အခုအထိေတာ့ ကာလဘယ္ေလာက္ၾကာၾကာ ကာကြယ္မလဲဆိုတာ မေျပာႏိုင္ေသးပါ။ သုေတသနေတြအရ အသက္ ၁၅ ႏွစ္ကေန ၂၅ ႏွစ္ရွိ မိန္းကေလး-အမ်ိဳးသမီးေတြကို ပဌမတၾကိမ္ ထိုးလိုက္ရင္ ၆႕၄ ႏွစ္အထထိ ကာကြယ္ႏိုင္တာကို သိရျပီ။ ဒိေနာက္မွာ ထပ္ထိုးဘို႔ လို-မလို မေျပာႏိုင္ေသးပါ။

လိင္နဲ႔ မ်ိဳးဆက္ပြားဆိုင္ရာ ဘယ္လိုပညာေတြရမလဲ လာေရာက္ၾကည့္႐ႈတဲ့ ကိုရန္ပိုင္ကေတာ့ HIV နဲ႔ AIDS ကြဲျပားပံု မသိေသးတာေတြ သိရိွခဲ့ရၿပီး မ်ိဳးဆက္ပြားမႈနဲ႔ ပတ္သက္ၿပီး သူလံုးဝမသိေသးတာေတြကို ဒီပြဲမွာ ေျပာျပေပးလို႔ အမ်ားႀကီး လူငယ္ေတြအတြက္ အမ်ားႀကီး အက်ိဳးရိွေစတယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

မူးယစ္ေဆးထိုးသြင္းသံုးစြဲသူေတြကေတာ့ ေရာဂါကူးစက္ႏိုင္ေျခ အမ်ားဆံုးျဖစ္ၿပီး မႏွစ္က အသစ္ ကူးစက္ခံရသူေတြရဲ႕ ၃၉ ရာခိုင္ႏႈန္းရွိပါတယ္။ ဒီအုပ္စုေတြၾကားမွာ ေရာဂါကူးစက္ႏႈန္းကို ေလွ်ာ့ခ်ဖို႔အတြက္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ လက္ရွိ ဥပေဒေတြနဲ႔ လူမႈ ပတ္၀န္းက်င္ စရိုက္ေတြက အဓိက အဟန္႔အတားျဖစ္ေစတယ္လို႔ ကူညီေဆာင္ရြက္ေပးေနတဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြက ဆိုပါတယ္။

မိမိ၏ က်န္းမာေရး မေကာင္းလို႔၊ ခႏၶာကိုယ္တြင္း အင္အားဓါတ္ေလ်ာ္နည္းေနလို႔၊ ေသြးအားနည္းလို႔၊ စိတ္ဖိမႈမ်ားလို႔ စသျဖင့္ေသာ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ဓမၼတာရပ္ဆိုင္းျခင္း၊ ေနာက္က်ျခင္းမ်ား ျဖစ္ႏိုင္သလို ကိုယ္ဝန္ရွိေနျခင္းေၾကာင့္ ဓမၼတာ ရပ္ဆိုင္းျခင္းလည္း ျဖစ္ႏိုင္သည္။

ကြန္ဒံုး ဒီဇိုင္းမွာ အစဥ္အလာ အမ်ဳိးသမီးသံုး ကြန္ဒုံးရာဘာ အစြပ္ မ်ားႏွင့္ အလြန္တရာ ကြာျခားခဲ့သည္ ဆိုသည္။ ယခင္က ၁၉၉၀ ႏွစ္မ်ား အတြင္း ထုတ္လုပ္ခဲ့သည့္ အမ်ဳိးသမီးသံုး ကြန္ဒံုးမ်ားမွာ လိင္ဆက္ဆံရာတြင္ ဆူညံသံ ထြက္ၿပီး လိင္အဂၤါမွ ျပန္ေခ်ာ္ထြက္မည့္ပံု ရွိေၾကာင္းလည္း သတင္းက ေဖၚျပသည္။

ကုိယ္ဝန္ ဖ်က္ခ်င္သူ အမ်ားစုဟာ ဆယ္ေက်ာ္သက္ အရြယ္ေတြ ျဖစ္ၾက ပါတယ္။ က်န္းမာေရး အသိ၊ တာဝန္ယူစိတ္ နည္းၾကတယ္။ ကုိယ့္စိတ္ ကို မႏိုင္နင္း သူေတြလဲ ျဖစ္တယ္။ အခ်ိန္ကို မၾကည့္ၾကဘူး။ လိုခ်င္တာကို ရေအာင္ ယူတယ္။ ကြန္ဒံုးလို အကာအကြယ္ မသံုးစြဲ ခ်င္ဘူး။ ကမၻာျခားမွာ ေသမေလာက္ ေၾကာက္ၾကသူေတြ ျဖစ္ပါတယ္။

ကိုယ္ခႏၶာခ်င္း ထိေတြ႕ပြတ္သပ္ျခင္း၊ အျပန္အလွန္ စိတ္ေျဖ ေဖ်ာက္မႈျပဳလုပ္ေပးျခင္း၊ ေပြ႕ဖက္ျခင္း၊ နမ္း႐ံႈ႕ျခင္းေတြက ေက်နပ္သာယာမႈကို ရႏိုင္သလို လိင္ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ ကူးစက္တတ္တဲ့ ေရာဂါ (STD) ေတြနဲ႔ မလိုခ်င္ဘဲ ကိုယ္၀န္ ေဆာင္ရျခင္းေတြကို အနည္းဆံုး အထိေလွ်ာ့ခ်ေပး ႏိုင္ပါ တယ္။

လိင္အလုပ္သမား ၁၈ ေယာက္ ပါ၀င္တဲ့ အဖြဲ႔တဖြဲ႔ကို သူတို႔ရဲ႕ အသက္ေမြး လုပ္ငန္းမွာ အျဖစ္အမ်ားဆံုး မေတာ္မတရားျပဳမႈေတြနဲ႔ ဥေပကၡာျပဳ လ်စ္လ်ဴ႐ႈ ခံရျခင္းေတြနဲ႔ အတူ ေပၚေပါက္လာတဲ့ ပဋိပကၡေတြကို တာ၀န္ယူ စီမံ ထိန္းသိမ္းႏိုင္ေစဖို႔ နည္းပညာနဲ႔ တရားေရး ဆိုင္ရာ ေလ့က်င့္မႈေတြ စီစဥ္ ပံ့ပိုးေပး ထားပါတယ္။

ခ်င္းျပည္နယ္တြင္ HIV/AIDS ေရာဂါသည္မ်ားအား ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္သည့္ အဖြဲ႕အေနျဖင့္ Charity Social Service (CSS) တစ္ခုတည္းသာ ရွိၿပီး အဆုိ ပါအဖြဲ႕အစည္း၏ အကူအညီျဖင့္ ART ေဆးေသာက္သံုးသူ ကေလးၿမိဳ႕ တြင္ ( ၄၀၀) ေက်ာ္၊ ဖလမ္းၿမိဳ႕တြင္ (၁၅) ဦး၊ ဟားခါးၿမိဳ႕တြင္ (၄၀) ေက်ာ္၊ တီးတိန္ ၿမိဳ႕တြင္ (၂၅) ဦး၊ ထန္တလန္ၿမိဳ႕တြင္ (၂၀) ဦး စုစုေပါင္း (၅၀၀) ၀န္းက်င္ရွိကာ အဓိကအားျဖင့္ အသက္ (၂၀) မွ (၅၀) ၀န္းက်င္ လူမ်ားျဖစ္သည္။

ယင္းကာလအတြင္း လိင္ဆက္ဆံမႈမွ ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ားႏွင့္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီေရာဂါ ကူးစက္မႈေလွ်ာ့ခ်ေရး မိမိတို႔ ႀကိဳးစားထားခဲ့ေသာ္လည္း ထပ္မံႀကိဳးစားရဦးမည္ ဆိုသည္ကို ယင္းစာရင္း ဇယားမ်ားက ေဖာ္ျပေနသည္ဟု ကန္အရာရွိ တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။

သူ႕နာမည္က ျဖဴျဖဴသင္းျဖစ္ၿပီး စစ္အစုိးရလက္ထက္ကတည္းကပင္ အမ်ဳိးသား ဒီမုိကေရစီအဖြဲ႕ခ်ဳပ္(NLD) ၏ တက္ၾကြ ေသာ လူငယ္ အဖြဲ႕၀င္ တဦး ျဖစ္ခဲ့သည္။ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြင္းရွိ ခိုကုိးရာမဲ့ HIV လူနာမ်ားအတြက္ ကူညီ ေစာင့္ေရွာက္ေရး ေဂဟာ တခု ဖြင့္လွစ္ထားၿပီး မိဘမဲ့ကေလးမ်ားကိုလည္း သူတတ္စြမ္းသမွ် ကူညီေစာင့္ေရွာက္လ်က္ရွိသည္။

ေလ့လာမႈတခုအရ အမ်ိဳးသမီးခ်င္းသာ လိင္တူဆက္ဆံခဲ့တဲ့ အမ်ိဳးသမီးေတြထဲက ၃၀ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ဟာ အမ်ိဳးသမီး အဂၤါက အရည္ဆင္းတဲ့ေရာဂါ ရေနတယ္လို႔ ေတြ႔ရွိခဲ့ရ ပါ တယ္။ ဒီေရာဂါေၾကာင့္ တင္ပါးဆံုတြင္း အဂၤါမ်ား ေယာင္ရမ္းတဲ့ ေရာဂါ ျဖစ္ေစႏိုင္သလို တျခားလိင္ဆက္ဆံမႈေၾကာင့္ ကူး စက္ႏိုင္တဲ့ ေရာဂါေတြနဲ႔လည္း ဆက္စပ္ေနပါတယ္။