၂၀၁၁ ၾသဂုတ္လမွ ၂၀၁၃ ဇန္န၀ါရီလအတြင္း HIV ကင္းစင္ေသာ အမ်ိဳးသားအခ်င္းခ်င္း လိင္ဆက္ဆံသူ (၇၁၈၄) ဦးထံမွ သတင္း အခ်က္အလက္မ်ားကို အင္တာဗ်ဴး ျပဳလုပ္၍ စုေဆာင္းခဲ့သည္။ (၃၄) ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ လူခ်င္းေတြ႕ဆံု၍ အခ်ိန္းအခ်က္ျပဳလုပ္ၾကၿပီး (၃၀) ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ လူခ်င္းေတြ႕သည့္နည္းႏွင့္ အင္တာနက္မွ ဆက္သြယ္နည္းႏွစ္မ်ိဳးစလံုး အသံုးျပဳၾကသည္။ (၃၆) ရာခိုင္ႏႈန္းမွာ ဖုန္း application မ်ားအသံုးျပဳ၍ ဆက္သြယ္ၾကသည္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိး ရွိမရွိဆိုတာ လူတစ္ေယာက္ရဲ႕ အျပဳအမူနဲ႔ပဲ သက္ဆိုင္ပါတယ္။ ႏိုင္ငံျခားမွာေနေန၊ ကိုယ့္ျပည္တြင္းမွာပဲ ေနေန ေရာဂါ ကူးႏိုင္တဲ့ နည္းလမ္းေတြ၊ အျပဳအမႈေတြက အတူတူပါပဲ။ ျမန္မာျပည္မွာ ၁၉၈၈ ခုႏွစ္က အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိးကို ႏိုင္ငံျခားျပန္ သေဘၤာသား တစ္ေယာက္မွာ စေတြ႕ခဲ့လို႔ တစ္ခ်ိဳ႕ႏိုင္ငံျခား ျပန္ေတြမွာမွ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိတယ္လို႔ ထင္ၾကပါတယ္။ ဒီထင္ျမင္ခ်က္ဟာ အခုလံုးဝ မမွန္ေတာ့ပါဘူး။

အသည္းေရာင္ေရာဂါ စီႏွင့္ AIDS ေရာဂါကုိ ရွာေဖြေတြ႕ရွိႏုိင္ၿပီး ၎ေရာဂါမ်ားကုိ ကုသေပးႏုိင္ရန္ တီထြင္ ထားေသာ Complete Cure Device အမည္ရွိ ကိရိယာမ်ားကုိ စမ္းသပ္မႈျပဳလုပ္ရန္ အခ်ိန္ ေျခာက္လေက်ာ္ လုိအပ္ေနေသးေၾကာင္း ဇြန္ ၂၉ ရက္တြင္ အီဂ်စ္ စစ္ဘက္ဆုိင္ရာ အင္ဂ်င္နီယာအဖြဲ႕က ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ျဖစ္ပြားမႈႏႈန္း ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္မွာ သုည ဒသမ ၄၇ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂ဝဝဝ ျပည့္ႏွစ္မွာ သုည ဒသမ ၉၄ ရာခိုင္ ႏႈန္း ရွိတာေတြ႕ရတယ္။ ဦးတည္အုပ္စုေတြထဲက ျပည့္တန္ဆာ ၈ ဒသမ ၁ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ လိင္တူဆက္ဆံသူမ်ား ၁ဝ ဒသမ ၂ ရာခိုင္ႏႈန္း မူးယစ္ေဆးသံုးစြဲသူ ၁၈ ဒသမ ၆ ရာ ခိုင္ႏႈန္းရွိပါတယ္။

လုပ္ခြင့္ေပးသင့္ပါတယ္။ အလုပ္သမား တစ္ေယာက္မွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိး ရွိေနေပမယ့္ က်န္းမာသန္းစြမ္းတယ္၊ အလုပ္လုပ္ႏိုင္တယ္ဆိုရင္ အလုပ္လုပ္ခြင့္ျပဳသင့္ပါတယ္။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္နဲ႔ ဆက္ႏြယ္တဲ့ ေရာဂါေတြ ျဖစ္လာခဲ့ရင္လည္းပဲ အျခား ေရာဂါျဖစ္တတ္တဲ့ အလုပ္သမားေတြလိုပဲ ရသင့္တဲ့ တန္းတူခံစားခြင့္ေတြ ေပးသင့္ပါတယ္။ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပုိးရွိေနလို႔ အလုပ္ထုတ္ျပစ္တာ မျဖစ္သင့္ပါဘူး။

ဆစ္ဖလစ္ ေစာေစာပိုင္း အဆင့္အတြက္ ၂ဝ၁ဝ သုေတသနတခုမွာ Azithromycin 2-g ပါးစပ္ကေန တခါတည္း ေပးတာဟာ ထိေရာက္တယ္လို႔ ဆံုးျဖတ္တယ္။ လူနာမွာ HIV မရွိမွ ထိေရာက္မယ္။ ၆ လေနရင္ ေသြးထဲ ပိုးကင္း၊ မကင္းစစ္တာ ဒီကုသနည္း ၂ ခု မကြာပါ။ Ceftriaxone ၁ဝ-၁၄ ရက္ေပးတာလဲ ဆစ္ဖလစ္ အေစာပိုင္းျဖစ္တာအတြက္ ထိေရာက္တာ ေတြ႔ရတယ္။

ျမန္မာေဆးေလာက အတြက္ ၁၉၉၅ ခုႏွစ္တြင္ ‘လူတိုင္းအတြက္ ထိုးတဲ့ေခါင္းေလာင္း’ ႏွင့္ ‘AIDS အေၾကာင္း’၊ ၁၉၉၉ ခုႏွစ္တြင္ ‘ကင္ ဆာ’၊ ၂ဝဝ၃ ခုႏွစ္တြင္ ‘သက္ရွည္က်န္း မာျမန္မာ့အစာ’၊ ‘ေဆးလိပ္အေၾကာင္း ျဖစ္ေၾကာင္းကုန္စင္’ ႏွင့္ ‘ဆီးခ်ဳိလူနာ လမ္းၫႊန္’၊ ၂ဝဝ၇ ခုႏွစ္တြင္ ‘မိုက္ခ ႐ိုေဝ့ဖ္ႏွင့္ ဟင္းခ်က္နည္းမ်ား’၊ ‘ေရွ႕တန္းေရာက္ က်န္းမာေရးျပႆနာ မ်ား’၊ ‘ေပ်ာ္ရႊင္က်န္းမာ ဘဝဆည္းဆာ’ ႏွင့္ ‘Myanmar Handbook of Health Research Methods Tomorrow’s Doctors’၊ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ‘အားလံုးအတြက္ ပညာေရးႏွင့္ တိုင္း ျပဳျပည္ျပဳေဆာင္းပါးမ်ား’ အစရွိသည့္ စာအုပ္မ်ားကို ေရးသားထုတ္ေဝခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္။

HIV/AIDS ျဖစ္ပြားမႈ မ်ားျပားလာသည့္အတြက္ ေရာဂါကူးစက္မႈႏႈန္း ေလ်ာ့က်လာေစရန္ အၿမဳိ႕ၿမဳိ႕ အနယ္နယ္မွ အေမဂ်မ္းနတ္ပြဲကို လာေရာက္သူမ်ားျခင္းႏွင့္ ႏွစ္စဥ္ႏွစ္တိုင္း ယင္းနတ္ပြဲသည္ တစ္ရက္တာ က်င္းပသျဖင့္ ကြန္ဒုံးမ်ားကို ေဝငွျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း ၎ကဆိုသည္။

လူနာရဲ႕ေသြး၊ အညစ္အေၾကးေပတဲ့ အဝတ္ေတြနဲ႔ အျခားအသံုးအေဆာင္ေတြကုိ ခြဲၿပီးေလွ်ာ္ဖြတ္ပါ။ အေပေသးတဲ့ အစေနရာမွ ကုိင္ၿပီး ေသြးေတြအညစ္အေၾကးေတြကုိ ေရနဲ႔ အရင္ေဆးပါ။ ပံုမွန္ လုပ္ေနက်အတိုင္း ဆပ္ျပာရည္နဲ႔ ေလွ်ာ္၊ ေနပူလွန္း၊ မီးပူတိုက္ပါ။ ဆပ္ျပာရည္အစား အေရာင္ခြ်တ္ေဆးမႈန္႔ အရည္သံုးႏုိင္ရင္ေတာ့ ပိုေကာင္းပါတယ္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိတယ္လို႔ ေသခ်ာရင္ ျဖစ္ျဖစ္၊ ေရာဂါပိုး ရႏိုင္တဲ့ အျပဳအမႈလုပ္ခဲ့မိလုိ႔ ကုိယ္မွာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ရွိတယ္လို႔ သံသယ ဝင္ေနရင္ျဖစ္ျဖစ္၊ သူမာ်းဆီက တျခားေရာဂါေတြ ကုိယ့္ဆီမေရာက္ေအာင္ ဂရုစိုက္ေနထိုင္သလို မိမိရဲ႕ အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေရာဂါပိုးဟာ သူတစ္္ပါးဆီကုိ ထပ္မံကူးစက္ မသြားေအာင္ ျပဳမႈေနထိုင္ေနရပါမယ္။ လိင္ဆက္ဆံတုိင္း ကြန္ဒံုးသံုးပါ။ ေဆးထိုးအပ္ေဆးထိုး ႁပြန္နဲ႔ အေရျပားေဖာက္တဲ့ ပစၥည္းေတြကို တျခားသူနဲ႔ မွ်ေဝသံုးတာကို ေရွာင္ပါ။ ေသြးမလွဴပါနဲ႔။ မ်က္ၾကည့လႊာလွဴတာ၊ တျခားကုိယ္အဂၤါ အစိတ္အပိုင္းလွဴတာကုိလည္း ေရွာင္ရပါမယ္။

လူေတြ အမ်ားႀကီးကို HIV ပိုး ရွိ-မရွိ စမ္းသပ္ႏိုင္ေလေလ၊ ေဆးကုသမႈကိုလည္း ခံယူႏိုင္ေလေလ ကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈကို ထိုးက်သြားေစေအာင္ လုပ္ႏိုင္မွာ ေသခ်ာပါတယ္။ အဂၤလန္မွာ တေနရာရာမွာ တေယာက္ေယာက္ကို မိနစ္ ၉ဝ တိုင္းမွာ HIV ရွိ-မရွိ စမ္းသပ္ၾကည့္ေန ပါတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလည္း HIV/AIDS ေရာဂါ က်ဆင္း၊ ပေပ်ာက္ပါေစ။

အိတ္အိုင္ဗြီ ေရာဂါပိုးကုိ ေသေအာင္သတ္ႏိုင္တဲ့ ေဆးမေတြ႕ေသးလို႔ အေပ်ာက္ကုသႏိုင္တဲ့ ေဆးမရွိေသးဘူးလို႔ ေျပာတာပါ။ ဒါေပမယ့္ ခုခံအားက်သြားလို႔ ေပၚလာတဲ့ ေရာဂါေဝဒနာ အမ်ိဳးမ်ိဳးကုိ ေပ်ာက္ကင္းသက္သာေအာင္ ကုသေပးႏုိင္တဲ့ ေဆးေတြ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ – တီဘီေရာဂါ၊ ဝမ္းေလွ်ာေရာဂါ၊ ဦးေႏွာက္ေရာင္ ေရာဂါ၊ မက္ခရု စတဲ့ ေရာဂါေတြကုိ ကုသႏိုင္တဲ့ ေဆးေတြ ရွိပါတယ္။ အဲဒီေဆးေတြအျပင္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးေတြ ခႏၶာကုိယ္အတြင္းမွာ မပ်ံ႕ပြားေအာင္ ထိန္းထားႏုိင္တဲ့ ေဆးေတြလည္း ရွိပါတယ္။