တစ္ကမၻာလံုးတြင္ HIV ပိုး ကူးစက္ခံထားရသူ ၃၅ သန္းရွိ မည္ဟု ကမၻာ့က်န္းမာေရးအဖဲြ႕က ခန္႔မွန္းထားသည္။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံတြင္ လူတစ္သန္းေက်ာ္ HIV ပိုး ကူးစက္ခံထားရသည္ဟု ထင္မွတ္ရၿပီး ၎တို႔အနက္ ၁၈ ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ေရာဂါပိုး ကူးစက္ ခံထားရေၾကာင္း သတိမမူမိၾက ေပ။ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ အတြင္း HIV ပိုးရွိသည္ဟု စစ္ေဆးေတြ႕ရွိ သူ အေရအတြက္မွာ ၂၀၀၂ မွ ၂၀၁၁ အတြင္း ၄၉၃,၃၇၂ ဦးရွိ ခဲ့ေၾကာင္း သုေတသီမ်ားက ေျပာသည္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိး ရွိမရွိဆိုတာ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ အျပဳအမူနဲ႔ပဲ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားမွာေနေန၊ ကိုယ့္ျပည္တြင္းမွာပဲ ေနေန ေရာဂါ ကူးႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ၊ အျပဳအမႈေတြက အတူတူပါပဲ။ ျမန္မာျပည္မွာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိးကို ႏိုင္ငံျခားျပန္ သေဘၤာသား တစ္ေယာက္မွာ စေတြ႕ခဲ့လို႔ တစ္ခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံျခား ျပန္ေတြမွာမွ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိတယ္လို႔ ထင္ၾကပါတယ္။ ဒီထင္ျမင္ခ်က္ဟာ အခုလံုးဝ မမွန္ေတာ့ပါဘူး။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္မွာ သုည ဒသမ ၄၇ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂ဝဝဝ ျပည့္ႏွစ္မွာ သုည ဒသမ ၉၄ ရာခိုင္ ႏႈန္း ရွိတာေတြ႕ရတယ္။ ဦးတည္အုပ္စုေတြထဲက ျပည့္တန္ဆာ ၈ ဒသမ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ လိင္တူဆက္ဆံသူမ်ား ၁ဝ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္း မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူ ၁၈ ဒသမ ၆ ရာ ခိုင္ႏႈန္းရွိပါတယ္။

လုပ္ခြင့္ေပးသင့္ပါတယ္။ အလုပ္သမား တစ္ေယာက္မွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိး ရွိေနေပမယ့္ က်န္းမာသန္းစြမ္းတယ္၊ အလုပ္လုပ္ႏိုင္တယ္ဆိုရင္ အလုပ္လုပ္ခြင့္ျပဳသင့္ပါတယ္။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္နဲ႔ ဆက္ႏြယ္တဲ့ ေရာဂါေတြ ျဖစ္လာခဲ့ရင္လည္းပဲ အျခား ေရာဂါျဖစ္တတ္တဲ့ အလုပ္သမားေတြလိုပဲ ရသင့္တဲ့ တန္းတူခံစားခြင့္ေတြ ေပးသင့္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိးရွိေနလို႔ အလုပ္ထုတ္ျပစ္တာ မျဖစ္သင့္ပါဘူး။

အာရွမွာရွိတဲ့ အမ်ဳိးသမီးေတာ္ေတာ္မ်ားမ်ားဟာ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာေၾကာင့္ ေသဆံုးမႈႏႈန္းအမ်ားဆံုး ျဖစ္ေနၿပီး သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာဟာဆုိရင္ ကင္ဆာေရာဂါေပါင္း မ်ားစြာ ထဲမွာ ဒုတိယေသဆံုးမႈႏႈန္း အမ်ားဆံုးေရာဂါျဖစ္တယ္လုိ႔လည္း သိရပါတယ္။ သားအိမ္ေခါင္း ကင္ဆာဟာ ကင္ဆာေရာဂါပိုးျဖစ္တဲ့ HIV အမ်ဳိးအစားေၾကာင့္ျဖစ္ၿပီး လိင္ဆက္ဆံျခင္းေၾကာင့္ အဓိကကူးဆက္ရတာျဖစ္သလုိ လိင္ဆက္ဆံဘက္ မ်ားတဲ့သူေတြမွာ ပုိမုိအျဖစ္မ်ားေလ့ရွိတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

ေအအိုင္ဒီအက္ ေဝဒနာရွင္ တဦးဟာ မၾကခဏ မမာမက်န္းျဖစ္တာ၊ စိတ္မခ်မ္းသာတာ၊ စိတ္ညစ္တာ၊ ဝမ္းနည္းအားငယ္တာေတြကုိ ႀကံဳေတြ႕ရ တတ္ပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ မိသားစုနဲ႔ ပတ္ဝန္းက်င္ အသိုင္းအဝိုင္းရဲ႕ ၾကင္နာမႈကုိ မရရင္ျဖစ္ျဖစ္၊ စံနစ္တက် ကုသတာကုိ မခံရရင္ ျဖစ္ျဖစ္၊ ကုိယ္စိတ္ႏွစ္ပါးလံုး ပိုမို ခံစားရတတ္ပါတယ္။ အဲဒီအခါမ်ိဳးမွာ ႏ်စ္သိမ့္ ေဆြးေႏြးပညာေပးသူနဲ႔ တိုင္ပင္ေဆြးေႏြးလိုက္ရင္ စိတ္ခံစားရတာေတြ ေလ်ာ့သြားၿပီး လုပ္သင့္တာေတြကုိ ဆက္လုပ္သြားဖို႔ အင္းအားရွိလာပါမယ္။

ျမန္မာနိုင္ငံ အရပ္ေဒသ အသီးသီးသို႔ တစ္ကိုယ္ေတာ္ စက္ဘီးျဖင့္နယ္လွည့္သူ ဦးစရကိုသည္ ေမ ၄ ရက္တြင္ မေကြးတိုင္းေဒသၾကီး ဂန္႔ေဂါၿမိဳ့ သို႔ ေရာက္ရိွၿပီး ေမ ၆ ရက္နံနက္တြင္ ထီးလင္းၿမိဳ့နယ္သို႔ ထြက္ခြာသြားသည္။ ဦးစရကိုသည္ ဂန္႔ေဂါၿမိဳ့တြင္ လူမွဳေရး အသင္းအဖြဲ႔ ဝင္မ်ားနွင့္ ေတြ႔ဆုံ၍ ခရီးသြားအေတြ႕အၾကဳံမ်ားနွင့္ HIV/AIDS အေၾကာင္းတို႔ကို စကားဝိုင္းဖြဲ႕ ေဆြးေႏြးသည္။

HIV ဆုိင္ရာ Working group မွ HIV ေ၀ဒနာရွင္မ်ား ႏွင့္ လိင္လုပ္သား မ်ားကုိ အကာအကြယ္ ေပးႏုိင္မည့္ ဥပေဒ တစ္ရပ္ ေရးဆဲြ အတည္ျပဳႏုိင္ရန္ ျပင္ဆင္လ်က္ ရွိၿပီး၊ HIV အကူအညီေပးေရး ကြန္ရက္ (၇) ခုမွ တစ္ႏုိင္ငံလုံး ရွိ ကြန္ရက္ အဖြဲ ့၀င္မ်ား ႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္၍ လက္ရွိ ျဖစ္ေပၚ ေနသည့္ ခဲြျခား ဆက္ဆံေန ရမႈမ်ား၊ အတားအဆီးရွိ ေနမႈမ်ားကုိ သက္ေသႏွင့္ တကြ ခ်ျပ ႏုိင္ရန္ စုစည္းလ်က္ ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ေလးငါးေထာင္ေလာက္ ျမတ္ပါတယ္။ အိမ္စရိတ္ေလးေတာ့ ရျပီ။ (ART) ေဆးေတာ့ ၀ယ္မေသာက္နိုင္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ နိုင္ငံေတာ္ သမၼတၾကီးကို ျပည့္တန္ဆာတို႔၏ ပံုရိပ္ဟာ ဘယ္ေလာက္ဆိုး၀ါးေနသလဲကို သိရိွႏိုင္ေအာင္ ရင္ဖြင့္ေရးသားျခင္းသာ ျဖစ္ျပီး ေတာင္းဆိုမႈေတြ အမ်ားၾကီးခံေနရေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ သမၼတၾကီး အေနႏွင့္ စိတ္အေႏွာင့္အယွက္ မျဖစ္ေစခ်င္ပါရွင္။

စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး ကေလးၿမဳိ႕ရွိ HIV ေရာဂါပိုး ရွိသူမ်ားသည္ NGO အဖြဲ႔အစည္းမ်ား အကူအညီျဖင့္ အိႏၵိယႏိုင္ငံဘက္သို႔ ART ေဆး သြားေရာက္ ေတာင္းခံရာတြင္ နယ္စပ္ရွိ အိႏၵိယ နယ္ျခားေစာင့္ တပ္မ်ားမွ တားျမစ္မႈမ်ား ရွိေၾကာင္း ယင္းေရာဂါရွင္မ်ားႏွင့္ ေဒသခံ NGO အဖြဲ႔အစည္းမ်ားထံမွ သိရသည္။

“ပံုမွန္အားျဖင့္ HIV ေဆး၀ါး ေတြဟာပိုးရဲ႕ ပြားမ်ားႏိုင္မႈကို တားဆီးေပးတာျဖစ္ပါတယ္။ ဒီခရင္မွာကေတာ့ နာႏိုအမႈန္ေတြဟာ ဗိုင္းရပ္ပိုးထဲကို ထိုးေဖာက္ ၀င္ေရာက္ ႏိုင္ၿပီး ဆဲလ္ထဲကို ဗိုင္းရပ္ပိုးမ၀င္ ႏိုင္ေအာင္ တားဆီးေပးႏိုင္ပါတယ္” လို႔ ယင္းက ဆက္လက္ ရွင္းျပခဲ့ပါတယ္။ နာႏိုရဲ႕ ဗိုင္းရပ္ပိုးကို ႏွိမ္နင္း ႏိုင္စြမ္းကို ေဖာ္ထုတ္ႏိုင္ခဲ့ေပမယ့္ လူ႔ခႏၶာကိုယ္ကို အႏၲရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္မႈကိုေတာ့ ဆက္လက္ေလ့လာေနပါတယ္။

“က်မတို႔ လႊတ္ေတာ္ နားတဲ့ကာလမွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ဥပေဒကို ဆဲြမယ္လို႔ လုပ္ေနတာ။ မဆဲြရေသးပါဘူး။ က်မတို႔ အခုမွစၿပီး ျပင္ကာစပဲ ရွိပါေသးတယ္။ မဆဲြရေသး ပါဘူး။ က်မတို႔ လႊတ္ေတာ္ နားမယ့္အခ်ိန္မွာ ေတြ႔မယ္လို႔ စီစဥ္ထားတာပဲ ရွိပါေသးတယ္။ က်မတို႔ ဘယ္အတိုင္း အတာအထိ ဘာေတြ ထည့္မယ္ဆိုတာက အဓိက ဘယ္ဟာကို ဦးတည္ၿပီး၊ ခဲြျခားဆက္ဆံျခင္းကို ဦးတည္ၿပီး လုပ္မွာလား၊ ဘယ္ဟာကို လုပ္မွာလဲဆိုတာ က်မတို႔ မဆံုးျဖတ္ရေသးဘူး။”