ယိုးဒယားက ပက္ပံုးလို အမ်ဳိးသားေရးသိကၡာက်တဲ့အထိ ထင္ရာျမင္ရာေလွ်ာက္လုပ္ခြင့္ေပးဖို႔ ဆိုလိုတာမဟုတ္ပါဘူး။ စည္းနဲ႔၊ ကမ္းနဲ႔ စနစ္တက် မွတ္ပံု တင္ၿပီး အကာအကြယ္ေပးဖို႔ေျပာတာပါ။ အဲဒီလို အကာအကြယ္ေပးထားရင္ သူတို႔ကို အႏိုင္က်င့္ႏွိပ္စက္လို႔ မရႏိုင္ေတာ့ သလို တစ္ဖက္က ၾကည့္ရင္လည္း HIV/AIDS Prevention အတြက္ အေထာက္ အကူအမ်ားႀကီးျဖစ္ပါတယ္။

ဒန္နီယယ္ရဲ႕ ခ်စ္သူ မိန္းကေလးေတြထဲက တခ်ိဳ႕ကလည္း ဒီကိစၥ ႀကိဳသိခဲ့လုိ႔ HIV သြားစစ္ေဆးတဲ့အခါ သူတုိ႔မွာလည္း Positive ျဖစ္ေနတာ ဝမ္းနည္းစြာပဲ သိခဲ့ရပါတယ္တဲ့။ ႐ုိေမးနီးယား ဥပေဒထဲမွာေတာ့ လူတဦးဟာ သူ႔မွာ AIDS ေရာဂါ သိလွ်က္နဲ႔ တျခားသူေတြကို ျပန္႔ ပြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ခဲ့မယ္ဆုိရင္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၅ ႏွစ္ထိ က်ခံရႏုိင္ပါတယ္။

အခု ရက္ရွည္ဖ်ားတာကို အရင္ဆံုး ေသေသခ်ာခ်ာ ကုသျပီး ေရာဂါ အေျဖရွာေစခ်င္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ သမားေတာ္နဲ႔ ျပေစခ်င္ပါတယ္။ သမားေတာ္က ေသြးစစ္၊ ဆီးစစ္ တာေတြလုပ္ျပီးမွ က်န္တဲ့ HIV ရွိ/မရွိ ေသြးစစ္ဖို႔၊ ကာလသားေရာဂါ ရွိ/မရွိ ေသြးစစ္ဖို႔ကို လုပ္ေစခ်င္ပါတယ္။

က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ HIV ေ၀ဒနာရွင္ တစ္သိန္း ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ အနက္ ယခု ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အတြင္း ARV ေဆး၀ါးမ်ားကို ေ၀ဒနာရွင္ ခုနစ္ေသာင္း ေျခာက္ေထာင္ အတြက္သာ ေဆးေပးႏုိင္မည့္ အေနအထား ရွိေၾကာင္း အဆိုပါဌာန တာ၀န္ ရွိသူမ်ားထံမွ သိရသည္။

သုေတသနလုပ္ငန္း ႀကီးကိုေဆာင္ရြက္ႏိုင္ရန္ Global Fund မွေငြေၾကးကို အဓိက ကူညီ ပံ့ပိုးေပးမည္ျဖစ္ၿပီး UNAIDS၊ WHO အပါအဝင္ အျခားေသာအဖြဲ႕ အစည္းမ်ားကလည္း နည္းပညာမ်ားကို ကူညီ ပံ့ပိုးေပးမည္ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အဆိုပါ သုေတသနလုပ္ငန္းႀကီးကို ေဆာင္ရြက္ရန္ အလႊာအသီးသီးမွ လူမ်ားပါဝင္မည္ျဖစ္ၿပီး ျပည္တြင္း၊ ျပည္ပမွ အၾကံေပးပုဂၢဳိလ္မ်ားလည္း ပါဝင္မည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

“တနဂၤေႏြလုိ ေန႔မ်ိဳးမွာ ကၽြန္မဟာ တစ္အိမ္တက္ဆင္းသြားၿပီး အကူအညီေတာင္းပါတယ္။ ဘီစကြတ္ထုတ္ေလး တစ္ထုတ္ျဖစ္ျဖစ္ ရရွိတာဟာ ကေလးေတြအတြက္ ထူးျခားမႈကုိ ျဖစ္ေစပါတယ္။ အစားအေသာက္အတြက္ ရန္ပံုေငြရရွိဖုိ႔ဟာ အၿမဲလုိလုိ ႀကီးမားတဲ့ စမ္းသပ္မႈႀကီးပါပဲ” ဟု သူမက နိဂံုးခ်ဳပ္အေနျဖင့္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေဒါက္တာ ထြန္းညြန္႔ဦးကေတာ့ အခု ၂၀၁၄ မွာ ေ၀ဒနာရွင္ ၇၆၀၀၀ ေက်ာ္၊ ၂၀၁၅ မွာ ၁ သိန္းေက်ာ္နဲ႔ ၂၀၁၆ မွာ လိုအပ္ခ်က္ရဲ႕ ၈၈ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္တဲ့ ၁ သိန္း ၁ ေသာင္းေက်ာ္အထိ ေပးႏိုင္ဖို႔ ရွိေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒ့ါျပင္ လာမယ့္ႏွစ္ကုန္မွာ ျမန္မာျပည္တ၀ွမ္း ၿမဳိ႕နယ္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္က ျပည္သူ႔ေဆးရံုေတြမွာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေ၀ဒနာရွင္ေတြအတြက္ အခမဲ့ ေဆးကုႏုိင္ေအာင္ အစိုးရက စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနၿပီလုိ႔ ဆိုပါတယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေစာင့္ေရွာက္ေပးတာကို Antenatal Care (ANC) လို႔လဲေခၚတယ္။ Prenatal care လို႔လဲေခၚတယ္။ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ အတြက္ လုပ္ေပးရတာ အသက္ႏွစ္ေခ်ာင္း၊ ကုသိုယ္ ၂ ဆ ရပါတယ္။ အမႊာဆို ပိုေသးတယ္။ ကုိယ္ဝန္ေဆာင္ျပီဆိုတာနဲ႔ က်န္းမာေရးအသိနဲ႔ လုပ္စရာေတြ အမ်ားၾကီးရွိတယ္။ ကုိယ္ဝန္ကို အပ္ပါ။ သြားျပီးေမြးမယ္လို႔ ရည္ရြယ္တဲ့ ေဆးခန္း၊ ေမြးခန္း၊ ေဆးရံုေတြမွာ အပ္တာက ပိုေကာင္းတယ္။

ျပည္တြင္းရွိ HIV/AIDS ေရာဂါ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား အတြက္ ခြဲျခား ဆက္ဆံခံေနရ မႈမ်ား ပေပ်ာက္ေရး၊ ေဆး၀ါး ရရွိရန္ လမ္းညႊန္ေပးျခင္း၊ အလုပ္အကိုင္ ရရွိေရး အတြက္ အလုပ္ရွင္မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းမ်ား၊ ေဆး၀ါး ရရွိေရး လမ္းညႊန္ ေဆာင္ရြက္ ေပးျခင္းမ်ားကို HIV/AIDS ဆိုင္ရာ အကူအညီေပးေရး ကြန္ရက္ ခုနစ္ခု ႏွင့္ အဖြဲ ့ငယ္ တခ်ဳိ႕မွ ကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က ္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ေတာင္ပိုင္းၿမိဳ႕နယ္မွာ HIV ေ၀ဒနာခံစားေနရတဲ့ ေ၀ဒနာရွင္မ်ားအတြက္ တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ ၀င္ေငြရရွိေအာင္ အမ်ဳိးသမီးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ စက္ခ်ဳပ္သင္တန္းဖြင့္လွစ္ ထားရွိခဲ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ မ၀င္း၀င္းျမင့္ဟာ ဘားအံ့ၿမိဳ႕မွျဖစ္ၿပီး လြန္ခဲ့တဲ့ (၂) ႏွစ္က စတင္ကာ HIV ပိုးကူးစက္ခံခဲ့ သူျဖစ္ပါတယ္။

ေတာင္ဒဂံုနဲ႔ ေျမာက္ဒဂံုရွိ HIV/AIDS ေစာင့္ေရွာက္ေရးေဂဟာမ်ားမွာ ၂၀၁၀ ကာလက အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီေ၀ဒနာရွင္ ၈၀ ေက်ာ္ရွိခဲ့ရာမွ လက္ရွိအခ်ိန္မွာ အိတ္ခ်္အုိင္ဗီြေ၀ဒနာရွင္ ၂၅၀ ေက်ာ္တိုးျမင့္လာတဲ့ အတြက္ ေနေရးထိုင္ေရး အခက္အခဲ ရွိတယ္လုိ႔ ေဂဟာ တည္ ေထာင္သူ ေဒၚျဖဴျဖဴသင္းက ဆုိပါတယ္။

ေဒသေပါင္း (၁၈၃) ေဒသနဲ႔ မိုင္ေပါင္း (၅၈၀၀) ေက်ာ္၊ ေက်ာ္ျဖတ္လာၿပီးလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ မူလ ရည္ရြယ္ထားတုန္းက ထက္၊ ခရီးမိုင္နဲ႔ ေဒသမ်ား ပိုမ်ား သြားၿပီး၊ ခရီးစဥ္အၿပီးမွာေတာ့ အားလုံးေပါင္း ေဒသ (၂၆၀) နဲ႔ မိုင္ေပါင္း (၆၀၀၀) ေလာက္ ျဖစ္သြားမွာပါ။ က်ိဳင္းတုံမွာ ရွိေနတဲ့ လူမႈေရးအသင္းအဖြဲ႕မ်ား၊ ေက်ာင္းသားလူငယ္မ်ား၊ HIV+ ေဝဒနာရွင္မ်ား၊ ျပည္သူမ်ားနဲ႔လည္း ရင္းႏွီးပြင့္လင္းစြာ ေတြ႕ဆုံေဆြးေႏြးသြားမွာ ျဖစ္ပါတယ္။