Spa သြားခဲ့တာ ဘယ္ေလာက္ၾကာျပီလဲ သိခ်င္ပါတယ္။ မိတ္ေဆြရဲ႕ လက္မွာ အနာတို႔ ထိခိုက္ရွနာတို႔ ရွိေနပါသလား သိခ်င္ပါတယ္။ HIV ကေတာ့ ကူးစက္ခါစမွာ ဒီလိုမ်ိဳး လကၡဏာ မျပပါဘူး။ အမ်ိဳးသမီးက Oral လုပ္ေပးတယ္။ မိန္းမကိုယ္ထဲ လက္ထည့္ၿပီး လိင္အဂၤါရည္နဲ႔ ထိေတြ႔ခဲ့တယ္ဆိုရင္ ျဖစ္ႏိုင္ေခ်က ကာလသားေရာဂါ ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။ ဒါက ျဖစ္ႏိုင္ေခ်ပါ။ ဆရာ၀န္ေျပာသလို အေရျပား ယားယံတာလည္း ျဖစ္ႏိုင္ပါတယ္။

ကာလသားေရာဂါ အတြက္ ေဆးကို ဘယ္လိုေသာက္ခဲ့သလဲ သိခ်င္ပါတယ္၊ ဘာေရာဂါလို႔ ေျပာပါသလဲ။ ကာလသားေရာဂါက ေဆးစနစ္တက်ကုရင္ ေပ်ာက္ပါတယ္။ လိင္ဆက္ဆံတိုင္း သတိရွိဖို႔လိုပါတယ္။ အကာအကြယ္ (ကြန္ဒံုး) သံုးရပါမယ္။ လိင္ဆက္ဆံ ေဖာ္ရွိရင္ သူ႕ကိုပါ ေဆးကုဖို႔လိုပါတယ္။ Oral sex လုပ္တာမ်ိဳး ေရွာင္ရပါမယ္။ ကြန္ဒံုးသံုးေပမယ့္ Oral sex လုပ္ရင္ ကာလသားေရာဂါေတြ ျပန္ကူးႏိုင္ပါတယ္။

CDC 2010 ရဲ႕ STD လိင္ကတဆင့္ကူးစက္ေရာဂါ ေဆးလမ္းညႊန္မွာလဲ ထိေရာက္တယ္လို႔ ဆိုထားတယ္။ တခ်ိဳ႕ ေဆးယဥ္တာလဲေတြ႔ရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ပနယ္စလင္ နဲ႔ Doxycycline သံုးမျဖစ္မွသာ Azithromycin ကို ေပးသင့္တယ္။ လိင္တူဆက္ဆံသူေတြနဲ႔ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ေတြ ကိုေတာ့ Azithromycin မေပးသင့္ပါ။ ေဆး ကုသမႈရဲ႕ ေဘးထြက္ ဆိုးက်ိဳး Jarisch-Herxheimer reaction ဆိုတာျဖစ္တတ္တယ္။ ေဆးေပးကာစ ၁ နာရီကေန တရက္ အတြင္းျဖစ္ႏိုင္တယ္။

ကိုယ္ဝန္ေဆာင္တိုင္း HIV ရွိ-မရွိ စမ္းသပ္ရမယ္။ ကိုယ္ဝန္ေဆာင္ကာစကတည္းက ပိုးရွိေနတာသိရင္ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ခ်ဘို႔ ပိုေကာင္းတယ္။ ကေလးကို မကူးေစေအာင္ေဆာင္ရြက္ဘို႔ အခ်ိန္ပိုရလို႔ေကာင္းတယ္။ သူ႔ခင္ပြန္းအတြက္လဲ မတူးေအာင္ လုပ္ဘို႔လိုတယ္။ ပိုးဟာ ေသြး၊ ကိုယ္ခႏၶာကထြက္တဲ့ အရည္ (ေယာက္်ား စီမင္၊ မိန္းမ ဗဂ်ိဳင္းနား အရည္၊ ႏို႔ရည္) ေတြနဲ႔ ပိုးရွိမိခင္ကေန ေမြးလာမဲ့ကေလးကို ကူးနည္းေတြနဲ႔ ကူးစက္တယ္။ လိင္လမ္းကေန ကူးတာက အမ်ားဆံုးျဖစ္တယ္။

ယိုးဒယားက ပက္ပံုးလို အမ်ဳိးသားေရးသိကၡာက်တဲ့အထိ ထင္ရာျမင္ရာေလွ်ာက္လုပ္ခြင့္ေပးဖို႔ ဆိုလိုတာမဟုတ္ပါဘူး။ စည္းနဲ႔၊ ကမ္းနဲ႔ စနစ္တက် မွတ္ပံု တင္ၿပီး အကာအကြယ္ေပးဖို႔ေျပာတာပါ။ အဲဒီလို အကာအကြယ္ေပးထားရင္ သူတို႔ကို အႏိုင္က်င့္ႏွိပ္စက္လို႔ မရႏိုင္ေတာ့ သလို တစ္ဖက္က ၾကည့္ရင္လည္း HIV/AIDS Prevention အတြက္ အေထာက္ အကူအမ်ားႀကီးျဖစ္ပါတယ္။

ဒန္နီယယ္ရဲ႕ ခ်စ္သူ မိန္းကေလးေတြထဲက တခ်ိဳ႕ကလည္း ဒီကိစၥ ႀကိဳသိခဲ့လုိ႔ HIV သြားစစ္ေဆးတဲ့အခါ သူတုိ႔မွာလည္း Positive ျဖစ္ေနတာ ဝမ္းနည္းစြာပဲ သိခဲ့ရပါတယ္တဲ့။ ႐ုိေမးနီးယား ဥပေဒထဲမွာေတာ့ လူတဦးဟာ သူ႔မွာ AIDS ေရာဂါ သိလွ်က္နဲ႔ တျခားသူေတြကို ျပန္႔ ပြားေအာင္ လုပ္ေဆာင္ ခဲ့မယ္ဆုိရင္ ေထာင္ဒဏ္ ၁၅ ႏွစ္ထိ က်ခံရႏုိင္ပါတယ္။

အခု ရက္ရွည္ဖ်ားတာကို အရင္ဆံုး ေသေသခ်ာခ်ာ ကုသျပီး ေရာဂါ အေျဖရွာေစခ်င္ပါတယ္။ ဒီအတြက္ သမားေတာ္နဲ႔ ျပေစခ်င္ပါတယ္။ သမားေတာ္က ေသြးစစ္၊ ဆီးစစ္ တာေတြလုပ္ျပီးမွ က်န္တဲ့ HIV ရွိ/မရွိ ေသြးစစ္ဖို႔၊ ကာလသားေရာဂါ ရွိ/မရွိ ေသြးစစ္ဖို႔ကို လုပ္ေစခ်င္ပါတယ္။

က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာန အေနျဖင့္ HIV ေ၀ဒနာရွင္ တစ္သိန္း ႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ အနက္ ယခု ၂၀၁၄ ခုႏွစ္ အတြင္း ARV ေဆး၀ါးမ်ားကို ေ၀ဒနာရွင္ ခုနစ္ေသာင္း ေျခာက္ေထာင္ အတြက္သာ ေဆးေပးႏုိင္မည့္ အေနအထား ရွိေၾကာင္း အဆိုပါဌာန တာ၀န္ ရွိသူမ်ားထံမွ သိရသည္။

“တနဂၤေႏြလုိ ေန႔မ်ိဳးမွာ ကၽြန္မဟာ တစ္အိမ္တက္ဆင္းသြားၿပီး အကူအညီေတာင္းပါတယ္။ ဘီစကြတ္ထုတ္ေလး တစ္ထုတ္ျဖစ္ျဖစ္ ရရွိတာဟာ ကေလးေတြအတြက္ ထူးျခားမႈကုိ ျဖစ္ေစပါတယ္။ အစားအေသာက္အတြက္ ရန္ပံုေငြရရွိဖုိ႔ဟာ အၿမဲလုိလုိ ႀကီးမားတဲ့ စမ္းသပ္မႈႀကီးပါပဲ” ဟု သူမက နိဂံုးခ်ဳပ္အေနျဖင့္ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ေဒါက္တာ ထြန္းညြန္႔ဦးကေတာ့ အခု ၂၀၁၄ မွာ ေ၀ဒနာရွင္ ၇၆၀၀၀ ေက်ာ္၊ ၂၀၁၅ မွာ ၁ သိန္းေက်ာ္နဲ႔ ၂၀၁၆ မွာ လိုအပ္ခ်က္ရဲ႕ ၈၈ ရာခိုင္ႏႈန္းျဖစ္တဲ့ ၁ သိန္း ၁ ေသာင္းေက်ာ္အထိ ေပးႏိုင္ဖို႔ ရွိေနတယ္လို႔ ေျပာပါတယ္။ ဒ့ါျပင္ လာမယ့္ႏွစ္ကုန္မွာ ျမန္မာျပည္တ၀ွမ္း ၿမဳိ႕နယ္ေပါင္း ၁၀၀ ေက်ာ္က ျပည္သူ႔ေဆးရံုေတြမွာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီ ေ၀ဒနာရွင္ေတြအတြက္ အခမဲ့ ေဆးကုႏုိင္ေအာင္ အစိုးရက စီစဥ္ေဆာင္ရြက္ေနၿပီလုိ႔ ဆိုပါတယ္။

ျပည္တြင္းရွိ HIV/AIDS ေရာဂါ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား အတြက္ ခြဲျခား ဆက္ဆံခံေနရ မႈမ်ား ပေပ်ာက္ေရး၊ ေဆး၀ါး ရရွိရန္ လမ္းညႊန္ေပးျခင္း၊ အလုပ္အကိုင္ ရရွိေရး အတြက္ အလုပ္ရွင္မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ ေဆာင္ရြက္ေပးျခင္းမ်ား၊ ေဆး၀ါး ရရွိေရး လမ္းညႊန္ ေဆာင္ရြက္ ေပးျခင္းမ်ားကို HIV/AIDS ဆိုင္ရာ အကူအညီေပးေရး ကြန္ရက္ ခုနစ္ခု ႏွင့္ အဖြဲ ့ငယ္ တခ်ဳိ႕မွ ကူညီ ေဆာင္ရြက္ေပးလ်က ္ရွိေၾကာင္း သိရသည္။

ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီး ဒဂံုၿမိဳ႕သစ္ေတာင္ပိုင္းၿမိဳ႕နယ္မွာ HIV ေ၀ဒနာခံစားေနရတဲ့ ေ၀ဒနာရွင္မ်ားအတြက္ တစ္ဖက္တစ္လမ္းမွ ၀င္ေငြရရွိေအာင္ အမ်ဳိးသမီးဖြံ႕ၿဖိဳးမႈ စက္ခ်ဳပ္သင္တန္းဖြင့္လွစ္ ထားရွိခဲ့တယ္လုိ႔ သိရပါတယ္။ မ၀င္း၀င္းျမင့္ဟာ ဘားအံ့ၿမိဳ႕မွျဖစ္ၿပီး လြန္ခဲ့တဲ့ (၂) ႏွစ္က စတင္ကာ HIV ပိုးကူးစက္ခံခဲ့ သူျဖစ္ပါတယ္။