ေတြ႕ကရာ လူကေနေမးလို႔ ေျဖတာနဲ႔ ေဆးကုေပးတဲ့ ဆရာဝန္ကို ေျဖရတာ မတူပါ။ ေဆးရံုေတြ၊ ေဆးခန္းေတြနဲ႔ သားဖြါးခန္းေတြမွာ ေဆးစစ္တာကိုလည္း အျပည့္အစံု မလုပ္ႏိုင္တဲ့ ေနရာမွာ ရင္ေသြးကေနတဆင့္ ကူးစက္ႏိုင္တဲ့ ေရာဂါေတြျဖစ္တဲ့ HIV/AIDS ျဖစ္ျဖစ္၊ အသည္းေရာင္ (ဘီ) နဲ႔ (စီ) ျဖစ္ျဖစ္ ရွိေနတာကို ဆရာဝန္ ဆရာမေတြကို ထုတ္ေျပာဘို႔ေတာ့ လိုအပ္ပါတယ္။

လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြထဲက ဂႏိုရီးယား၊ (ကလာမိုင္ဒီယား)၊ (ထရြိဳင္ကိုမိုးနပ္စ္)၊ (အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ)၊ လိင္လမ္း ေရယံု ေတြ ကေန ျဖစ္လာေစႏိုင္တယ္။ HPV လိင္လမ္း-ၾကြက္ႏို႔ကေန အဲလို ျဖစ္လာႏိုင္တယ္လို႔ ဆိုေပမဲ့ Mayo Clinic ကေတာ့ သက္ေသ မရွိဘူးလို႔ ဆိုပါတယ္။

၂၀၃၀ မွာ ျမန္မာႏိုင္ငံဟာ AIDS Free Generation ျဖစ္ဖို႔ UNAIDS က ရည္မွန္းထားၿပီး အဲဒီ ရည္မွန္းခ်က္ ပန္းတိုင္ ဆီကို မေရာက္ခင္ စပ္ၾကားမွာ မ်ိဳးဆက္နဲ႔ခ်ီတဲ့ စိန္ေခၚမႈေတြကို ျမန္မာႏိုင္ငံ အေနနဲ႔ ဘယ္လို ရင္ဆိုင္တံု႔ျပန္မယ္ ဆိုတာ HIV ကူးစက္ခံထားရတဲ့ ကေလးငယ္ေပါင္း ၅၀ဝ၀ ေက်ာ္သာမက လူမႈပတ္ဝန္းက်င္ တခုလံုး အတြက္၊ ႏိုင္ငံ အတြက္ လြန္စြာအေရးႀကီးတဲ့ အရာ ျဖစ္ေနပါတယ္။

HIV ႏွင့္ ေရာင္ရမ္းမႈ (Inflammation) တုိ႔က အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္မႈ ျဖစ္စဥ္ကို အရွိန္ျမင့္တက္ေစႏုိင္ၿပီး ဦးေႏွာက္၏ စဥ္းစား ေတြးေခၚမႈ ဆုိင္ရာအပိုင္းကို ထိခိုက္အား နည္းေစႏုိင္သည္။ ျပင္း ထန္ပါက HIV ဗုိင္းရပ္စ္ႏွင့္ ဆက္စပ္သည့္ က်န္းမာေရး ဆုိးက်ဳိးမ်ား ျဖစ္လာႏုိင္သည္ဟု ဆ၀န္စထရြန္းက ေထာက္ျပသည္။

HIV ဗိုင္းရပ္စ္မွာ AIDS ေရာဂါျဖစ္ေစေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ျဖစ္သည္။ HIV ပိုးပ်ံ႕ႏွံ႔မႈကို ၿပီးခဲ့သည့္ ဇန္နဝါရီ အတြင္းက ပထမဆံုးသိရွိ္ခဲ့ၿပီး ေနာက္ပိုင္း လြန္ခဲ့ေသာတစ္လက HIV ပိုးကူးစက္ခံရသူ ၂၆ ဦးရွိ ရာမွ ၇၉ ဦးအထိ ယင္းဗိုင္းရပ္စ္ ကူးစက္ခံထားရေၾကာင္း စစ္ေဆး ေတြ႕ရွိခဲ့သည္။

ျပင္သစ္မွာပဲ HIV ရွိေနတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြကေန တရားရံုးမွာ ေလွ်ာက္ခ်က္တင္ၾကတယ္။ သူတို႔ကို အတင္း သားေၾကာျဖတ္ခိုင္းလို႔ ေလွ်ာ္ေၾကး ရလိုမႈ ျဖစ္ပါတယ္။ တရားရံုးကေန ကိုယ့္လိင္ဆက္ဆံဖက္ကို ကိုယ့္မွာ HIV ရွိေနတာကို ထုတ္ေျပာဖို႔ဆိုတာ ဖြဲ႔စည္းပံုနဲ႔ မညီဖူးလို႔ ဆံုးျဖတ္ပါတယ္။

ျဗိတိန္မွာ HIV ကို စေတြ႔တာ ႏွစ္ေပါင္း (၃ဝ) ရွိျပီ။ ၁၉၈ဝ ကတည္းက HIV ပိုးေတြ႔ထားျပီး ကေန႔ထိ အသက္ရွင္ေနသူ အပါအဝင္ ဇာတ္လမ္း ကိုယ္စီရွိသူ (၆) ေယာက္အေၾကာင္းကို ဂါးဒီးယန္း သတင္းစာမွာ ၂၂-၃-၂ဝ၁၅ ေန႔က ေရးသား ထားပါတယ္။

HIV ပိုးဟာ ေရာဂါခုခံႏုိင္တဲ့ ဆဲလ္ေတြကို ဖ်က္ဆီးပစ္ၿပီး ခႏၶာကိုယ္တြင္း တီဘီေရာဂါ၊ အဆုတ္ေရာင္ေရာဂါနဲ႔ တျခားေသာ ေရာဂါေတြကိုပါ ၀င္ေရာက္ေစတယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ (၁၉၈၁) ခုႏွစ္ကစၿပီး ယခုအထိ HIV ပိုးကူးစက္ခံရသူ အေရအတြက္ဟာ လူေပါင္း (၇၈) သန္းခန္႔ ရွိေနၿပီျဖစ္ပါတယ္။ ကုလသမဂၢရဲ႕ ခန္႔မွန္းေျခအရ အဆုိပါ ကူးစက္ခံရမႈေၾကာင့္ ေသဆံုးသူ အေရအတြက္ဟာ ၃၉ သန္းရွိေနၿပီလို႔ သိရပါတယ္။

၂ဝဝ၉ ကေန ၂ဝဝ၁၂ အတြင္း ယူအက္စ္နဲ႔ ပီရူးႏိုင္ငံေတြမွာ စမ္းသပ္မႈ ၂ ခုလုပ္ခဲ့တယ္။ HIV-1 ပိုးရွိသူ ၁၈ ေယာက္ကို စမ္းတယ္။ သူတို႔မွာ HSV-2 ပိုးေတာ့ မရွိၾကဘူး။ CD4 cell counts နည္းၾကျပီး Antiretrovirals (ART) ေဆးလည္း ေပးမထားသူေတြ ျဖစ္ၾကတယ္။ သူတို႔ကို ေဆး တေန႔ ၂ ၾကိမ္၊ ၁၂ ပါတ္ေပးတယ္။

ေသြးစစ္တာကေတာ့ အႏၱရာယ္ အျပဳအမူျပဳျပီး ၃ လ သို႔မဟုတ္ ၆ လအၾကာမွာ စစ္ရင္ စိတ္ခ်ရပါတယ္။ ၃ လအၾကာမွာ စစ္ျပီးလို႔ မေတြ႕ အခု ေျပာျပတဲ့ အဖုေလးေတြေပါက္တာ၊ ေမာတာ၊ အဆစ္နာတာေတြက HIV ပိုး ကူးစက္ခါစ ပံုစံနဲ႔ မတူပါဘူး။ အရက္၊ ဘီယာလည္း ေသာက္တတ္တယ္ ဆိုေတာ့ ဒီလိုျဖစ္ေနတဲ့ ေမာတာ၊ အဆစ္နာတာေတြကို သမားေတာ္ ေတြနဲ႔ ျပသသင့္ ပါတယ္။

လက္မထပ္ခင္ ဖိုမဆက္ဆံတာ၊ လိင္တူ ဆက္ဆံတာ ေရွာင္ပါ။ လက္ထပ္ၿပီး တစ္ေယာက္နဲ႔ တစ္ေယာက္ သစၥာရွိရွိေနေပမယ့္လည္း လက္မထပ္ခင္က ပါလာတဲ့ ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ ႏ်စ္ေယာက္စလံုး ဒုကၡေရာက္ႏုိင္ပါတယ္။ ေသြးစစ္ၿပီးမွ အိမ္ေထာင္ျပဳတာ ပိုးေကာင္းပါတယ္။ လက္ထပ္ၿပီးရင္ တစ္ေယာက္နဲ႔တစ္ေယာက္ အျပန္အလွန္ သစၥာရွိပါ။

လူတန္းစား မေရြး ျဖစ္ႏိုင္တာမို႔ လူတိုင္း သိထားသင့္ပါတယ္။ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ပ်ံ႕ပြားမႈဟာ လူတစ္ေယာက္စီ၊ တစ္ေယာက္စီရဲ႕ အျပဳအမႈ၊ စည္းကမ္းရွိမႈ၊ စည္းေစာင့္မႈ၊ သစၥာရွိမႈေတြ အေပၚမွာ မူတည္ေနပါတယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ဆိုရင္ ကိုယ့္မွာ ေရာဂါပိုး ရွိတယ္ဆိုတာကို ကုိယ္တိုင္ မသိဘူး။ ကုိယ့္ဆီက ဘယ္သူေတြ ကူးသြားၿပီဆိုတာလည္း မသိဘူး။