Lymphogranuloma Venereum (LGV) Chlamydia trachomatis ပိုးေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ပိုးဝင္အၿပီး ၃-၁၂ ရက္အၾကာ က်ား-မ လိင္အဂၤါမ်ားမွာ မနာေသာ အနာေပါက္မည္။ ေပါင္ျခံတက္ေစ့မ်ား ေရာင္လာမည္၊ ၎တို႔မွ အနာျဖစ္လာမည္။ အစာေဟာင္းအိမ္ ျဖစ္ပါက ဝမ္းသြားလ်င္နာမည္။ Doxycycline 100 mg BD x 21 days; Erythromycin base 500 mg QID x 21 days
လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္ေသာေရာဂါမ်ား၊ လကၡဏာမ်ားႏွင့္ ေဆးနည္းမ်ား
မ်ားဆံုးက Vaginitis (ဗဂ်ိဳင္းနား) ေရာင္တာျဖစ္တယ္။ Cervicitis သားအိမ္ဝေရာင္တာလဲ ျဖစ္ႏိုင္တယ္။ ခြဲျခားဘို႔ေတာ့ ခက္တယ္။ Trichomonas vaginalis (TV), Bacterial vaginosis (BV) နဲ႔ Candida albicans ပိုးေတြကေန ျဖစ္ေစတယ္။ Neisseria gonorrhoeae (NG) နဲ႔ Chlamydia trachomatis (CT) ေတြလဲ ျဖစ္တယ္။ တြဲျဖစ္တာလဲ ရွိတယ္။ ခြဲျခားဘို႔ ခက္ရင္ (TV) နဲ႔ (BV) ေဆးေတြဘဲ ေပးသင့္တယ္။ ေယာက္်ားေတြမွာလဲ ဘာမွမခံစားရေပမဲ့ (TV) ျဖစ္ေန တတ္တယ္။
သီတင္းမကြ်တ္ခင္ ဖတ္ေစခ်င္
Condoms (ကြန္ဒြမ္) ကေန အကုန္လံုးကို မကာကြယ္ႏိုင္ပါ။ (ကြန္ဒြမ္) ကေန Gonorrhea, Chlamydia, HIV နဲ႔ Trichomoniasis ေတြကိုေတာ့ ေကာင္းေကာင္း ကာကြယ္ႏိုင္တယ္။ Herpes, Syphilis နဲ႔ Genital warts ေတြကိုေတာ့ မကာကြယ္ႏိုင္ပါ။ Crabs နဲ႔ Scabies ေတြကို (ကြန္ဒြမ္) မဖံုးတာမို႔ မကာကြယ္ႏိုင္ပါ။
TDF-IVR အမ်ိဳးသမီးထဲမွာ ေဆးကြင္းထည့္ထားရင္ HIV ကို ကာကြယ္ႏိုင္ေလာက္တယ္
ေတာင္အာဖရိကားမွာလဲ ေဆးကြင္းကို စမ္းျပီးပါျပီ။ အဲဒီမွာက ဗိုင္းရပ္စ္ေဆး Dapivirine ကို စမ္းပါတယ္။ စမ္းသပ္မႈအဆင့္ (၃) ေရာက္ေနပါျပီ။ မၾကာခင္မွာ (မာလာဝီ) နဲ႔ (ရဝမ္ဒါ) မွာ ဆက္စမ္းပါမယ္။ ၂ဝ၁၅ ေရာက္ရင္ အေျဖေတြ သိလာရပါမယ္။ ၂ဝ၁ဝ တံုးက CAPRISA 004 gel သံုးခဲ့တာမွာ ၃၉% သာ ကူးစက္မႈကို တားဆီးတယ္လို႔ အေျဖထြက္ခဲ့ပါတယ္။ ရက္ ၆ဝ ကေန ၉ဝ အထိ ထားႏိုင္ျပီး၊ ေစ်းခ်ိဳတာကိုလဲ စမ္းေနပါတယ္။
HIV-AIDS ေမးခြန္းမ်ား
ဗိုင္းရပ္အမ်ိဳးအစားက လူတကိုယ္လံုးမွာ ေနရာေရြးတယ္။ HIV viruses ေတြ ကိုယ္ထဲဝင္လာတာနဲ႔ မ်ိဳးပြါးဘို႔လုပ္တယ္။ အေရအတြက္ မ်ားလာခ်ိန္မွာ WBC ေသြးျဖဴဥေတြကိုလဲ တိုက္ခိုက္တယ္။ ေသြးျဖဴဥဆိုတာ ကိုယ့္ရဲ႕ ကိုယ္ပိုင္ စစ္သားေတြ ျဖစ္လို႔ ဗိုင္းရပ္စ္ေတြက တိုက္ခိုက္တာခံရျပီး နည္းလာတာနဲ႔ ကိုယ့္ခုခံအားေတြ က်ဆင္းလာတယ္။ ေတာ္ေတာ္တန္တန္ ေရာဂါ ဥပမာ အေအးမိတာ၊ ဝမ္းေလွ်ာတာမ်ိဳးကအစ မခံႏိုင္ျဖစ္လာတယ္။
HIV Determine Strip
လြန္ခဲ့တဲ့ သံုးလေက်ာ္ေက်ာ္ေလာက္ကေတာ့ အေပ်ာ္အပါး လုိက္စားမိပါတယ္။ အေဖာ္ေတာ့ သံုးပါတယ္။ ခုအေရျပား (ေျခသလံုး ႏွင့္ လက္ျဖန္) မွာ ယားနာ လိုလိုေပါက္ေန ပါတယ္။ တစ္ကိုယ္ရည္ သန္႔ရွင္းေရးလဲ ေန႔တိုင္း လုပ္ပါတယ္။ ဒါနဲ႔ က်ေနာ္ ေသြးစစ္ၾကည့္ပါတယ္။ အေျဖမွာေတာ့ မရွိဘူး (non-reactive) လို႔ေရးထားပါတယ္။
ရာသီအေၾကာင္း (၂)
အမ်ားဆံုး ျဖစ္တာက Ovulation bleeding မ်ိဳးဥထြက္ခ်ိန္မွာ သူျဖစ္လာရာအိတ္ Follicle ကေန မ်ိဳးဥ ေပါက္ထြက္ ခ်ိန္မွာ ျဖစ္တယ္။ ၂-၃ နာရီေလာက္ကေန ၁-၂ ရက္အထိ ၾကာတတ္တယ္။ တခ်ိဳ႕မွာ နာတာနဲ႔ တြဲေနတယ္။ မ်ိဳးဥထြက္ခါနီး (အီစထိုဂ်င္) ေဟာ္မုန္း မ်ား-နည္းရာကေန သားအိမ္ အတြင္း နံရံပါးလို႔ ဆင္းတာပါ။ ဒါ့ေၾကာင့္ဆိုရင္ Estrogen ေပးလို႔ ေပ်ာက္တယ္။
HIV ေဆး အတြဲသစ္နဲ႔ ျမန္မာနယ္စပ္က အျဖစ္အပ်က္
HIV ေဆးကို ေနာက္ဆံုး WHO ကသတ္မွတ္ခ်က္ဟာ CD4 အေရအတြက္ ၅ဝဝ အထိက်ေနသူတိုင္းကို ARVs/ARTs ေဆးေပးဘို႔ လမ္းညႊန္ခ်က္ ထုတ္ထားျပီးပါျပီ။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေဟာင္းအတိုင္း CD4 350 အထိ က်ေနသူေတြကိုသာ ေဆးေပးဘို႔ မူရွိေနပါေသးတယ္။ မူရွိေပမဲ့ လူတိုင္းေဆး မရၾကေသးပါ။ ပိုဆိုးတာက နယ္စပ္မွာ အျပင္ဖိအားေတြရွိေနတာမို႔ CD4 200 အထိက်ေနမွသာ ေဆးေပးရတဲ့အျဖစ္မ်ိဳးရွိေနပါသတဲ့။
လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္သည့္ ေရာဂါေဆးမ်ား
လိင္မွတဆင့္ ကူးစက္သည့္ ေရာဂါေဆးမ်ား – Tertiary Syphilis (Skin, Mucous Membranes, Eyes, Skeltal, Respiratory, GI, Cardiovascular) တတိယဆင့္ ဆစ္ဖလစ္၊ အေရျပား-ဦးေႏွာက္ေျမွး၊ မ်က္စိ၊ အရိုး၊ အသက္ရွဴလမ္း၊ အစာလမ္း၊ ေသြးလွည့္လမ္း၊…..
ကိုယ္ဝန္ရွိျခင္း လကၡဏာ (၂၅)
ရာသီလာရမဲ့ရက္ မေရာက္ခင္ စမ္းလို႔ Positive ျပႏိုင္တယ္။ ရာသီလဲ မလာ၊ ဆီးစစ္ေတာ့ မေတြ႔ရင္ ၂-၃-၄ ရက္ ေစာင့္ျပီး ထပ္စစ္ပါ။ တခ်ိဳ႕ေဆးညႊန္းေတြက ၇ ရက္တပတ္ ေစာင့္ခိုင္းတယ္။ ၇ ရက္အၾကာ တခါထပ္စစ္လို႔ Negative အႏုတ္ ျဖစ္ေနမယ္၊ ရာသီလဲ မလာေသးရင္ ဆရာဝန္က စမ္းဘို႔ လိုမယ္။
ေမြးလမ္းေၾကာင္းမွ အျဖဴဆင္းျခင္း
Vaginal Infections ေမြးလမ္းေၾကာင္းေရာင္တာက သန္႔ရွင္းေရး နည္းလို႔လည္း ျဖစ္တတ္တယ္။ ပိုးက အဝတ္စိုလိုမ်ိဳးမွာ ၁ နာရီေလာက္ ရွင္ေနႏိုင္လို႔ အတူသံုးမိရင္ ကူးႏိုင္တယ္။ ဖိုဆိုရင္ ယင္ဖိုေတာင္ မသန္းဘူးတဲ့ အမ်ိဳးသမီးမ်ား မွာေတာင္မွ ဗက္တီးရီးယား အေရအတြက္ အေျပာင္းအလဲေၾကာင့္ ျဖစ္ရတတ္တယ္။ (ဗဂ်ိဳင္းနား) သန္႔ခ်င္လို႔ ပိုးသန္႔ေဆးပါတဲ့ ေဆးရည္သံုးရင္ ျဖစ္တာမ်ိဳး ေျပာတာပါ။ အဲလိုေဆးရည္ကို ဆရာဝန္ မညႊန္ဘဲ မသံုးပါနဲ႔။
လိင္လမ္းၾကြက္ႏို႔ (အေမးအေျဖ)
Pordophylline ေဆးကို တစ္ေန႔ တစ္ခါ တို႔ေပးဖို႔ ေျပာပါတယ္။ ပထမတစ္ရက္ တို႔တာေတာ့ အ့ဲဒီ အရာေတြက မည္းၿပီး ေႂကြၾကသြားပါတယ္။ ဒုတိယ တစ္ရက္တို႔ေတာ့ ေသြးေတြ ထြက္လာပါတယ္။ ကြၽန္မ သိခ်င္တာက ဆက္ၿပီး တို႔လို႔ရမရ ေျဖၾကားေပးေစခ်င္ပါတယ္။ သားအိမ္ေခါင္းကင္ဆာ ကာကြယ္ေဆးလည္း ထိုးထားပါတယ္ ဆရာ။

Follow me on: