ဖို-မ သဘာဝ တစ္ဦးႏွင့္တစ္ဦး နမ္း႐ႈပ္ ၾကရာဝယ္ ၁ဝ စကၠန္႔မွ် နမ္း႐ံုျဖင့္ တစ္ဦးႏွင့္ တစ္ဦး၏ ခံတြင္းမွ ဘက္တီးရီးယား သန္း ၈ဝ ခန္႔ အျပန္အလွန္ ကူးစက္ႏိုင္ၿပီး တစ္ရက္လွ်င္ အနည္းဆံုး ကိုးႀကိမ္ နမ္းေသာ ခ်စ္သူစံုတြဲ မ်ားတြင္ အျပန္အလွန္ ကူးစက္ၿပီးေနာက္ ခံတြင္း ဘက္တီးရီးယား အုပ္စုမ်ားလည္း တူသြား တတ္ေၾကာင္း နယ္သာလန္ ႏိုင္ငံမွ သုေတသီမ်ားက ေျပာျပသည္။

သားအိမ္ဝ၊ ဗဂ်ိဳင္းနား၊ တျခားေနရာ ဘယ္ကလာတယ္ဆိုတာကို ခြဲျခားရမယ္။ ဒီေသြးက သားအိမ္အထဲျဖစ္ျဖစ္၊ သားအိမ္အဝကျဖစ္ျဖစ္ လာႏိုင္တယ္။ မ်ိဳးဥအိမ္ကေနလာတာလဲ မျဖစ္ဘူး မေျပာႏိုင္ပါ။ ရာသီ စဆင္းျပီး၊ ၁ဝ ရက္နဲ႔ ၁၅ ရက္ၾကား ဆင္းတာ မ်ားတယ္။ အတြင္းခံကို စြန္းယံုေလးကေန မ်ားမ်ားလဲ ဆင္းႏိုင္သလို ခဏေလးကေန ၂-၃ ရက္အထိ ၾကာတတ္တယ္။ အေရာင္က အနီ၊ အညိဳ၊ ပန္းေရာင္နဲ႔ အက်ိအခြ်ဲပါ ေရာတတ္တယ္။

“တနဂၤေႏြလုိ ေန႔မ်ိဳးမွာ ကၽြန္မဟာ တစ္အိမ္တက္ဆင္းသြားၿပီး အကူအညီေတာင္းပါတယ္။ ဘီစကြတ္ထုတ္ေလး တစ္ထုတ္ျဖစ္ျဖစ္ ရရွိတာဟာ ကေလးေတြအတြက္ ထူးျခားမႈကုိ ျဖစ္ေစပါတယ္။ အစားအေသာက္အတြက္ ရန္ပံုေငြရရွိဖုိ႔ဟာ အၿမဲလုိလုိ ႀကီးမားတဲ့ စမ္းသပ္မႈႀကီးပါပဲ” ဟု သူမက နိဂံုးခ်ဳပ္အေနျဖင့္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေစာင့္ေရွာက္ေပးတာကို Antenatal Care (ANC) လို႔လဲေခၚတယ္။ Prenatal care လို႔လဲေခၚတယ္။ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ အတြက္ လုပ္ေပးရတာ အသက္ႏွစ္ေခ်ာင္း၊ ကုသိုယ္ ၂ ဆ ရပါတယ္။ အမႊာဆို ပိုေသးတယ္။ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ျပီဆိုတာနဲ႔ က်န္းမာေရးအသိနဲ႔ လုပ္စရာေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ ကုိယ္ဝန္ကို အပ္ပါ။ သြားျပီးေမြးမယ္လို႔ ရည္ရြယ္တဲ့ ေဆးခန္း၊ ေမြးခန္း၊ ေဆးရံုေတြမွာ အပ္တာက ပိုေကာင္းတယ္။

မိန္းမကိုယ္တိုင္ကလည္း AIDS ျဖစ္ေနၿပီ ေရာဂါအေျခအေနအရ အိပ္ရာထဲ မလဲေသးလို႔သာ။ မိန္းမတို႔ဘဝဆိုတာကေတာ့ ဗံုးဗံုးမလဲအခ်င္း ရုန္းကန္ၿပီး တာဝန္ထမ္းေနရမွာပဲ။ ဒီလိုသာ တာဝန္သိသိနဲ႔ အႏွစ္နာခံရတယ္ ဘယ္သူကမွလည္း အသိအမွတ္ျပဳျခင္းေတာ့ မခံရပါဘူး။ “ဒါ မိန္းမအလုပ္ပဲ” လို႔သာ ဆိုၿပီး စာနာစိတ္မထားပဲ အမွတ္မဲ့ ပံုမွန္ ကိစၥလို မွတ္ယူထားေနၾကတာပဲ။

”ကြၽန္မတုိ႔ သိတာက အခန္းေတြ၊ အိမ္ေတြနဲ႔ သီးသန္႔ လုပ္စားမွ ျပည့္တန္ဆာ(ဖာ)လုိ႔ ေျပာၾကတာေပါ့ေနာ္။ အခု ကြၽန္မတုိ႔က ကုိယ္နဲ႔ ဖုန္းနံပါတ္ အဆက္အသြယ္ရွိတဲ့ လူေတြနဲ႔ အျပင္မွာ ခ်စ္သူလုိ၊ မိတ္ေဆြလုိ သြားလာတယ္။ သူတုိ႔ လုိအပ္တဲ့ အခ်ိန္မွာ သူတုိ႔အိမ္ခန္း၊ ဟုိတယ္ အဆင္ေျပတဲ့ ေနရာေတြမွာ ေပ်ာ္ပါးတယ္။

”ဒီဘဝကေန သူတုိ႔႐ုန္းထြက္ဖုိ႔ အလြန္တရာခက္ခဲပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆုိေတာ့ ေငြရလြယ္တာကုိ သိလာတယ္။ ေငြရွိေတာ့ ဝတ္ရစားရတယ္။ ေခါင္းပံုျဖတ္ ခံရတာကုိ သိေပမယ့္ ေငြရ လြယ္ေနေတာ့ ေနာက္အလုပ္တစ္ခုကုိ ရွာဖုိ႔ ပ်င္းသြားတယ္။ ေနာက္ဆံုးေတာ့ ပင္ပန္းတဲ့ အလုပ္ကုိေျပာင္းၿပီး မလုပ္ခ်င္ေတာ့တဲ့ စိတ္ဓာတ္ေတြလဲ ပါတယ္”။

အန္နာဘယ္လ္ အသက္ ၁၈ ႏွစ္အရြယ္တြင္ ဘတၱေလး၏ ကေလးကို ေမြးဖြားေပးၿပီး ၃ ရက္အၾကာမွာပင္ ျပည့္တန္ဆာ ျပဳလုပ္ရန္ ေစခိုင္းျခင္း ခံခဲ့ရသည္။ ဘတၱေလး၊ သူမ၏ မိခင္ မာလင္း အပါအ၀င္ အျခားသူမ်ားကို ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ ရဲမ်ားက ဖမ္းဆီးခဲ့ျခင္း ျဖစ္ရာ လြတ္ေျမာက္ခ်ိန္ အထိ အန္နာဘယ္လ္သည္ ေယာက္်ား ၁၈၀၀ ခန္႔အား ေဖ်ာ္ေျဖခဲ့ရသည္။

ဒီရန္ပံုေငြပြဲက AIDS ေဝဒနာရွင္ေတြ အတြက္ ရည္ရြယ္တာကေတာ့ အလြန္ေကာင္းတဲ့ အခ်က္ပါ။ ဒီလို ရန္ပံုေငြေတြ ရွာၿပီး လိုအပ္တဲ့သူေတြကို ကူညီတာဟာ ဘယ္သူ မဆို ႀကိဳက္တယ္။ သို႔ေသာ္ ဒီလိုအျပဳအမူမ်ိဳး ဒီလိုမ်ိဳးဝတ္စားၿပီး ေယာက်္ားတကာ ေတြေရွ႕မွာ သ႐ုပ္ျပရန္ပံုေငြ နာမည္တပ္ၿပီး လုပ္တာကေတာ့ ရွာတဲ့ လူအတြက္ေရာ၊ ေငြထည့္လွဴတဲ့လူအတြက္ေရာ၊ ေငြလက္ခံတဲ့ လူအတြက္ေရာ ဘယ္သူ႔အတြက္မွ မေကာင္းဘူး။ ေနာက္ဆံုး ျမန္မာျပည္သူေတြ အတြက္ မေကာင္းဘူး။

ရာသီလာတိုင္းနာမယ္။ ဗိုက္ေအာက္ပိုင္းနာမယ္။ ေလတက္မယ္။ ဆင္းတာလဲမ်ားမယ္။ တေနရာေလာက္မွာသာ အဲလိုျဖစ္တာနဲ႔ သားအိမ္ တခုလံုးမွာျဖစ္တာလို႔ ရွိတယ္။ ခံရတာ မသက္သာလွေပမဲ့ ကင္ဆာ မဟုတ္ပါ။ တခ်ိဳ႕မွာ ေရာဂါရွိေနေပမဲ့ မသိသလိုေနႏိုင္ေသးတယ္။

ကြၽန္မတုိ႔လဲ ဒီ အလုပ္ကုိ ဘယ္လုပ္ခ်င္မွာလဲ။ အရင္က လႊတ္ေတာ္မွာ ၾကားလုိက္မိတယ္။ ဒီလုပ္ငန္း ေတြ တရားဝင္ လုပ္ကုိင္ခြင့္ ရဖုိ႔ေလ။ ေနာက္ ေတာ့ ဘာမွ မၾကားရေတာ့ဘူး။ ဒီအလုပ္က ႏုိင္ငံတုိင္း နီးနီးမွာဆုိရင္ တရားဝင္ခြင့္ျပဳေပး ထားတယ္။ အဲဒီလုိလုပ္ႏုိင္မွလဲ AIDS ေရာဂါကုိ ေလွ်ာ႔ခ်ႏုိင္မွာ” ဟု ယင္းကေျပာသည္။

“ဘိုင္” မ်ားမ်ား ရိွတဲ့ အႏွိပ္သမဟာ ဆိုင္ရွင္ရဲ႕ အားေပး အားေျမႇာက္မႈကို ခံရေလ့ရိွၿပီး သူမ်ားေတြ ထက္လည္း အခြင့္အေရး ပိုမို ရရိွၾကပါတယ္။ ဒါေပမဲ့ “ဘိုင္”ေတြ အမ်ားႀကီး ရဖို႔ဆိုတာ ႐ုပ္ရည္ ေျပျပစ္႐ံု၊ စြဲေဆာင္ႏိုင္႐ံုနဲ႔ မလံုေလာက္ပါဘူး။ ဧည့္သည္ေတြ ကို ေႏြးေႏြး ေထြးေထြး ဆက္ဆံ တတ္ၿပီး၊ ဧည့္သည္ အလိုက် မၿငိဳမျငင္ ျပဳစု ေပးႏိုင္ဖို႔ အမ်ားႀကီး လိုအပ္ပါတယ္။