ အစီရင္ခံစာမွာ အေရွ႕အာရွနဲ႔ ပစိဖိတ္ ေဒသ အတြင္း၊ ျမန္မာနိုင္ငံ အပါအဝင္ နိုင္ငံတိုင္းမွာ လိင္လုပ္ငန္းမွာ တရားဝင္ ခြင့္ျပဳမထားဘဲ ရာဇဝတ္မႈအျဖစ္ သတ္မွတ္ နိုင္နင္းၾကတဲ့ အတြက္ HIV ခုခံ စြမ္းအား က်ဆင္းတဲ့ ေရာဂါ ပိုမိုက်ယ္ျပန္႔လာတယ္လို႔ ေဖၚျပထားပါတယ္။

ေဟာ္လန္ႏိုင္ငံ အမ္စတာဒမ္ၿမိဳ႕ အေျခစိုက္ နယ္စည္းမျခား ဆရာဝန္မ်ား အဖြဲ႔ရဲ႕ AZG ေဆးခန္း စစ္ေတြၿမိဳ႕မွာ ဒီကေန႔ မနက္ပိုင္းက ျပန္လည္ဖြင့္လွစ္ဖို႔ စီစဥ္ခဲ့တာကို ၿမိဳ႕ခံလူထု ၂၀ ေက်ာ္က အဲဒီေဆးခန္းေရွ႕မွာပဲ ကန္႔ကြက္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကပါတယ္။

HIV/AIDS ေရာဂါျပန္႔ပြားမႈ ကာကြယ္ရန္ ေဆာင္ရြက္ခ်က္မ်ားစြာ အားနည္းေနေသး သည့္၊ အၾကမ္းဖ်ဥ္းအားျဖင့္ လိုအပ္ခ်က္မ်ား ရွိေနေသးသည့္ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ လိင္မႈဆိုင္ရာ ပညာေပး လုပ္ငန္းမ်ားအတြက္ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းႏွင့္ လုပ္ကိုင္သူမ်ားအေပၚ ကိုင္တြယ္မႈသည္ ညင္သာ ေပ်ာ့ေျပာင္းရန္ လိုအပ္ၿပီး၊ အကာအကြယ္ပစၥည္း လက္ဝယ္ထား ရွိျခင္းအေပၚတြင္ က်န္းမာေရးအသိျဖင့္ အျမင္က်ယ္ရန္ လိုအပ္မည္ဟု ထင္မိသည္။

”ဒီလိုသာ တရားဝင္ ေပၚလာမယ္ဆိုရင္ ပိုက္ဆံရဖို႔အလြယ္ လမ္းလိုက္ခ်င္တဲ့ မိန္းကေလးေတြ အတြက္ ပိုၿပီး အက်ဳိးမဲ့ေစႏိုင္တယ္” ဟု PSI တြင္ တာဝန္ထမ္းေဆာင္ေနသည့္ စာေရးဆရာမ ျမေႏွာင္းညဳိက ေျပာသည္။ အႏွိပ္ခန္း၊ ကာရာအိုေက အမည္ခံကာ ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္းလုပ္ကိုင္ေနသည့္ ေနရာမ်ားသည္ ရန္ကုန္ၿမိ႕၌ မ်ားစြာရွိၿပီး လူသိမ်ားသည့္ေဒသမ်ားမွာ ပဲခူး၊ မႏၱေလးၿမိဳ႕ႏွင့္ နယ္စပ္ၿမိဳ႕မ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အေမရိကန္ႏုိင္ငံတြင္ လူဦးေရ ၁ ဒသမ ၂ သန္းခန္႔မွာ HIV ကူးစက္ခံေနရၿပီး ေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံရသူ ၅ ဦးလွ်င္ ၁ ဦးမွာ ေရာဂါပိုး ရိွမွန္းမသိ ျဖစ္ေနၾကသည္ဟု အေမရိကန္ ေရာဂါ ထိန္းခ်ဳပ္ေရးႏွင့္ ကာကြယ္ေရး စင္တာ၏ အဆိုအရ သိရသည္။

ကၽြန္မ အမ်ိဳးသားဆံုးတာ ေနာက္ဆံုးေပၚ ေရာဂါတဲ့။ ဒါဆို ကၽြန္မမွာလည္း ဒီေရာဂါ ကူးေနၿပီေပါ့” ဟု မ်က္ဝန္းအိမ္တြင္ မ်က္ရည္တြဲခိုေနသည့္ သူမက သားေလးကို ေပြ႕ခ်ီ ရင္း ဆိုသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္းမ်ား တရားဝင္ လုပ္ကုိင္ခြင့္ မရေသာေၾကာင့္ လိင္မွ တစ္ဆင့္ ကူးစက္တတ္ေသာ ေရာဂါမ်ား ထိန္းခ်ဳပ္ရာတြင္ ခက္ခဲမႈမ်ား ရွိၿပီး ျပည့္တန္ဆာမ်ား အတြက္ လုံၿခဳံမႈ ကင္းမဲ့ကာ ႏုိင္ငံသား အခြင့္အေရးမ်ား ဆုံး႐ႈံးလ်က္ ရွိေၾကာင္း ၎ကဆုိသည္။