က်န္းမာေရး ေသြးစစ္ခ်က္ အရ ကား႐ုိက္ကူး ရာတြင္ ပါဝင္သည့္ သ႐ုပ္ေဆာင္ တစ္ဦးထံမွ ဒုတိယ သ႐ုပ္ေဆာင္ ထံသို ့တစ္ဆင့္ ေရာဂါ ကူးစက္ သြားျခင္းျဖ စ္ႏိုင္ေၾကာင္း၊ ပထမ ကား႐ုိက္ျပီး ခ်ိန္တြင္ ေရာဂါ ကူးသြားျခင္း ျဖစ္ႏိုင္ေၾကာင္း ယင္းဌာန၏ သတိေပးခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပ ထားသည္။

ျမန္မာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္းထဲမွာ HIV ေရာဂါပိုးနဲ႔ပတ္သက္လို႔ အျမင္က်ယ္လာတာေၾကာင့္ ေရာဂါပိုးရွိသူေတြကို ပစ္ပယ္မႈက အရင္ကေလာက္ မရွိေတာ့ေပမယ့္ ေရာဂါပိုးရွိသူေတြကို အလုပ္ထုတ္တာ၊ အလုပ္မေပးတာမ်ဳိးေတြ ရွိေနဆဲျဖစ္တာမို႔ လုပ္ငန္းခြင္ဆိုင္ရာ မူဝါဒတစ္ခုေတာ့ လိုအပ္ေနၿပီလို႔ ဦးမ်ဳိးသန္႔ေအာင္က ေျပာပါတယ္။

ကုလသမဂၢ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ အဖြဲ႕အစည္း UNAIDS ၏ စာရင္းအရ ၂၀၁၄ ဇြန္လအထိ ကမၻာတစ္၀န္း ေအအာဗြီေဆး ေသာက္သံုးေန သူေပါင္း (၁၃ ဒသမ ၆) သန္းထိ ရွိၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။ ၂၀၁၀ ခုႏွစ္က ငါးသန္းသာ ရွိခဲ့ရာမွ တိုးလာျခင္းျဖစ္ရာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ကြန္ရက္မ်ား က်ယ္ျပန္႔ အားေကာင္းလာျခင္း အက်ဳိးဆက္ ျဖစ္သည္။

အမ်ဳိးသား ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ကာကြယ္ေရး စီမံခ်က္က ဦးေဆာင္ၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံ HIV ႏွင့္ ေနထိုင္သူမ်ား အသင္းနဲ႔ ေဆးသုေတသန ဦးစီးဌာန (ေအာက္ျမန္မာျပည္) က ကၽြမ္းက်င္သူေတြ ပါ၀င္သုေတသနျပဳလုပ္ ေရးသားခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။

ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္ HIV/AIDS ကူးစက္ခံရသူမ်ားကို နယ္စည္းမထား ဆရာဝန္မ်ားအဖြဲ႔က အဓိက ေဆးဝါးကုသမႈမ်ား ျပဳလုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ယင္းအဖြဲ႔သည္ ရခိုင္ျပည္နယ္တြင္းရွိ ေဆးခန္းမ်ားကို ပိတ္သိမ္းၿပီးေနာက္ပိုင္း လူနာ အမ်ားစု ေဆးဝါးျပတ္လတ္မႈမ်ား ရွိခဲ့သည္ဟုလည္း ၎က ဆိုသည္။

HIV/AIDS ေရာဂါ သည္မ်ားကို ေက်ာင္းမ်ား၊ ေဆး႐ုံမ်ား၊ လုပ္ငန္းခြင္မ်ားႏွင့္ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံတစ္ ဝန္းလုံးရွိ အျခားက႑မ်ားတြင္ ခဲြျခားဆက္ဆံေလ့ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ယင္း HIV ပိုးကို ကုသေရးႏွင့္ တိုက္ဖ်က္ေရးကို တားဆီးေနသည့္ အရာဟု ကြၽမ္းက်င္သူမ်ားက ဆုိသည္။

ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္ေန႔တြင္ က်ေရာက္သည့္ ကမၻာ့ AIDS ေန႔ကုိ တစ္ကမၻာလံုးက က်င္းပခဲ့ၾကသည္။ တရား၀င္ထုတ္ျပန္ထားေသာ စာရင္းမ်ားအရ မေလးရွားတြင္ ယခုႏွစ္ ဇြန္လအထိ AIDS ေ၀ဒနာသည္ ၁၀၃၀၀၀ ဦး ရွိေနသည္ဟု သိရသည္။

အမ်ဳိးသား ခုခံအားက် ကာလသား ေရာဂါတုိက္ဖ်က္ေရး စီမံကိန္း၏ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ေလ့လာခ်က္မ်ားအရ လိင္တူအမ်ဳိးသားခ်စ္သူမ်ား၏ ၈ ဒသမ ၉ ရာခုိင္ႏႈန္းႏွင့္ အမ်ဳိးသမီး လိင္အလုပ္သမား ၇ ဒသမ ၁ ရာခုိင္ႏႈန္းသည္ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီ ကူးစက္ခံရႏုိင္ေျခရွိေၾကာင္း ေတြ႕ရသည္။

ခုခံအား က်ဆင္းမႈေရာဂါ ခံစားေနရသည့္ လိင္အလုပ္သမ တဦးျဖစ္သူ အသက္ ၃၂ ႏွစ္ အရြယ္ မေဆြ ကလည္း“အရင္တုန္းကဆို က်မက ငါ့ခႏၶာကိုယ္ ငါပိုင္တယ္။ ငါပိုင္တဲ့ အရာနဲ႔ ငါ ပိုက္ဆံရွာတာ ဘယ္သူ႔မွ ဂ႐ုစိုက္စရာ မလိုဘူး ဆိုၿပီး လူေတြကို ခဏခဏ ေျပာဖူးတယ္။ အခုက်ေတာ့ ငါ႔ကို ဘယ္သူမွလည္း ဂ႐ုမစိုက္ပါလား ဆိုၿပီး စိတ္ဓာတ္ တအားက်တယ္၊ ပိုက္ဆံလည္း မရွာႏိုင္ေတာ့ ဘူး”ဟု ေျပာသည္။

အစည္းအေဝးသုိ႔ မြန္ျပည္နယ္ က်န္းမာေရးဦးစီးမွဴး ေဒါက္တာ သန္းထြန္းေအာင္၊ အထူးကုဆရာဝန္ႀကီး ေဒါက္တာ မ်ဳိးဝင္း HIV/AIDS ေရာဂါ တိုက္ဖ်က္ေရး အဖဲြ႕ေ ခါင္းေဆာင္ ေဒါက္တာသန္႔ ဇင္မင္း၊ က်ဳိက္ထို၊ သထံု၊ ေမာ္လ ၿမိဳင္၊ ေရး၊ ေခ်ာင္းဆံု၊ သံျဖဴဇရပ္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားမွ ၿမိဳ႕နယ္ က်န္းမာေရး ဦးစီးမွဴးမ်ား၊ သူနာျပဳ ဆရာမ ႀကီးမ်ား၊ INGO အဖဲြ႕မ်ားမွ တာဝန္ရိွသူမ်ား တက္ေရာက္ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီနဲ႔ ေနထုိင္သူေတြကုိ ခြဲျခားမႈေတြ ရွိေနသလုိ အလုပ္အကုိင္ အခြင့္အလမ္းေတြလည္း နည္းပါးေနတုန္းပဲဆုိတဲ့ မရတနာရဲ႕ စကားလုံးေတြကုိေတာ့ ႏုိင္ငံတကာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီပညာေပးကြန္ရက္တစ္ခုမွာ အလုပ္လုပ္ေနတဲ့ အမ်ဳိးသားခ်င္းစုံမက္သူ တာရာ (အမည္လႊဲ)က အျပည့္အ၀ ေထာက္ခံထားပါတယ္။

၂၀၁၃-၁၄ ခုႏွစ္ ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႔ႀကီး (WHO) ရဲ႕ သတ္မွတ္ခ်က္အရ ျမန္မာႏုိင္ငံတ၀န္း ေအအာရ္ဗီြေဆး လိုအပ္ေနတဲ့ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြ/ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ကူးစက္ခံရသူ ၅ ေသာင္းေလာက္ ေဆးလိုအပ္ေနတယ္လို႔ နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္မ်ားအဖြဲ႔ (MSF) က ေျပာပါတယ္။