“ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ မႏွစ္က HIV နဲ႔ပတ္သက္တဲ့ ဖုိရမ္ လုပ္တုန္းက တက္ေရာက္ လာသူေတြက HIV ကူးစက္ ေရာဂါ ရိွသူေတြကို စီပုိးရိွမရိွ ေသြးစစ္ေဆးမႈ ျပဳလုပ္ဖို႔ အတြက္ကုိပဲ ေငြေၾကး ကုန္က်မႈေတြ အမ်ားႀကီး ရိွတယ္။ အဲဒီအတြက္ ကုသမႈကို လက္လွမ္းမီရ ရိွဖို႔ရယ္၊ ေဆး၀ါးေတြကို သက္သက္ သာသာနဲ႔ရရိွရင္ သူတုိ႔ ကုသခ်င္ပါတယ္လုိ႔ ေျပာၾကတယ္” ဟု HIV Positive ျဖင့္ ေနထုိင္သူမ်ား အဖြဲ႕မွ အႀကီးတန္း အရာရိွ ဦးမင္းဆန္းထြန္းက ေျပာသည္။

HIV အတြက္ အသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့ ART ေဆး (၂ဝ) ရွိတယ္။ တခ်ိဳ႕က ေဆးေတြေရာထားတယ္။ အမ်ားဆံုး သံုးေနတာတခုက Truvada ျဖစ္တယ္။ Emtricitabine နဲ႔ Tenofovir ေဆး (၂) မ်ိဳးေရာထားတယ္။ အမ်ားစုမွာ ေဆးနာမည္ (၃) မ်ိဳးပါတယ္။ ဥပမာ AZT (Zidovudine) ေဆးျဖစ္တယ္။ Retrovir လို႔လည္းေခၚတယ္။ ZDV လို႔လည္းေခၚေသးတယ္။

ၾသစေၾတးလ်ႏိုင္ငံတြင္ သြားေဆးခန္းျပခဲ့သည့္ လူနာေပါင္း ၁၁,၀၀၀ အထိသည္ HIV ပိုး ကူးစက္ခံရႏိုင္ဖြယ္ ရွိခဲ့ေသာေၾကာင့္ ၎တုိ႔အား စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးရန္ ဇူလိုင္ ၂ ရက္တြင္ ဆရာ၀န္မ်ားကို ေတာင္းဆုိခဲ့သည္။ ဆစ္ဒနီရွိ ေဆးခန္းမ်ားတြင္ သန္႔ရွင္းေရး စည္းမ်ဥ္းမ်ားကို ခ်ဳိးေဖာက္ခဲ့ေသာေၾကာင့္ HIV ႏွင့္ အသည္းေရာင္ေရာဂါပိုးမ်ား ကူးစက္ခံရႏိုင္သည္ဟု စုိးရိမ္ေနၾကသည္။

ေျမာက္ကိုရီးယားေဆးကို ဂ်န္ဆင္းကေန ေျမၾသဇာသံုးျပီးထုတ္ထားတဲ့ Kumdang-2 ဓါတ္ေပါင္းျဖစ္တယ္။ က်န္းမာေရး ျပႆနာမွန္သမွ် ထိုးေဆးတလံုးတည္းနဲ႔ ေပ်ာက္မယ္လို႔ဆိုပါတယ္။ ေဆးဝဘ္ဆိုက္မွာ အာဖရိကမွာ စမ္းသပ္ေတာ့ ၅၆% HIV ေပ်ာက္ကင္းျပီး၊ ၄၄% က သိသိသာသာ တိုးတက္လာတယ္လို႔ ေရးထားပါတယ္။

ေစာေစာေလးကပဲ ထိုင္းမွာ အလုပ္လုပ္ေနၾကတဲ့ စံုတြဲတခုမွာ ဇနီးမွာ ကိုယ္ဝန္ရွိလို႔ ကိုယ္ဝန္အပ္မွ ႏွစ္ေယာက္လံုးမွာ HIV ကူးစက္ခံေနၾကတာသိရတယ္။ စိုးရိမ္လို႔ ဘယ္လိုနည္းနဲ႔ေမြးရမလည္း၊ ကေလးႏို႔တိုက္ရင္ ဘယ္လိုလည္း ေမးလို႔ ေျဖလိုက္ရတာ မိနစ္ပိုင္းသာရွိေသးတယ္။ ျမန္မာျပည္မွာလည္း က်ဴးဘားလိုေဆာင္ရြက္ႏိုင္ပါေစလို႔ ဆုေတာင္းရပါတယ္။

ေဘးကင္းလုံၿခဳံတဲ့ Oral Sex ဆက္ဆံခ်င္တယ္ဆုိရင္ေတာ့ ကုိယ္နဲ႔ ကုိယ္ရဲ႕ ဆက္ဆံေဖာ္ရဲ႕ လိင္အဂၤါ (သုိ႔မဟုတ္) ပါးစပ္ေတြမွာ အနာ၊ ဒဏ္ရာ၊ ပြန္းပြဲ႕ တာေတြ မရွိဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လည္းဆုိေတာ့ အဲဒီအနာေတြ၊ ဒဏ္ရာေတြ၊ ပြန္းပဲနာေတြကေနတဆင့္ ကူးစက္ေရာဂါေတြ ၀င္ေရာက္လာႏုိင္လို႔ပါပဲ။ ကိုယ္ရဲ႕ လိင္ဆက္ဆံေဖာ္က လိင္ဆက္ဆံသူ မ်ားလြန္းတဲ့သူ ဟုတ္၊ မဟုတ္ဆိုတာလည္း ကုိယ္က သိထားမယ္ဆုိရင္ Oral Sex က ျဖစ္လာႏုိင္တဲ့ ကူးစက္ေရာဂါ အႏၱရာယ္ေတြကုိ ကာကြယ္ႏုိင္မွာ အေသအခ်ာပါပဲ။

ေဆြမ်ိဳးသားခ်င္းဘိုးဘြားေတြ မရွိေတာ့တဲ့ ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ကူးစက္ခံထားရတဲ့ ကေလးေတြ အခုအခ်ိန္မွာ တေန႔တျခား မ်ားလာေနၿပီး ကူညီေစာင့္ေရွာက္ေပးမယ့္သူ မရွိသေလာက္ ျဖစ္ေနပါတယ္။ ကူမာမိုတိုခရိုင္ရွိ ၀ိုင္အမ္စီေအအုပ္စု ေခါင္းေဆာင္ ဟီရူးဆုဆူမီက ေအအုိင္ဒီအက္စ္ ကူးစက္ခံထားရတဲ့ မိဘမဲ့ကေလး အေယာက္ ၄၀ ေလာက္ ေဂဟာကုိ ထပ္ေရာက္လာဖုိ႔ ရွိၿပီး အကူညီေတြ လုိအပ္ေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။

လိင္တံမွာ အဖုေလးေတြ ႐ွိေနတဲ့သူ တေယာက္ (ေမာင္က) နဲ႔ ဆက္ဆံၿပီး တစ္ပတ္ခန္႔အၾကာ ၃ လပိုင္းလယ္ေလာက္မွာ စအိုတဝိုက္ အဝနားမွာ အဖုေလးေတြ ၈ ဖု ခန္႔ ထြက္လာပါတယ္။ ဒီအတိုင္းထားရာက ၿပီးခဲ့တဲ့ ၆ လပိုင္း ၂၁ ရက္ေန႔မွာ အျခားတေယာက္ (ေမာင္ခ) နဲ႔ ဆက္ဆံမိပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။ ယခု၂၇ ရက္ ေန႔မွစၿပီး ကြၽန္ေတာ့္လိင္တံမွ အဝါ အျဖဴအရည္မ်ား စိမ့္ထြက္ၿပီး ဆီးသြားပါက နာက်င္ေနပါတယ္။

အသစ္ကူးစက္ခံရတဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြဟာ လိင္ႏွစ္မ်ိဳးသမားနဲ႔ အတူေနမိလို႔ကအဓိကျဖစ္တယ္။ ၂ဝ၁ဝ ခုႏွစ္ထဲမွာ ၈၄% ရွိခဲ့တယ္။ မူးယစ္ေဆးထိုးလို႔ကူးစက္သူက ၁၆% ရွိတယ္။ ၂ဝ၁ဝ မွာ အမ်ိဳးသမီးေတြကိုကူးစက္တာက ၂ဝ% ရွိတယ္။ ၂ဝ၁၁ မွာ ၂၃% ရွိတယ္။ အမ်ိဳးသမီးေတြမွာ လိင္ႏွစ္မ်ိဳးသမားနဲ႔ အတူေနမိရင္ ေယာက္်ားေတြထက္ HIV ကူးစက္ခံရႏိုင္ေျခ ၂ ဆ မ်ားတယ္။ လိင္တူေယာက္်ားေတြက HIV ကူးစက္ဖို႔ အဆ ၂ဝ မ်ားတယ္။

“တ႐ုတ္ႏုိင္ငံက သူတုိ႔က ဒါကို အထူးျပဳ ေလ့လာႏုိင္လို႔ ဒီလိုသိတာ ျဖစ္ပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ႏုိင္ငံမွာ အဲဒီလို မစစ္ေဆး ႏုိင္ေသးေတာ့ မသိႏုိင္ေသးဘူး။ ဒါေပမဲ့ သတိထားဖို႔ လိုတယ္” ဟု HIV ေရာဂါႏွင့္ ပတ္သက္၍ သုေတသနမ်ား ျပဳလုပ္လ်က္ ရွိေသာ ဦးမ်ဳိးသန္႔ေအာင္က The Messenger Media သို႔ ေျပာသည္။

တ႐ုတ္ကုမၸဏီအမ်ားအျပားက ႏုိင္ငံျခားသားမ်ားအား အလုပ္ခန္႔ရန္ အလုပ္ဗီဇာခြင့္ျပဳရန္အတြက္ HIV စစ္ေဆးမႈအပါအ၀င္ က်န္းမာေရး စစ္ေဆးမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ လုိအပ္ေသာ္လည္း တ႐ုတ္ႏုိင္ငံသားမ်ားကုိ မျဖစ္မေန HIV စစ္ေဆးရန္ ဥပေဒျပ႒ာန္းထားျခင္းမရွိေပ။ ႐ႈပ္ေထြးသည့္ HIV ဗုိင္းရပ္စ္မ်ဳိးစိတ္ေတြ႕ရွိျခင္းက နယ္စပ္ေဒသ၌ HIV ေရာဂါပုိးမ်ား၏ ဇီ၀မ်ဳိးကြဲမ်ားအေၾကာင္း ပုိမုိနားလည္ရန္ အေရးတႀကီး လုိအပ္ေနေၾကာင္း ျပသေနသည္ဟု သုေတသနစာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပသည္။

ကံဆုိးရင္ polyisoprene ကြန္ဒုံးေတြနဲ႔ တိုးမိတတ္ပါေသးတယ္။ ေနာက္ျပီး သိုးအူေတြနဲ႔ျပဳလုပ္ထားတဲ့ သုိးအေရခြံြ ကြန္ဒုံးေတြလည္း ရိွပါတယ္။ ေနာက္ဆုံး တစ္နည္းအားျဖင့္ ထိထိေရာက္ေရာက္ လုပ္ေဆာင္ေပးမယ့္ အမ်ဳိးသမီး ကြန္ဒုံးေတြကို ေရြးခ်ယ္ႏုိင္ပါတယ္။ ကုိယ္ဝန္ရျခင္းနဲ႔ ေရာဂါကူးစက္ျခင္းတို႔မွ ကာကြယ္ႏုိင္ပါေသးတယ္။