ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ေတာင္ပိုင္းၿမိဳ႕နယ္မွာ HIV ေ၀ဒနာခံစားေနရတဲ့ ေ၀ဒနာရွင္မ်ားအတြက္ တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ ၀င္ေငြရရွိေအာင္ အမ်ဳိးသမီးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ စက္ခ်ဳပ္သင္တန္းဖြင့္လွစ္ ထားရွိခဲ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ မ၀င္း၀င္းျမင့္ဟာ ဘားအံ့ၿမိဳ႕မွျဖစ္ၿပီး လြန္ခဲ့တဲ့ (၂) ႏွစ္က စတင္ကာ HIV ပိုးကူးစက္ခံခဲ့ သူျဖစ္ပါတယ္။

အန္နာဘယ္လ္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္အရြယ္တြင္ ဘတၱေလး၏ ကေလးကို ေမြးဖြားေပးၿပီး ၃ ရက္အၾကာမွာပင္ ျပည့္တန္ဆာ ျပဳလုပ္ရန္ ေစခိုင္းျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ ဘတၱေလး၊ သူမ၏ မိခင္ မာလင္း အပါအ၀င္ အျခားသူမ်ားကို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ရဲမ်ားက ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ရာ လြတ္ေျမာက္ခ်ိန္ အထိ အန္နာဘယ္လ္သည္ ေယာက္်ား ၁၈၀၀ ခန္႔အား ေဖ်ာ္ေျဖခဲ့ရသည္။

ျပည့္တန္ဆာ အမ်ားစုသည္ တ႐ုတ္အမ်ိဳးသမီး မ်ားျဖစ္ေသာ္လည္း မိုင္းလားတြင္ ျမန္မာျပည့္တန္ဆာ အမ်ိဳးသမီးမ်ားလည္း ရွိေနပါသည္။ ျမန္မာ အမ်ိဳးသမီး ျပည့္တန္ဆာမ်ားကမူ တ႐ုတ္ျပည့္တန္ဆာမ်ားကဲ့သို႔ မဟုတ္ ဘဲ အေအးဆိုင္ဟု အမည္တပ္ထားသည့္ ဆိုင္မ်ား အတြင္းတြင္ ေဖာက္သည္ မ်ားကိုေစာင့္ဆိုင္း ေနတတ္ ၾကသည္။

ေနာက္ပိုင္းတြင္ ယင္းဖိုင္ဘာ အမွ်င္မ်ား၌ ေဆးပမာဏပိုမိုပါ၀င္ရန္ ျပဳလုပ္သြားမည္ျဖစ္ၿပီး၊ ယင္းကဲ့သို႔ ျပဳလုပ္ျခင္းအားျဖင့္ ေဆးပမာဏ မ်ားမ်ားအား ဖိုင္ဘာအမွ်င္နည္းနည္းအသံုးျပဳ႐ံုျဖင့္ ရ႐ွိႏိုင္မည္ျဖစ္သည္။ ယခုတီထြင္မႈက အမ်ိဳးသမီးမ်ားအား HIV မွ ပိုမိုထိေရာက္စြာႏွင့္ ႐ိုး႐ွင္းလြယ္ကူစြာ ကာကြယ္မႈေပးႏိုင္ လိမ့္မည္ဟု ေလ့လာသူမ်ားကလ အႀကံ ျပဳခဲ့သည္။

ခန္႔မွန္းလို႔လည္း သိပ္ေတာ့ မလြယ္ဘူး။ ဒါေပမယ့္ ဒီကိစၥမွာ ထည့္ၿပီးတြက္ရမယ့္ အေၾကာင္းအျခင္းရာ တခ်ိဳ႕ေတာ့ ရွိေနပါတယ္။ AIDS ဟာ သန္တုန္း ျမန္တုန္းျဖစ္တဲ့ တုိင္းျပည္တစ္ျပည္ရဲ႕ ထုတ္လုပ္မႈ စြမ္းအင္လို႔ ေခၚရမယ့္ လူငယ္လူရြယ္ေတြမွာ ျဖစ္တယ္။ ဒီေတာ့ လူေတြဟာ အသက္ခပ္ငယ္ငယ္မွာ ေသကုန္ၾကရင္ တိုင္းျပည္တစ္ျပည္ရဲ႕ ထုတ္လုပ္မႈ စြမ္းအားနဲ႔ ဝင္ေငြ ဘယ္လိုျဖစ္သြားမလဲ။

အခ်မ္းသာဆံုး အေမရိကန္ရဲ႕ လူနည္းစုေတြဟာ တတိယ ကမၻာလို႔ေခၚတဲ့ မဖြံ႕ၿဖိဳးေသးတဲ့ အေျခအေန လူေနမႈ အဆင့္မွာပဲ ရွိေနေသးတယ္ ဆိုတာကုိ ျပေနတာပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဖြံ႕ၿဖိဳးစ တုိင္းျပည္ေတြ အထူးသျဖင့္ ျမန္မာလို ဖြံ႕ၿဖိဳးမႈကုိ ျဖဳန္းခနဲ ဒိုင္းခနဲ အရွိန္ခပ္ျပင္းျပင္းနဲ႔ လုပ္ၾကမယ့္ ေနရာေတြမွာ ခ်မ္းသာတဲ့ လူေတြဟာ သိသိသာသာ ပိုၿပီး ခ်မ္းသာၾကၿပီး ဆင္းရဲတဲ့ သူေတြဟာ ပိုၿပီး ဆင္းရဲလာလို႔ ကြာဟခ်က္ဟာ ႀကီးသထက္ ႀကီးလာမွာပဲ။

ကမၻာ့ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမႈခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္းရဲ႕ ေျပာၾကားခ်က္အရ အခုလက္ရွိအခ်ိန္မွာ လူဦးေရ ၃၅ သန္းဟာ HIV ပိုးကူးစက္ခံရၿပီး အသက္ရွင္ေနရသလို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္အတြင္းမွာပဲ ပိုးကူးစက္ခံရသူ အသစ္၂.၁ သန္းရွိေနေၾကာင္း၊ ဒါေပမယ့္ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္က အေရအတြက္ျဖစ္တဲ့ ၃.၄ သန္းထက္ေတာ့ ေလ်ာ့က်သြားျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရွိရပါတယ္။

တစ္ကမၻာလုံးတြင္ ၂၀၀၁ ခုႏွစ္က HIV ေရာဂါပိုးကူးစက္ခံထားရသည့္ ကေလးငယ္ေပါင္း ၅၈၀,၀၀၀ ရွိရာမွ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ၂၄၀,၀၀၀ သုိ႔ ေလွ်ာ့ခ်ႏိုင္ခဲ့သည္။ အာဖရိကတြင္မႈ HIV ေရာဂါပိုးကို တိုက္ဖ်က္ရန္အတြက္ ေငြေၾကးႏွင့္ က်န္းမာေရး၀န္ေဆာင္မႈမ်ားစြာ လိုအပ္ေနဆဲျဖစ္ၿပီး အျခားျပႆနာမ်ားစြာလည္း ရွိေၾကာင္း ဘက္ဆာက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

တကယ္ေတာ့ အမ်ဳိးသမီးနဲ႔ မိန္းကေလးေတြကို ေရာင္းကုန္ပစၥည္း တခုလို သေဘာထားတာ ကေမၻာဒီးယား တႏုိင္ငံတည္းမဟုတ္ဘူး။ ဒါေပမဲ့လည္း လူဦးေရ ၁၅ သန္းသာရွိတဲ့ ကေမၻာဒီးယားလိုေနရာမ်ဳိးမွာ အပ်ဳိစင္ ဘ၀ကုိ ေငြေၾကးနဲ႔ အလဲအလွယ္လုပ္တဲ့ လုပ္ငန္း ႀကီးထြားေနတာကေတာ့ ဒ႑ာရီယဥ္ေက်းမႈ အယူအဆေၾကာင့္လို႔လည္း ေျပာလုိ႔ရပါတယ္။ “အထူးသျဖင့္ အသက္ ၅၀ ေက်ာ္တဲ့ အာရွေယာက္်ားသားေတြ အေနနဲ႔ အပ်ဳိစင္ေလးေတြနဲ႔ ေပါင္းသင္းရင္ ျပန္လည္ႏုပ်ဳိ သန္စြမ္းလာၿပီး က်န္းမာရႊင္လန္း ေစႏုိင္ပါတယ္လို႔ ယံုၾကည္ေနၾကတယ္” လို႔ ကေမၻာဒီးယား လူ႔အခြင့္အေရး အဖြဲ႕က ခ်ဟိပ္ကက္ေပါင္ကေျပာတယ္။

သုေတသနမ်ားက ေ၀ဒနာရွင္တစ္ဦးခ်င္းစီ၏ မ်ဳိးဗီဇကိုယူကာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြဒဏ္ ခံႏုိင္သည့္ မ်ဳိးဗီဇမ်ားအျဖစ္ ဓာတ္ခြဲခန္းတြင္ ေျပာင္းလဲၿပီး ေနာက္ ေ၀ဒနာရွင္ထံ ထည့္ သြင္းေပးကာ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြကို တိုက္မည့္နည္းကိုလည္း စမ္းသပ္ေနၾကၿပီ။ ထိေရာက္ေသာ လက္ေတြ႕နည္းတစ္ရပ္အျဖစ္ ေပၚလာဖို႔ အခ်ိန္ယူ လုပ္ကိုင္ဖို႔ေတာ့ လိုေသးသည္။ တစ္နည္းမဟုတ္ တစ္နည္းျဖင္႔ေတာ့ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြကို မလႊဲမေသြ တိုက္ဖ်က္ႏုိင္လာလိမ့္မည္။

အခုလို MSF ကိုျပန္လည္ဖိတ္ေခၚတာနဲ႔ပတ္သက္ၿပီး သမၼတရံုးဝန္ႀကီး ဦးစိုးသိန္းက လူေတြျဖစ္တဲ့အတြက္ ႏွစ္ဘက္လံုးမွာ အမွားအယြင္း ရွိမွာပဲျဖစ္ေၾကာင္း၊ ကူညီေရးအဖြဲ႔အားလံုး အထူးသျဖင့္ MSF ကို မိမိတို႔နဲ႔ အတူ ျပန္လည္လက္တြဲေဆာင္ရြက္ဖို႔ ဖိတ္ေခၚပါေၾကာင္း၊ ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ ကူညီေရးဝန္ထမ္းေတြ လံုၿခံဳေရး အတြက္ အာမခံပါေၾကာင္း သတင္းစာရွင္းလင္းပြဲမွာ ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

HIV ပိုး ကာကြယ္တားဆီးေရးနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ လူငယ္ေတြကို ပညာေပးတာ၊ သုေတသန လုပ္ငန္းတြကို ေထာက္ပံ့တာ၊ HIV ပိုး ရွိေနသူေတြကို ခရီးသြားလာခြင့္ ကန္႔သတ္ခ်က္ေတြကို ဖယ္ရွားတာ၊ ကူးစက္ေရာဂါေတြကို တိုက္ဖ်က္ေရး ႀကိဳးပမ္းေနတဲ့ Global Fund အဖဲြ႔ႀကီးကို ေထာက္ပံ့တာ စတဲ့ အခ်က္ေတြကိုလည္း အေမရိကန္ သံအမတ္ႀကီးက ေျပာသြားပါတယ္။