HIV/AIDS နဲ႔ပတ္သက္ၿပီး ၀ါးတန္းဆိပ္ကမ္း ျပည္တြင္းျပည္ပ ကုန္တင္ ကုန္ခ်ဌာနခြဲ (၂) က လုပ္သား ၁၀၀ ေက်ာ္ကို ေသြးေဖာက္ စစ္ေဆးမႈေတြျပဳလုပ္ေပးခဲ့သလုိ ပန္းဆိုးတန္းဆိပ္ကမ္းမွာလည္း HIV/AIDS အေၾကာင္း အသိပညာေပး လက္ကမ္း စာေစာင္ ေတြနဲ႔ ကြန္ဒံုးေတြ ကိုလည္း ျဖန္႔ေ၀ခဲ့ၾကပါတယ္။

AIDS ေရာဂါဆိုင္ရာ အထူးျပဳ ေလ့လာမႈတစ္ခုတြင္ ေဖာ္ထုတ္ေတြ႕ရွိမႈအရ HIV ဗိုင္းရပ္စ္သည္ ေသဆံုးႏိုင္ေျခ ျပင္းအားအဆင့္ က်ဆင္းလာသလို လူအခ်င္းခ်င္း ကူးစက္ႏိုင္မႈ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္လည္း ယခင္ကာလမ်ားကထက္ ေလ်ာ့နည္းလာသည္ကို အတည္ျပဳႏုိင္ခဲ့သည္။

ဆက္ေျပာေသးတာက HIV ပိုး ဝင္ထားရာကေန AIDS ေရာဂါျဖစ္လာဘို႔ ၁ဝ ႏွစ္ၾကာမယ္လို႔ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္တံုးက ထင္ထားခဲ့ ပါတယ္တဲ့။ အခုေတြ႔ရွိခ်က္အရဆိုရင္ ၁၂႕၅ ႏွစ္ ၾကာပါလိမ့္မယ္။

HIV ဗိုင္းရပ္စ္မွာ လူ၏ခႏၶာကိုယ္ထဲသို႔ ၀င္ေရာက္သြားၿပီး လွ်င္ CD4 ခုခံအားစနစ္ဆဲလ္မ်ား အတြင္း ေနထိုင္ၿပီး CD4 ဆဲလ္မ်ား အား ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲၿပီး ဗိုင္းရပ္စ္ ထုတ္ေပးေသာစက္႐ံုအျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ပစ္လိုက္ေလသည္။ ယင္းကဲ့သို႔ HIV ကူးစက္ခံထားရသူမ်ားထဲတြင္ ၁% ထက္နည္းေသာသူမ်ားသည္ ဗိုင္းရပ္စ္ျပန္႔ပြားမႈအား ထိန္းခ်ဳပ္ကာ ေသြးထဲ၌ ဗိုင္းရပ္စ္အားမေတြ႕ႏိုင္ ေလာက္သည္အထိ ထိန္းထားႏိုင္ ေလသည္။

၂၀၁၃ ခုႏွစ္အထိ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV ျဖင့္ေနထိုင္သူ ပွ်မ္းမွ် ၁သိန္းရွစ္ေထာင့္ငါးရာခန္႔ ရွိေနၿပီး ART ကုထံုးျဖင့္ ကုသရန္လိုအပ္သူ ၁ သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ရွိကာ ၎တို႔အထဲမွ ၅၄ ရာခိုင္ႏႈန္းကိုသာ ART ကုထံုးျဖင့္ ေဆးဝါးေထာက္ပံ့ေပးႏုိင္ေသးသည္ဟု အမ်ဳိးသား ခုခံအားက်ဆင္းမႈ ကူးစက္ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး (NAP 2013) အစီရင္ခံစာအား ကိုးကား၍ UNAIDS အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

UNAIDS နဲ ့ Internews (Europe) တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး HIV/AIDS အသိနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ရက္တိုသင္တန္းကို ျပည္တြင္းရွိ ႐ုပ္သံ၊ ေရဒီယို သတင္းဌာနေတြ အပါအ၀င္ သတင္းမီဒီယာ အားလုံးနဲ႔ ဇာတ္ၫႊန္းေရး ဆရာေတြကို ဒီကေန႔ ႏို၀င္ဘာ (၁၃) ရက္ကေန (၁၅) ရက္အထိ သင္ၾကား ေပးမွာျဖစ္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

HIV/AIDS ေရာဂါနဲ႔ပတ္သက္ရင္ ျမန္မာ သတင္းမီဒီယာေတြ ေရးသားထုတ္လႊင့္ရာမွာ အမွားအယြင္း နည္းႏိုင္ဖို႔၊ ေဝဒနာရွင္ေတြကို ထုတ္ေဖာ္ေရးသားရာမွာ လိုက္နာရမယ့္ စည္းကမ္းေတြ၊ အသံုးအႏႈန္းေတြကို သိဖို႔ UNAIDS နဲ႔ Internews တို႔ ပူးေပါင္းၿပီး အလုပ္႐ံုေဆြးေႏြးပြဲကို ႏိုဝင္ဘာ ၁၂ ရက္ေန႔က ရန္ကုန္မွာ ျပဳလုပ္ခဲ့ပါတယ္။

HIV ေရာဂါပိုးရွိသူေတြရဲ႕ အခြင့္အေရး၊ ေရာဂါပိုးရွိသူေတြ ေနထိုင္ရမယ့္လူမႈဘဝနဲ႔ စိန္ေခၚမႈေတြကို ဘယ္လိုရင္ဆိုင္ေက်ာ္ျဖတ္မလဲဆိုတဲ့အေၾကာင္းေတြကို ဆရာဝန္ေတြက ရွင္းလင္းေဆြးေႏြးသလို HIV ေရာဂါပိုးရွိသူေတြရဲ႕ အခန္းက႑နဲ႔ စြမ္းေဆာင္ရည္ကို ျမွင့္တင္ေပးဖို႔ အဓိကရည္ရြယ္က်င္းပတာလို႔ ဦးမ်ဳိးသန္႔ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ဘာသာေပါင္းစံု ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေရး အဖြဲ႕ (HIV/AIDS) Myanmar Interfaith Network on AIDS (MINA) အဖြဲ႕မွ မြန္ေဒသ MINA အဖြဲ႕ဖြဲ႕စည္းေရး အခမ္းအနားကို ေအာက္တိုဘာ ၂၅ ရက္ နံနက္တြင္ ေမာ္လၿမိဳင္ၿမိဳ႕ရွိ မြန္ျပည္နယ္ ၾကက္ေျခနီ ႀကီးၾကပ္ေရးေကာ္ မတီ ႐ံုးခန္း၌ က်င္းပေၾကာင္း သိရသည္။

က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ HIV ေ၀ဒနာရွင္ တစ္သိန္း ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ အနက္ ယခု ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အတြင္း ARV ေဆး၀ါးမ်ားကို ေ၀ဒနာရွင္ ခုနစ္ေသာင္း ေျခာက္ေထာင္ အတြက္သာ ေဆးေပးႏုိင္မည့္ အေနအထား ရွိေၾကာင္း အဆိုပါဌာန တာ၀န္ ရွိသူမ်ားထံမွ သိရသည္။

“တနဂၤေႏြလုိ ေန႔မ်ိဳးမွာ ကၽြန္မဟာ တစ္အိမ္တက္ဆင္းသြားၿပီး အကူအညီေတာင္းပါတယ္။ ဘီစကြတ္ထုတ္ေလး တစ္ထုတ္ျဖစ္ျဖစ္ ရရွိတာဟာ ကေလးေတြအတြက္ ထူးျခားမႈကုိ ျဖစ္ေစပါတယ္။ အစားအေသာက္အတြက္ ရန္ပံုေငြရရွိဖုိ႔ဟာ အၿမဲလုိလုိ ႀကီးမားတဲ့ စမ္းသပ္မႈႀကီးပါပဲ” ဟု သူမက နိဂံုးခ်ဳပ္အေနျဖင့္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျပည္တြင္းရွိ HIV/AIDS ေရာဂါ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား အတြက္ ခြဲျခား ဆက္ဆံခံေနရ မႈမ်ား ပေပ်ာက္ေရး၊ ေဆး၀ါး ရရွိရန္ လမ္းညႊန္ေပးျခင္း၊ အလုပ္အကိုင္ ရရွိေရး အတြက္ အလုပ္ရွင္မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းမ်ား၊ ေဆး၀ါး ရရွိေရး လမ္းညႊန္ ေဆာင္ရြက္ ေပးျခင္းမ်ားကို HIV/AIDS ဆိုင္ရာ အကူအညီေပးေရး ကြန္ရက္ ခုနစ္ခု ႏွင့္ အဖြဲ ့ငယ္ တခ်ဳိ႕မွ ကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က ္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။