တကယ္လို႔ ေယာက္်ားရဲ႕သုက္ပိုးေတြက အေရအတြက္လဲနည္း၊ လႈတ္ရွားမႈလဲ ေႏွးတာမ်ိဳးက မ်ားေနရင္ အကူအညီ လိုတယ္။ ဒီလိုနည္းကို Intracytoplasmic sperm injection (ICSI) လို႔ ေခၚတယ္။ သန္စြမ္းတဲ့ တခုတည္းေသာ သုက္ပိုးကို မ်ိဳးဥဆီအေရာက္ ထိုးထည့္ေပးတယ္။ ရလာတဲ့ သေႏၶကို တခါ IVF procedure နည္းနဲ႔ သားအိမ္ထဲ ေျပာင္းထည့္ေပးမယ္။

ပံုမွန္ ေယာက္်ား-သုက္ရည္ဟာ အျဖဴနဲ႔ မီးခိုးေရာင္စပ္ၾကားမွာ ရွိတယ္။ တခါတေလ နဲနဲဝါတယ္။ ပန္းေရာင္ရွိတယ္။ အနီေရာင္ ျဖစ္ေနရင္ ေသြး ပါေနလို႔ပါ။ က်ားအဂၤါကေန ထြက္တာနဲ႔ သုက္ရည္က ခဲလာေတာ့ ျပစ္ခြ်ဲလာတယ္။ ၅ မိနစ္ ကေန နာရီဝက္မွာ ျပန္ျပီး အရည္ျဖစ္တယ္။ အဲလိုမျဖစ္ရင္ ကေလးရႏိုင္စြမ္းကို ထိခိုက္ေစတယ္။ ပ်မ္းမွ်ဆိုရင္ တခါသုက္ ထြက္တာက ၂-၅ စီစီ (မီလီ-လီတာ) ရွိတယ္။ သုက္မလႊတ္တာ ၾကာရင္ မ်ားျပီး၊ ခဏခဏ ထြက္ရရင္ နည္းမယ္။ ေရာဂါ မဟုတ္ပါ။

Kallman syndrome နဲ႔ hyperprolactinemia ေတြဆိုရင္ ကုသေပးလို႔ရတယ္။ သုက္ပိုးကို က်ားအစိကေနထုတ္ယူမယ္။ IVF နဲ႔ ICSI နည္းေတြနဲ႔ ကေလးရေအာင္ၾကိဳးစားႏိုင္တယ္။ ခက္ခဲတာက ၅ဝ% သာသုက္ပိုးထုတ္ယူလို႔ရတယ္။ က်ားအစိ အရြယ္အစား၊ serum FSH level နဲ႔ biopsy reading ေတြၾကည့္ျပီး ေအာင္ျမင္ႏိုင္မႈကို မွန္းဘို႔ခက္တာျဖစ္တယ္။

ဗိုင္းရပ္စ္ေတြကကိုယ္ထဲမွာ ပြါးမ်ားေနေပမဲ့ ေရာဂါလကဏာေတြ မေပၚေသးတဲ့ အဆင့္ျဖစ္တယ္။ ခံစားရလဲ နည္းနည္းပဲ။ ART ေဆးေသာက္ရင္ေတာ့ အၾကာၾကီး အသက္ရွင္ေနႏိုင္ပါတယ္။ ေဆးမေသာက္ရင္ ၁ဝ ႏွစ္။ ကံေကာင္းရင္လဲ ဒီထက္ ၾကာၾကာေနႏိုင္မယ္။ သူမ်ားကို ကူးစက္ႏိုင္တာ သတိထားပါ။ ေဆးမေသာက္ရင္ viral load ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ မ်ားလာမယ္။ CD4 count က်လာမယ္။

ဘယ္လိုအခ်ိန္မွာ AIDS ကိုေရာက္ရွိျပီး ေရာဂါလကၡဏာေပၚတတ္ပါလည္းဆရာ။ ဘယ္လို အစား အေသာက္ေတြကို ေရွာင္သင့္ပါလည္းဆရာ။ သမီးေမးခ်င္တာက ေရာဂါမရွိတဲ့ လူေသြးထြက္တာကို သမီးတို႔ကထိမိရင္ အဲ့လူကို ကူးစက္ႏိုင္ပါသလားရွင့္။ CD4 တက္ေအာင္ ဘာေတြ စားသံုးေပးရပါ့မလည္းရွင့္။

ပဋိဇီဝေဆးဆိုတာ ဗက္တီးရီးယားေတြကိုႏိုင္တဲ့ ေဆးေတြျဖစ္တယ္။ သက္ရွိတမ်ိဳးကေန ေနာက္သက္ရွိကိုႏိုင္ေစလို႔ အင္တီဘိုင္ေအာတစ္ လို႔ေခၚတယ္။ ေဆးအသစ္ ၂၅ မ်ိဳး ေတြ႔ရွိလာပါျပီ။ ေဆးသစ္ေတြမေပၚတာတာ ဆယ္စုႏွစ္ ၃ စု ေလာက္ရွိပါျပီ။ Journal Nature ဂ်ာနယ္မွာ Game-changer တိုက္ပြဲကို ေျပာင္းေစမဲ့ ေတြ႔ရွိခ်က္လို႔ တင္စားထားပါတယ္။

ေဘးထြက္ဆိုးက်ိဳးေတြ။ ဝမ္းပ်က္၊ ေမြးလမ္း-စအို-အေရျပားယား၊ ပါးစပ္နာ၊ ေခါင္းကိုက္၊ မ်က္စိၾကည့္မေကာင္း၊ အေရျပား အနီထြက္၊ အပိန္႔ထြက္၊ အသက္ရွဴခက္။ ေနေလာင္၊ မ်က္စိ-အေရျပားဝါ၊ ဆီးနီ၊ ဝမ္းအေရာင္ေပ်ာ့၊ အစားပ်က္၊ အန္ခ်င္၊ အစာမေက်၊ ဗိုက္နာ၊ အားယုတ္၊ စိတ္မၾကည္၊ ဆီးနဲ။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္နဲ႔ ႏို႔တိုက္မိခင္ေတြကို မေပးပါ။

ဆက္ေျပာေသးတာက HIV ပိုး ဝင္ထားရာကေန AIDS ေရာဂါျဖစ္လာဘို႔ ၁ဝ ႏွစ္ၾကာမယ္လို႔ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္တံုးက ထင္ထားခဲ့ ပါတယ္တဲ့။ အခုေတြ႔ရွိခ်က္အရဆိုရင္ ၁၂႕၅ ႏွစ္ ၾကာပါလိမ့္မယ္။

နာတာရွည္၊ ျပန္ျပင္မရအထိ ျဖစ္မယ္။ Tubal infertility ကေလးမရတာ ၁၁% မွာ ျဖစ္လာႏိုင္တယ္။ Ectopic pregnancy သားအိမ္ျပင္ပ သေႏၶတည္တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ Premature delivery အခ်ိန္ေစာ ေမြးတာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ အေရျပား၊ အဆစ္၊ မ်က္စိေတြကို ျဖစ္တာ နည္းတယ္။ HIV ပိုးနဲ႔ ထိစပ္မႈရွိရင္ ကူးလာႏိုင္ေျခ ပိုမ်ားတယ္။ တျခား STD ေရာဂါေတြနဲ႔လဲ တြဲျဖစ္ေနႏိုင္တယ္။ ေဆး မကုဘဲေနရင္ ျမံဳေနမယ္။ ျပန္ျဖစ္မယ္။

rethritis ဆီးလမ္းျပြန္အ၀ ေရာင္ျခင္း၊ = Cefixime 400 mg Orally once; Ciprofloxacin 500 mg Orally once; Ceftriaxone 250 mg IM once; Acute Interstitial Nephritis (Due to drugs such as Penicillins, Cephalosporins, Sulfonamides, NSAIDs, Rifampin, Phenytoin, Allopurinol and Infections ေဆးမ်ားေၾကာင့္ ေက်ာက္ကပ္ေရာင္ျခင္းမ်ား၊ = Methylprednisolone 0.5-1 Gm/day x 1-4 days or Prednisolone 60 mg/day x 1-2 weeks; Acute Glomerulonephritis (Hypertension, Edema, urinary RBC and Albumin) = High-dose Steroids

၂ဝ၁၂ အကုန္မွာ လူေပါင္း ၃၅.၃ သန္းမွာ HIV ပိုးရွိေနၾကတယ္။ ၂.၁ သန္းက လူငယ္လူရြယ္ေတြျဖစ္ၾကတယ္။ ၉.၇ သန္းဟာ ဆင္းရဲ (သို႔) မဖြံ႔ျဖိဳးတဲ့ေဒသေတြကျဖစ္ၾကျပီး antiretroviral therapy (ART) ေဆးရေနၾကတယ္။ အမွန္က ၁၉ သန္းေလာက္က ေဆးရေနသင့္ေပမဲ့ ေဆးမရၾကေသးဘူး။ ART ေဆးေၾကာင့္ HIV-positive ပိုးရွိေနသူေတြ အသက္ ပိုရွည္လာၾကတယ္။ ဒါ့ျပင္ သူတို႔ကေန ကူးစက္မွာကိုလဲ သက္သာေစတယ္။ ART ေဆးေတြဆိုတာ ေဆး ၃ မ်ိဳးပါမယ္။ တခ်ိဳ႕ေနရာေတြမွာ ပိုပါတယ္။

HIV ပိုးဟာ လူ႔ကိုကေနအျပင္ေရာက္ရင္ ၾကာၾကာမရွိပါ။ မိနစ္ေတြနဲ႔ နာရီေတြအထိသာ ရွင္ႏိုင္တယ္။ မိနစ္ အနည္းငယ္လို႔ ေျပာရင္ မလြဲပါ။ ရက္အထိမရွင္ပါ။ သူတု႔ရဲ႕ ေရာဂါရႏိုင္စြမ္းကလဲ ကိုယ္ထဲထြာက္ေနရတာ ၾကာေလေလ နည္းလာေလေလျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ပုခ်ိန္ ၉၈.၆ ကိုသာႏွစ္သက္လို႔ ဒိထက္ေအးရာမွာ ၾကာၾကာ မရွင္တာျဖစ္တယ္။