ဒီလို ေျပာလိုက္ရင္ ေတြးစရာ၊ ေဆြးေႏြးစရာေတြ အမ်ားႀကီး ျဖစ္သြားႏိုင္ပါတယ္။ ေငြေၾကးအတြက္ အသက္ႀကီး သူေတြကို လက္ထပ္ရတာ၊ မခ်စ္မႏွစ္သက္သူ ေတြနဲ႔ အတူ ေနရတာေတြကိုေရာ ဘာလို႔ သတ္မွတ္ႏိုင္ပါ သလဲ။ အသက္ ၁၈ ႏွစ္ သမီးက အသက္ ၆၀ ေက်ာ္ အဘိုးႀကီး တစ္ေယာက္ကို လက္ထပ္တယ္ဆိုတာ ဘာေၾကာင့္လို႔ ေျပာႏိုင္ ပါသလဲ။ ကိုယ္က်င့္ တရားဆိုင္ရာ ျပႆနာေတြကိုလည္း အမ်ားႀကီး ထည့္သြင္း စဥ္းစား ရပါလိမ့္မယ္။

ျပည္ထဲေရး ဝန္ႀကီးဌာန၊ ​ဒုတိယ ဝန္ႀကီး ​ရဲခ်ဳပ္ေက်ာ္ေက်ာ္ထြန္းက ​၁၉၄၉ ​ခုႏွစ္ ​ျပည့္တန္ဆာ ​ႏွိပ္​ကြပ္ေရး ​အက္​ဥပေဒကိုျပင္ ​ဆင္​ရန္ ​မလိုအပ္ဘူးလို႔ လႊတ္ေတာ္မွာ ​ျပန္လည္ ​ေျဖၾကား ​အျပီးမွ ​အဆိုရွင္ ​ေဒၚစႏၵာမင္း ကေတာ့ ​ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္း လုပ္ကိုင္ေနရတဲ့ ​အမ်ိဳးသမီးေတြကို ​အကာအကြယ္ေပးပို႔ ​ဥပေဒတစ္ရပ္ ​ျပဌာန္းဖို႔ ​လႊတ္ေတာ္က ​ျပဌာန္းႏိုင္ေအာင္ ​ၾကိဳးစားသြားမယ္လို႔ ​ေျပာပါတယ္။

အခ်ဳိ႕ေသာ HIV ဗုိင္းရပ္စ္ျဖင့္ အသက္ရွင္ေနသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ လူသိမည္ကို ရွက္ေၾကာက္စိတ္ျဖင့္ မိသားစု အတြင္း၌သာ လွ်ဳိ႕၀ွက္ ေနထုိင္ျခင္းေၾကာင့္ ေဆးရရွိရန္ အခက္အခဲရွိၿပီး အခ်ိန္မီ ေဆးမကုသႏိုင္သျဖင့္ အသက္ ဆံုးပါးႏိုင္သျဖင့္ ႏိုင္ငံအႏွံ႔တြင္ ျဖန္႔က်က္ထားသည့္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ား ကြန္ရက္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ရန္ သူက အႀကံေပးျခင္း ျဖစ္သည္ဟုလည္း ရွင္းျပသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ ေလ့လာသုေတသန ျပဳခ်က္မ်ားအရ ျပည့္တန္ဆာမ်ားမွာ HIV, AIDS ေရာဂါျဖစ္ပြားႏႈန္းက ၂၀၀၀ ျပည့္ႏွစ္မွာ ၃၈ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိရာမွ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္ ၇.၁ ရာခိုင္ ႏႈန္းအထိ က်ဆင္း လာေၾကာင္းႏွင့္ ေရာဂါပိုး ကူးစက္မႈ မရွိေစရန္ ကာကြယ္ေရး အတြက္ ဦးတည္ အုပ္စုမ်ားမွာ ရာႏႈန္းျပည့္ ကြန္ဒုံး အသုံးျပဳေရး စီမံခ်က္ လုပ္ငန္းမ်ားကို ၂၀၀၁ ခုႏွစ္မွ စတင္ေဆာင္႐ြက္ ခဲ့ရာ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္မွာ ၿမိဳ႕နယ္ေပါင္း ၈၆ ၿမိဳ႕နယ္မွာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ ေဆာင္႐ြက္ လ်က္ရွိေၾကာင္း သိရွိရသည္။

လိင္ဆက္ဆံတုိင္း ကြန္ဒံုးအသံုးျပဳၾကေသာ္လည္း မ်ားေသာအားျဖင့္ေတာ့ ကြန္ဒံုးကုိ ျပည့္တန္ဆာမ်ားႏွင့္ ဆက္ဆံမွသာ အသံုးျပဳၾကသည္။ ဆရာ၀န္မ်ားက သေႏၶတားေဆး တုိင္းကုိ အားေပးျခင္းမျပဳဘဲ ကြန္ဒံုးသံုးျခင္းသာလွ်င္ လံုၿခဳံစိတ္ခ် ရေၾကာင္းေျပာသည္။ ထုိ႔ျပင္ အေရးေပၚ တားေဆးမ်ားမွာ ရာႏႈန္းျပည့္ကာကြယ္ေပးႏုိင္ျခင္း မရွိဘဲ ၇၉%မွ ၈၅% ထိသာ ကာကြယ္ေပးႏုိင္သည္ဟု ဆရာ၀န္တုိ႔က ေျပာသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လိင္လုပ္သား ငါးဦးလွ်င္ တစ္ဦးႏႈန္းျဖင့္ HIV ေရာဂါကူးဆက္ခံေနရၿပီး ၂၀၀၈ ခုႏွစ္တြင္ ART ေဆး ရယူလ်က္ရွိသည့္ လိင္လုပ္သားဦးေရ ၆၀,၀၀၀ ေက်ာ္ရိွသည္ဟု အင္တာနက္ စာမ်က္ႏွာ အခ်ိဳ႕၌ ေဖာ္ျပသည္႔ သတင္းမ်ားအရ သိရသည္။

HIV ကူးစက္ရင္ ဘာလကၡဏာမွ သိသိသာသာ မျပပါဘူး။ ပိုးကူးစက္ခံရျပီး ၁ ပတ္ ၂ ပတ္မွာေတာ့ တုန္ေကြးဆန္ဆန္ ဖ်ားနာတာမ်ိဳး ျဖစ္တတ္ပါယ္။ ဒါကို အေတာ္မ်ားမ်ား သတိ မထားမိတတ္ပါဘူး။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ ခုခံအားက အဲဒီ အခ်ိန္မွာ ေကာင္းေနလို႔ပါ။ ခုခံအားေကာင္းေနသေရြ႕ ဘာလကၡဏာမွ မျပပါဘူး။ ႏွစ္နဲ႔ခ်ီျပီး သာမန္လူလုိပဲ ေနႏိုင္ ပါတယ္။

လက္ရွိ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းကို လုပ္ကိုင္ေနသူ မစု (အမည္လြဲ) က ဝင္ေငြ လမ္းေၾကာင္းေျဖာင့္လာနိုင္ၿပီး နိုင္ငံတကာ ေဈးကြက္ ဝင္ဆံ့နိုင္လာသည့္ အတြက္ မစတင္မီကပင္ ႀကိဳတင္ ရင္ခုန္မိေနေၾကာင္း ဘုရင့္ေနာင္ရွိ တည္ခိုခန္း တစ္ခုတြင္ ေျပာသည္။ ”နိုင္ငံျခားသားေတြနဲ႔ ဆိုေတာ့.. .ဟိဟိ ရင္ခုန္စရာႀကီး” ဟု မစုက ဆိုသည္။

သားအိမ္ေခါင္း ၾကည့္မွန္ေျပာင္းျဖင့္ စမ္းသပ္ စစ္ေဆးခံမည့္သူသည္ အေထြအထူး ျပင္ဆင္စရာ မလိုပါ။ စမ္းသပ္မခံမီ ဆီးသြားျခင္း၊ ၀မ္းသြားျခင္းတို႔ကို ျပဳလုပ္ထားပါက စမ္းသပ္စစ္ေဆးေသာအခါ သက္ေတာင့္ သက္သာ ရွိေစႏိုင္ပါသည္။ စမ္းသပ္ စစ္ေဆးမႈ မျပဳလုပ္မီ ၂၄ နာရီအတြင္း အမ်ိဳးသမီး အဂၤါအတြင္းသို႔ သေႏၶတားေဆးဖ်န္းျခင္း၊ အရာ၀တၳဳမ်ား ထည့္သြင္းျခင္းႏွင့္ လိင္ဆက္ဆံျခင္း တို႔ကို မျပဳလုပ္သင့္ပါ။

ပ႐ိုဂ်က္စတင္ (Progestin) နဲ႔ အီစထ႐ိုဂ်င္ (Estrogen) ဆိုတဲ့ ေဟာ္မုန္းႏွစ္မ်ဳိးကို ပမာဏ အနည္းငယ္စီ ထည့္သြင္း ထားတဲ့ ေဟာ္မုန္းပါ သေႏၶတားေဆးကို ေသာက္ေနသူ အိမ္ေထာင္ရွင္ အမ်ဳိးသမီးေတြ အေနနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ မရေစဖို႔ တစ္ေန႔တစ္လံုးမွန္မွန္ ေသာက္သံုးဖို႔ လိုပါတယ္။ ဒီေဟာ္မုန္းေတြက သားဥအိမ္ကေန သားဥမေႂကြေအာင္ တားဆီးေပး ပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ ဒီေဆးေတြကို ေသာက္တာေၾကာင့္ လိင္ကေနတစ္ဆင့္ ကူးစက္ရရွိႏိုင္တဲ့ ေရာဂါပိုးေတြကိုေတာ့ မကာကြယ္ႏိုင္ပါဘူး။

မိခင္ေလာင္းဟာ ကိုယ္ဝန္ေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္တံုးက စစ္ေဆးဘို႔လိုမွာေတြ စံုေစ့ေအာင္စစ္ထားလို႔ ကူးစက္ေရာဂါ ဘာမွမရွိရင္ တမ်ိဳးျဖစ္မယ္။ တကယ္လို႔ အသဲေရာင္ (ဘီ)၊ (စီ) နဲ႔ HIV ရွိေနရင္ တမ်ိဳးလုပ္ရမယ္။ STD လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါ ရွိရင္လဲ တမ်ိဳးစီစဥ္ထားရမယ္။

အမ်ိဳးသား ဘက္က ခ်ိဳ ႔ယြင္းခ်က္ ၄၀% ႏွင့္ အမ်ိဳးသမီး ဘက္က ၄၀% ျဖင့္ ဆတူ ျဖစ္ေၾကာင္း ေလ့လာခ်က္ တစ္ရပ္က ဆိုပါတယ္။ က်န္တဲ့ အေၾကာင္းအရင္း မသိဘဲ ျမံဳေနျခင္း ကေတာ့ ၂၀% ရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရွိရပါတယ္။