အႏိႈင္းမဲ့အဖြဲ႔သည္ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ဒီဇင္ဘာလ ၁ ရက္ေန႔က ကမာၻ႔ေအအိုင္ဒီအက္စ္ေန႔ အထိမ္းအမွတ္ပြဲကို ၿမိတ္ၿမဳိ႕နယ္ အတြင္းရွိ AIDS ေဝဒနာရွင္မ်ားအား ဖိတ္ၾကားၿပီး ေပ်ာ္ပြဲရႊင္ပြဲမ်ားကိုလည္း ျပဳလုပ္ေပးခဲ့သည္ဟု ယင္းအဖြဲ႔မွ သိရသည္။
HIV လမ္းၫႊန္ခ်က္သစ္
လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ HIV ပိုး ရွိေနသူေပါင္း ၁ သိန္း၊ ၉ ေသာင္းနီးပါးရွိေနတယ္။ ART ေဆးလိုအပ္ေနသူက ၁ သိန္း၊ ၂ ေသာင္းေက်ာ္ ရွိေနတယ္လို႔ က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာန ထုတ္ျပန္ခ်က္က ဆိုတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာ HIV/AIDS က်ဆင္း၊ ေပ်ာက္ကင္းႏိုင္ပါေစ။
HIV new approach အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီကုသနည္းသစ္ အလားအလာရွိ
HIV ကုသနည္းသစ္ကို ပထမဆံုးလူနာေတြကိုစမ္းသပ္နည္း လုပ္ေနပါျပီ။ အလားအလာေကာင္းတယ္လို႔ ၈-၄-၂ဝ၁၅ ေန႔ထြက္ (လြန္ခဲ့တဲ့ ၄ နာရီက) ေဆးသုေတသနသတင္းက ဆိုပါတယ္။
HIV survival outside the body ကိုယ္အျပင္မွာ HIV ဘယ္ေလာက္ၾကာရွင္သလဲ
HIV ပိုးဟာ (အယ္လ္ကာလီ) နဲ႔ အက္စစ္ဓါတ္ေခၚ pH level မတူရင္လည္း ခံႏိုင္မတူပါ။ pH 7 ထက္ နည္းတာေရာ pH 8 ထက္မ်ားတာမွာပါ ေကာင္းေကာင္း မရွင္ႏိုင္ပါ။ က်န္းမာေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးရဲ႕ ဗဂ်ိဳင္းနာထဲမွာ အက္စစ္ဓါတ္အေျခအေနရွိလို႔ HIV ပိုးဟာ ၾကာၾကာမရွင္ႏိုင္တာျဖစ္တယ္။
Anal practice and HIV စအိုလမ္းနည္းနဲ႔ HIV
တိတိက်က်ေျပာရရင္ အကာအကြယ္မပါ (ကြန္ဒြမ္) မသံုးပဲ HIV ပိုးရွိေနသူရ့ဲ စအိုလမ္းကို လိင္ဆက္ဆံမႈ တၾကိမ္ျပဳျခင္းကေန HIV ကူးစက္ႏိုင္မႈဟာ မိန္းမဗဂ်ိဳင္းနားလမ္းကို အဲလိုဆက္ဆံနည္းနဲ႔ အတူေလာက္ ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ HIV မရွိသူဟာ အျပဳခံရသူျဖစ္ေနရင္ အခြင့္အလမ္း နည္းနည္းသက္သာတယ္။
WHO က အိတ္ခ်္အိုင္ဗီကုသမႈ လမ္းၫႊန္ခ်က္အသစ္ခ်မွတ္
အေရွ႕ေတာင္အာရွတြင္ HIV ကူးစက္မႈဒဏ္ကို အျပင္းထန္ ဆံုးခံစားေနရေသာ ႏုိင္ငံမ်ားထဲ ၌ ျမန္မာႏုိင္ငံ ပါ၀င္ေနၿပီး လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံ၌ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေရာဂါခံစားရသူ တစ္သိန္းကိုးေသာင္းခန္႔ရွိကာ ေအအာရ္တီ ေဆးလိုအပ္ေနသူ တစ္သိန္းႏွစ္ ေသာင္းေက်ာ္ရွိေနေၾကာင္း က်န္းမာေရးဝန္ႀကီးဌာန၏ ထုတ္ျပန္ ခ်က္အရ သိရသည္။
AIDS ေရာဂါ အေၾကာင္း (၈)
အေရးႀကီးတဲ့ အခ်က္တစ္ခုကေတာ့ ဒီလူအားလံုးဟာ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ထားရွိေရး စိတ္ဓာတ္ျမွင့္တင္ေရး၊ စိတ္ဓာတ္ၾကံ႕ခိုင္မႈ အတြက္ ေလ့က်င့္ေပးေရး အတြက္ AIDS လူနာ အခ်င္းခ်င္း ဖြဲ႕ထားေသာ အဖြဲ႕အစည္း၊ စိတ္ရင့္ သန္လာေရးကုိ ရည္စူးေသာ ေလ့က်င့္မႈ လုပ္ငန္းႏွင့္ အျခားျခားေသာ ပံ့ပိုးမႈမ်ားေပးေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းမ်ားမွာ ပါဝင္ၿပီး စိတ္အားထက္သန္စြာ ဆင္ႏႊဲၾကတယ္။
AIDS ေရာဂါ အေၾကာင္း (၇)
AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ဟာ အေႏွးဗိုင္းရပ္စ္ (slow virus) အုပ္စုမွာ ပါဝင္တယ္။ ဒါေၾကာင့္လည္း ဗိုင္းရပ္စ္ ကိုယ္ထဲေရာက္ၿပီး ၅ ႏွစ္ေက်ာ္ ၁၀ ႏွစ္မွ AIDS ေရာဂါ အတိအလင္း ျဖစ္ေပၚလာေစတာ။ ဒီကမၻာေပၚကုိ AIDS ေရာက္လာတာလည္း ၁၀ ႏွစ္ေက်ာ္ေက်ာ္ပဲ ရွိေသးေတာ့ ဗိုင္းရပ္စ္ ဝင္ၿပီးသား ျဖစ္ေနသူတိုင္းဟာ AIDS ေရာဂါေလာက္ ေသႏႈန္းရွိမလဲဆိုတာ အတိအက် ေျပာလို႔ မရေသးတဲ့အခ်ိန္ပါ။
AIDS ေရာဂါ အေၾကာင္း (၆)
AIDS ဗက္စင္းဟာလည္း ဒီေလာက္ေတာ့ က်မွာပဲ။ ေနာက္ဘက္ပုိငး္မွာ ေစ်းကြက္က်လာႏိုင္စရာ ရွိေပမယ့္ ေပၚစအခ်ိန္မွာေတာ့ တတ္ႏိုင္သူ အင္မတန္နည္းမွာပါ။ ဒါဟာ ထင္တာထက္ အမ်ားႀကီးခက္မယ့္ ကိစၥပါ။ အခ်င္းပြား ပဋိပကၡ ျဖစ္ႏိုင္စရာလည္း ရွိပါတယ္။
AIDS ေရာဂါ အေၾကာင္း (၅)
AIDS အေစာပိုင္း လကၡဏာ ရွိသူေတြမွာ စမ္းေတာ့ ခုခံကာကြယ္မႈ တိုးတက္လာေတာ့ ေတြ႕ရတယ္လို႔ ဆိုတယ္။ တစ္မ်ိဳးကေတာ့ HIV ဗိုင္းရပ္စ္ ေပးသြင္းလိုက္တဲ့ ေမ်ာက္ေတြမွာ ကာကြယ္ေဆး (ဗက္စင္း) ေၾကာင့္ AIDS ေရာဂါကုိ လေပါင္း ၃၀ တိတိ ျဖစ္မလာေအာင္ တားဆီးႏုိင္ခဲ့တယ္ ဆိုတယ္။ ပုိလီယို ဗက္စင္းလို ပါးစပ္မွ စားလို႔ ရတဲ့ ဗက္စင္းမ်ိဳးကုိလည္း ထုတ္လုပ္ဖို႔ ၾကိဳးစားေနၾကတယ္။
AIDS ေရာဂါ အေၾကာင္း (၄)
AZT က ၁၉၆၀ ေလာက္ကတည္းက ေပၚေနတဲ့ ေဆးပါ။ ဒါေၾကာင့္လည္း ခ်က္ခ်င္းသံုးလို႔ ရတာ။ အဲဒီတုန္းက ကင္ဆာအတြက္ သံုးဖို႔ရာ၊ ဒါေပမယ့္ သိပ္မေအာင္ျမင္လို႔ ေခ်ာင္းထိုးထားျခင္း ခံခဲ့ရတယ္။ ဒီေဆးက ငါး ၂ မ်ိဳးျဖစ္တဲ့ Herring (ဟဲရင္း) နဲ႔ Salmon (ဆာမြန္) ရဲ႕ “ဖိုမ်ိဳးပစၥည္း” (Sperm – စပန္း) က ထုတ္ယူရတဲ့ (Thymidine – သိုင္းမီဒင္း) ဆိုတဲ့ ပစၥည္းျဖစ္တယ္။
AIDS ေရာဂါ အေၾကာင္း (၃)
ဗိုင္းရပ္ကုိ ေသေအာင္ မသတ္ႏုိင္ရင္ ဗိုင္းရပ္စ္ မ်ိဳးမပြားႏိုင္ေအာင္ လုပ္မယ္ဆိုၿပီး အဲဒီေဆးမ်ိဳးကုိ ရွာေနၾကတယ္။ ေတြ႕ရင္ေတာ့ ဒီေဆးကုိ AIDS လူနာရွင္ေတြဟာ ရာသက္ပန္ စားသြားရမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေဆးကုိ ျဖတ္လိုက္ရင္ ပိုးက ျပန္ပြားမွာကုိး။ ခက္တာက အခု စမ္းၾကည့္ေနတဲ့ ဒီလိုေဆးေတြဟာ ျပင္းလြန္းေတာ့ မလိုလားအပ္တဲ့ အဆိပ္တက္မႈေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။

Follow me on: