သုေတသနျပဳ စစ္တမ္းေကာက္ယူရာတြင္ အမ်ိဳးသမီးမ်ားစြာမွာ သားအိမ္တြင္း ကိရိယာ၏ သေႏၶတား ေသာက္ေဆး မ်ားထက္ ပိုမိုထိေရာက္ မႈရွိပံု၊ လိင္မွ တစ္ဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါမ်ား ခံစားရႏႈန္း ပိုမိုနည္းပါးပံုတို႔ကို မသိရွိၾကေၾကာင္း သိပၸံပညာရွင္မ်ားက ဆိုသည္။

သင္တန္းသုိ႔ မႏၲေလးတုိင္း ေဒသႀကီး အတြင္းရွိ ၂၈ ၿမိဳ႕နယ္မွ ၿမိဳ႕နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီး ဌာနမွဴးမ်ား၊ ၿမိဳ႕နယ္ သူနာျပဳ ဆရာမႀကီးမ်ားႏွင့္ က်န္းမာေရး မွဴးမ်ား၊ INGO အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွ စိတ္ပါ ဝင္စားေသာ ေစတနာ့ ဝန္ထမ္းမ်ား တက္ေရာက္သည္။

ေ၀ဒနာရွင္မ်ား ေဆး၀ါး မျပတ္ စားသုံးရန္ လုိအပ္ေသာ္လည္း လမ္းပန္း ဆက္သြယ္ေရး အခက္ အခဲေၾကာင့္ ဇိုင္းေအာင္ စခန္းႏွင့္ ေကအိုင္အို ထိန္းခ်ဳပ္နယ္ေျမရိွ အခ်ိဳ႕ဒုကၡသည္ စခန္းမ်ားတြင္ HIV တိုုက္ဖ်က္ေဆးဝါးမ်ား ျပတ္လပ္ေနသည္။

သားဆက္ျခားနည္းေတြနဲ႔ ပတ္သက္လုိ႔ ေမးခ်င္တာမ်ား ရွိပါသလား။ မ်ိဳးဆက္ပြား က်န္းမာေရးႏွင့္ မိခင္ကေလး က်န္းမာေရး ဆိုင္ရာ ေမးျမန္းခ်က္တြကို တယ္လီဖုန္းက တဆင့္ ေျဖၾကား ေဆြးေႏြးေပးပါမယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ FDA ျမန္မာႏိုင္ငံ အစားအေသာက္ႏွင့္ ေဆးဝါး ကြပ္ကဲေရးဌာနကေန ၾကိဳးစားေနေပမဲ့ ဖ်က္ဆီးခံထားရတဲ့ ကာလၾကီးက ၾကာခဲ့တာမို႔ ဆင့္ပါးစပ္ႏွမ္းပက္သာ စစ္ေဆးတာ၊ အေရးယူတာေတြ လုပ္ႏိုင္ပါေသးတယ္။ ဒီေဆးမ်ိဳး လက္သိပ္ထိုးေရာင္းတာေတြ ေသခ်ာေပါက္ရွိမွာပါ။

ဒီအေရးကို ေအာင္ျမင္ဘို႔ လုပ္ေနတဲ့ Center for Reproductive Rights ကေထာက္ျပထားတာက မိန္းကေလးေတြ အသက္ ၁၇ ႏွစ္ေအာက္မွာ ဒီေဆးေသာက္လို႔ စိတ္မခ်ဘူးဆိုတာကို သက္ေသမျပႏိုင္ဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။ အစဥ္အလာ လိုက္နာတဲ့ US social conservatives အဖြဲ႔ကေတာ့ ဒီလိုသာျဖစ္လာရင္ မိန္းကေလး ငယ္ငယ္ေလးေတြၾကား လိင္ပိုင္းဆိုင္ရာအျပဳအမူေတြ ပိုတိုးလာမယ္လို႔ ဆိုလိုက္ပါတယ္။

Unicef မွ သတင္း ထုတ္ျပန္ခ်က္မ်ား အရ အခုလက္ရွိ ျပည္တြင္းမွာ ေအအာရ္ဗီြ ေဆးျပား ေတြကို HIV ေရာဂါပိုး ရွိသူေပါင္း ၅၃၀၀၀ကို ေထာက္ပံ့ ႏိုင္ခဲ့ၿပီး ျဖစ္တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ဒါ့ေပမယ့္ ခန္႔မွန္းေျခ အားျဖင့္ လူေပါင္း ၁၂၅၀၀၀ ဦးခန္႔ဟာ ကုသမႈ ခံယူဖို႔ လိုအပ္ ေနတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ ကမၻာ႔လုံး ဆိုင္ရာ ရန္ပုံေငြ အဖြဲ႕ႀကီးရဲ႕ ေထာက္ပံ့မႈ ပုံစံသစ္ အရ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြ အတြက္ လက္ရွိ ရႏိုင္တဲ့ ရန္ပုံေငြ ေတြက တစ္ႏွစ္ကို အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၃၃ သန္း ရွိတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။

မ်ဳိးဆက္ပြား က်န္းမာေရး ကိစၥမ်ားႏွင့္ HIV ကာကြယ္ေရး နည္းလမ္းမ်ားကို ပြင့္ပြင့္လင္းလင္း ေမးျမန္းႏိုင္မည္ ျဖစ္ျပီး အမ်ဳိးသားမ်ား ေမးျမန္းႏိုင္မည့္ White Line ဖုန္းနံပါတ္ (၀၉-၇၃၂၁၂၂၂၆) ႏွင့္ အမ်ဳိးသမီး မ်ား ေမးျမန္းႏိုင္မည့္ Pink Line ဖုန္းနံပါတ္ (၀၉-၇၃၂၁၂၂၇) မ်ားကို ဖုန္းဆက္ ေမးျမန္းႏိုင္ၿပီး ေမးျမန္းသည့္ အခါတြင္ ေမးျမန္းသူ၏ အမည္ကို ေျပာျပရန္ မလုိအပ္ေၾကာင္း သိရသည္္။

”နယ္ေတြမွာ HIV ျဖစ္ရင္ ေၾကာက္ၾကတယ္။ အရင္က HIV ျဖစ္ရင္ ကုရာနတၴိေဆးမရွိဆိုတဲ့ ဆုိင္းဘုတ္ကို ရန္ကုန္မွာေရာ၊ နယ္ေတြမွာေရာ တင္ထားတယ္။ အဲဒါေတြ ကိုေတြ႕ၿပီး ေၾကာက္ၿပီး ေသရင္လည္း ေသပေစ ဆုိၿပီး ေဆးမကုၾကေတာ့ဘူး” ဟု ၎က ဆုိသည္။ ယခု ေနာက္ပိုင္းတြင္မူ အဆုိပါ ဆိုင္းဘုတ္မ်ားကို ျဖဳတ္ခ်ခဲ့ၾကၿပီး ပညာေပးမႈမ်ား ပိုမို အားေကာင္းလာသည့္ အတြက္ ေသြးစစ္ရဲလာၾကေၾကာင္း၊ နယ္မ်ားသို႔ သြားေရာက္ရာတြင္ HIV/AIDS ႏွင့္ပတ္သက္၍ ေဆးမ်ားေပၚ လာၿပီျဖစ္ေၾကာင္း၊ ေရာဂါကို တန္႔ထားႏုိင္ၿပီး HIV သည္ မေသႏုိင္ေၾကာင္း ႏွစ္သိမ့္ ေဆြးေႏြးပညာေပးမႈကို အဓိကျပဳ လုပ္ရေၾကာင္း ၎က ဆုိသည္။

HIV ပိုးရွိတဲ့သူက ART (Anti-retro viral Therapy) ေဆးေသာက္ေနတယ္ ဆိုတာ HIV ပိုးေတြကို ART ေဆးက လံုးဝ ေသေအာင္သတ္တာ မဟုတ္ပါဘူး။ HIV ပိုးေတြ ကိုယ္ထဲမွာ မ်ိဳးပြားတာကို ထိန္းခ်ဳပ္ထားတာပဲ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီေတာ့ ေဆးေသာက္ေနတဲ့ လူနာရဲ႕ ကိုယ္ထဲမွာ HIV ပိုးေတြက အသက္ရွင္သန္ ေနဆဲပါ။ ေဆးေသာက္လို႔ ပိုးေတြ လံုး၀ မရွိေတာ့ ဘူးဆိုတာ မဟုတ္ပါဘူး။

ျမန္မာ၊ အိႏၵိယ နဲ႔ ကင္ညာ ႏိုင္ငံေတြမွာ ေရာင္းတဲ့ ECee2 ဟာ 2 pills of 0.75 micrograms = Levonorgestrel အမ်ိဳးအစား ျဖစ္တယ္။ ေဆးျပား ၂ ျပားပါတယ္။ အကာအကြယ္မပါဘဲ လိင္ဆက္ဆံအျပီး၊ ကုိယ္ဝန္မရေစခ်င္ရင္ ခ်က္ခ်င္း ေဆး ၁ ျပားေသာက္ပါ။ ေနာက္ ၁၂ နာရီတိတိအၾကာမွာ ဒုတိယ ၁ ျပားေသာက္ပါ။ ပဌမေဆးျပား ေသာက္ ခ်ိန္ဟာ လိင္ဆက္ဆံခ်ိန္ေနာက္ ၂၄ နာရီအတြင္းေသာက္တာက အေကာင္းဆံုး၊ ၄၈ နာရီအတြင္းလဲရတယ္။

လူေတြလူေတြ သူတို႔ အလိုေလာဘ တစ္ခုတည္းပဲ ၾကည့္ေနၾကတယ္။ သူ႔မွာ သတ္မွတ္ထားတဲ့ Rule ေတြရွိသည္။ Prostitute တစ္ေယာက္က ေငြေပးတိုင္း ေဖ်ာ္ေျဖ ရမည္ဟု ဘယ္သူကမ်ား သတ္မွတ္ ထားပါသလဲ။ ဘယ္သူမွ မသတ္မွတ္ ထားပါဘူး။ ေငြရတိုင္း ဒီအလုပ္ လက္ခံမယ္ လို႔ေရာ ရွင္တို႔ကို ဘယ္သူေျပာလဲ။ ကၽြန္ေတာ္ သတ္မွတ္ ထားတဲ့ အကာအကြယ္ သံုးရမယ္ဆိုတဲ့ ကိစၥကို လက္မခံသေရြ႕႕ ကၽြန္မ အသားကိုေတာင္ ထိလို႔ မရဘူးမွတ္။