“ဟိုမွာက က်န္းမာေရးကို အၿမဲတမ္း မစစ္မေနရ စစ္ေပးေနေတာ့ ကိုယ့္မွာ ဘာေရာဂါမွ မရွိဘူးဆိုတာ သိေနေတာ့ အလုပ္မွာ မေပ်ာ္လည္း စိတ္ရွင္းတယ္။ အခု ျမဝတီမွာက ဘာမွမလုပ္ေပးတဲ့ အျပင္ ေသြးစစ္ဖို႔ ခြင့္ေတာင္းရင္ေတာင္ ရက္ပ်က္ခ ၅ ေသာင္း ျပန္ေလ်ာ္ရတယ္။ ကိုယ့္မွာ ဘာျဖစ္ေနလဲ ဆိုတာလည္း ကိုယ္မသိေတာ့ တခါတေလ အားငယ္မိတာေပါ့” လို႔ သက္ထားက စိတ္မသက္မသာဟန္နဲ႔ ရွင္းျပပါတယ္။

ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလုံးတြင္ ART ေဆးေသာက္သုံး ကုသသူ ဦးေရသည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ပြားသူ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ၏ ၄၃ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ပြားသူ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္၏ ၄၈ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ပြားသူ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္၏ ၆၁ ဒသမ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းတို႔ ရွိေၾကာင္း အဆိုပါ အဖြဲ႕ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ PLHIV (People living with HIV) အိတ္ရွ္အိုင္ဗြီ ကူးစက္ေ၀ဒနာ ခံစားေနရသူမ်ား၏ စိတ္ဓါတ္ ခြန္အားကို ျမွင့္တင္ လို၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္၀ွမ္းသို႔ စက္ဘီးစီးနင္းရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု တစ္ကိုယ္ေတာ္ စက္ဘီးစီးနင္းသူ H.I.Vေရာဂါသည္္ ကိုစရကိုမွ ဇန္န၀ါရီလ (၂၈) ရက္ေန႔က လားရွိဳးျမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိစဥ္ ေျပာၾကားလိုက္သည္။

​ျမန္​မာ​နိုင္​ငံ​မွာ HIV ​ေရာ​ဂါေ၀​ဒ​နာ​႐ွင္​ေပါင္း ၂ ​သိန္း​ခြဲ၀န္း​က်င္ ​႐ွိ​ေန​တယ္​လုိ႔ ​က်န္း​မာ​ေရး ၀န္​ၾကီး​ဌာ​န​က ​ခန္႔မွန္း​ပါ​တယ္။ က​မၻာ​ေပၚ​က ​အ​သက္ ၁၀ ​နွစ္​နဲ႔ ၁၉ ​နွစ္​အ​႐ြယ္ ​ဆယ္​ေက်ာ္​သက္ ​လူ​ငယ္​အ​ေယာက္ ၂ ​သန္း​ဟာ HIV ​ေရာ​ဂါ​ပိုး ​ကူး​စက္​ခံ​ေန​ရ​ျပီး ​အ​မ်ား​အား​ျဖ​င့္ ​က်န္း​မာ​ေရး​ ေစာင့္​ေ​႐ွာက္​မႈ​ေတြ ​မ​ရ​ဘူး​လို႔လည္း ​ဆို​ပါ​တယ္။ ၂၀၁၂ ​ခု​နွစ္​ အ​တြင္း​မွာ ​က​ေလး​သူ​ငယ္ ၂ ​သိန္း ၁ ​ေသာင္း​ဟာ AIDS ​ေရာ​ဂါ​ေၾကာ​င့္ ​ေသ​ဆံုး​ေၾကာင္း WHO ​က ​ထုတ္​ျပန္​ထား​ပါ​တယ္။

လုပ္ငန္းခြင္မွ ၀န္ထမ္းမ်ားကို အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ေတြ႕ရွိ႐ံုျဖင့္ အလုပ္မွ ထုတ္ပယ္ျခင္း အပါအ၀င္ ေ၀ဒနာရွင္ မ်ားအေပၚ လူ႔အခြင့္အေရး ခ်ဳိးေဖာက္ေနမႈမ်ားကို ရပ္ဆုိင္းရန္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႕ခ်ဳပ္ HIV/AIDS Section မွ ဒီဇင္ဘာ ၁ ရက္က NLD ႐ံုးခ်ဳပ္၌ က်င္းပခဲ့သည့္ World AIDS Day ၂၀၁၃ အထိမ္းအမွတ္ အခမ္းအနားတြင္ ေၾကညာခ်က္တစ္ခု ထုတ္ျပန္ကာ ေတာင္းဆိုခဲ့သည္။

တရား၀င္ ရပ္တည္ခြင့္ မရွိတာေၾကာင့္ဘဲ လိင္အလုပ္သမေတြဟာ ဥပေဒရဲ႕ အကာအကြယ္ကိုမရဘဲ ေနရာစံုမွာ ဖိႏွိပ္မႈနဲ႔ ႀကံဳ ေတြ႕ေနရသလို၊ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈေတြလည္း မရရွိပါဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ HIV ကူးစက္ျပန္႔ပြားမႈျဖစ္ေစတဲ့ အဓိက ဦး တည္ အုပ္စု ၃ မ်ိဳးအနက္ တခုအပါအ၀င္ျဖစ္တဲ့ ျပည့္တန္ဆာ လုပ္ငန္းေတြကတဆင့္ ေရာဂါကူးစက္ ျပန္႔ပြားမႈေတြလည္း ျဖစ္ ေပၚေနဆဲပါ။

လာမည့္ ႏိုဝင္ဘာ ၂၅ ရက္ေန႔မွာ က်ေရာက္မယ့္ ႏိုင္ငံတကာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ ပေပ်ာက္ေရးေန႔ အတြက္ ရည္ရြယ္ၿပီး ကေမာၻဒီးယားႏိုင္ငံမွာ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အၾကမ္းဖက္ခံရမႈ၊ ကေမာၻဒီးယား ျပည့္တန္ဆာ အမ်ဳိးသမီးမ်ားရဲ႕ အေျခအေနကို ေရးသားထားတဲ့ ယခုေဆာင္းပါးကို ေဖာ္ျပအပ္ပါတယ္။

AIDS ေရာဂါဆိုးၾကီးသည္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းတြင္ မိသားစု မ်ားစြာကုိ ရက္စက္စြာ ခြဲထုတ္ ဝါးမ်ိဳလ်က္ ရွိသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ (၂၇) ႏွစ္ေက်ာ္ ကာလကတည္းက သေႏၶတည္ လာေသာ HIV ေရာဂါပိုးသည္ မိမိတို႔ ဝင္ေရာက္ ခိုကပ္ေနေသာ သူမ်ား၏ အသက္ဇီဝိန္ကုိ ဆြဲႏႈတ္ယူငင္သြားေသာအခါ ၎တို႔၏ ကေလးငယ္ မ်ားသည္ ေလာက အလယ္တြင္ သိမ္ငယ္စြာ က်န္ရစ္ခဲ့ၾက ပါသည္။

ကြ်န္မဟာ မိန္းမပ်က္ တစ္ေယာက္လို႔ သူသိသြားတဲ့ အခ်ိန္ သူ႔အျပဳအမႈေတြ ဘယ္လို ေျပာင္းသြားမလဲ…? ကြ်န္မ မေတြး၀ံ့ဘူး။ ကံၾကမၼာနဲ႔ မေလာင္း၀ံ့ဘူး။ ကြ်န္မတို႔ရဲ႕ လွပခဲ့တဲ့ ညတစ္ညနဲ႔ အခ်စ္ေတြကို သူ႔ရင္မွာ ထာ၀ရ တည္ရွိေနပါေစ…။ ကြ်န္မကို သူခ်စ္တယ္လို႔ ယံုၾကည္မိေပမယ့္ “ကြ်န္မသာ ညဥ့္ငွက္တစ္ေကာင္ ဆိုရင္ သူလက္ထပ္မလား” ဆိုတဲ့ အေျဖကိုေတာ့ ကြ်န္မ ခုထက္ထိ သိခ်င္ေနဆဲပါပဲ။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ေဝဒနာရွင္မ်ားအတြက္ ART ေဆးဝါးမ်ား စဥ္ဆက္မျပတ္ ရရွိႏိုင္ေရး၊ ခြဲျခား ႏွိမ္ခ် ဆက္ဆံမႈမ်ား မရွိေစေရးႏွင့္ အရည္အေသြး ျပည့္ဝေသာ ဝန္ေဆာင္မႈမ်ား ပိုမိုရရွိႏိုင္ရန္အတြက္ ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားမွ ကညီေဆာင္ရြက္ေပးႏိုင္ရန္ အတြက္ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီ ေဝဒနာ ရွင္မ်ားက အသိေပး ေတာင္းဆို သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

လတ္တေလာမွာ HIV ေ၀ဒနာရွင္ေတြ အတြက္ HIV တားဆီး ကာကြယ္ တိုက္ဖ်က္ေရးေတြကို ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြမွလည္း INGO ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ကာ ေဆး၀ါးမ်ား ေပးေ၀ေနၿပီး အစိုးရေဆးရံုမ်ားမွ ခုခံက် ကာလသား တိုက္ဖ်က္ေရး စီမံခ်က္ (National AIDS Program) ေတြမွာလည္း ဆက္သြယ္ကာ ေဆး၀ါးနဲ႔ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေတြကို ရရွိႏိုင္ေၾကာင္း သိရွိရတယ္လို႔ သတင္းရရိွပါသည္။

စစ္ကိုင္းတိုင္းေဒသႀကီး အတြင္းရွိ လူနာမ်ားအေနႏွင့္ ေအအာရ္တီေဆးကို အခမဲ့ရရွိေသာ္လည္း ဓာတ္ခြဲစစ္ေဆးမႈမ်ား လုပ္ေဆာင္ျခင္းႏွင့္ ေဆြးေႏြး တိုင္ပင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ရသည့္ အခါ ရက္အနည္းငယ္ ၾကာျမင့္သည့္အတြက္ ရပ္ေဝးမွ ေဝဒနာသည္မ်ား အတြက္ မုံ႐ြာၿမဳိ႕တြင္ လာေရာက္ ကုသခ်ိန္တြင္ ေနေရးထိုင္ေရးမွာ အခက္အခဲ ျဖစ္ေန ရေၾကာင္း ေဝဒနာသည္ အခ်င္းခ်င္း ႐ိုင္းပင္း ကူညီေရး အဖြဲ႕တြင္ ပါဝင္သည့္ ေဝဒနာရွင္ အမ်ဳိးသား တစ္ဦးက ေျပာၾကားသည္။