HIV ပိုးကို အဲလိုနည္းနဲ႔ကူးေအာင္လုပ္တာအတြက္ အစိုးရိမ္မၾကီးသင့္ပါ။ HIV ပိုးဟာ လူ႔ကိုယ္ခႏၶာထဲမွာသာ ေပ်ာ္တယ္။ ကိုယ္ထဲကေန အျပင္ေရာက္တာနဲ႔ ၾကာၾကာ မေနႏိုင္ပါ။ မိနစ္ေတြနဲ႔ နာရီေတြ အထိသာ ရွင္ႏိုင္တယ္။ မိနစ္ အနည္းငယ္လို႔ ေျပာရင္ မလြဲပါ။ ရက္အထိ မရွင္ပါ။ သူတို႔ရဲ႕ ေရာဂါရႏိုင္စြမ္းကလဲ ကိုယ္ထဲ ထြက္ေနရတာ ၾကာေလေလ နည္းလာေလေလ ျဖစ္တယ္။ ကိုယ္ပူခ်ိန္ ၉၈.၆ ကိုသာႏွစ္သက္လို႔ ဒိထက္ေအးရာမွာ ၾကာၾကာ မရွင္ႏိုင္ပါ။

ပန္းငံုတာျဖတ္ျခင္းနဲ႔ HIV အေၾကာင္း သိသင့္တယ္။ ပန္းငံုတာျဖတ္ေပးရင္ လိင္တံပတ္ဝန္းက်င္မွာ ေနတတ္တဲ့ (ဗက္တီးရီးယား ကြန္ျမဴနတီ) ကို ေျပာင္းလဲေစတာမို႔ HIV ကို ကာကြယ္ရာ က်တယ္လို႔ ဆိုတာတယ္။ Translational Genomics Research Institute နဲ႔ Johns Hopkins University ေတြက သုေတသန လုပ္ထားတယ္။ “အေၾကာင္းနဲ႔ အက်ိဳး ဆက္စပ္မႈ ဆိုတာ ပန္းငံုတာ ျဖတ္ျခင္းနဲ႔ HIV မွာ သိသာတယ္တဲ့။ စမ္းသပ္တာကလဲ ပန္းငံုတာ ျဖတ္တာ အေလ့နဲျပီး၊ HIV အျဖစ္မ်ားလွတဲ့ ဆာဟာရ ေအာက္ပိုင္း ေနရာေတြမွာ။ သက္သာတာ ၄ဝ% ရွိတယ္။ ဆိုခ်င္တာက ပန္းငံုျဖတ္သူ ေယာက္်ားထဲမွာ ၁ဝဝ ဆို ၄ဝ က HIV အျဖစ္ နည္းတယ္။

HIV ေရာဂါ ရလာရင္ CD4 အေရအတြက္ က်ဆင္းတယ္။ ART ေဆးေပးျပီးေနာက္ နလံထမွာ တခါ ျပန္တက္လာတယ္။ CD4 နဲ႔ VL ဆက္စပ္ေနတာ ရွိသလို တခါတေလ အဲလို မဟုတ္တာလဲ ေတြ႔ေနရတယ္။ ၁ဝ% ေလာက္မွာ VL က်ေနေပမဲ့ CD4 မတက္ဘူး။ ဒါ့ေၾကာင့္ CD4 တံု႔ျပန္မႈ မရွိတာနဲ႔ ေဆးကုတာ မထိေရာက္ဘူးလို႔ မေျပာႏိုင္ပါ။ Viral load (VL) ဟာလဲ CD4 ေလာက္ေတာ့ မတိက်ပါ။

အိပ္ခ်္အုိင္ဗြီဆိုတာ လူ႔ခုခံအား စနစ္ကို ဖ်က္ဆီးပစ္ေသာ ဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ျဖစ္ေၾကာင္း လူသိမ်ားေနပါၿပီ။ ေသခ်ာ မမွတ္မိေသးရင္လည္း ေလ့က်င့္ မွတ္သားထားဖို႔ တုိက္တြန္းပါတယ္။ ေအ့ဒ္စ္ (HIV) ဆိုတာက ခုခံအား သိပ္က်လာတဲ့ အခါမွာ ေ၀ဒနာေတြကို ခုခံႏိုင္စြမ္း မရွိေတာ့ဘဲ ေပၚေပါက္လာတဲ့ ကပ္ပါးေရာဂါ လကၡဏာ ေတြကို ေခၚတာပါ။ အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုး ကာကြယ္ေဆး ကုသေဆး ယေန႔ထက္တိုင္ မေတြ႕ရွိ ေသးပါဘူး။ အိပ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ဆက္မပြားေအာင္ တားျမစ္ႏိုင္တဲ့ ေဆးေတြကလည္း ေစ်းႀကီးပါတယ္။

အာဆီယံေဒသတြင္း ႏိုင္ငံမ်ားတြင္ HIV ပိုး ကူးစက္မႈႏႈန္း ျမင့္မားေသာ ျမန္မာ အပါအဝင္ ေဒသတြင္း ႏိုင္ငံအခ်ိဳ႕ကို HIV/AIDS ကူးစက္ႏႈန္း ေလွ်ာ့ခ်ေရးႏွင့္ ခြဲျခားဆက္ဆံမႈ ပေပ်ာက္ေရးအတြက္ ဧၿပီ ၄ ရက္ေန႔ (၁၁) ႀကိမ္ေျမာက္ အာဆီယံ လူမႈေရး၊ ယဥ္ေက်းမႈ အသိုက္အဝန္းေကာင္စီ (ASCC) ဝန္ႀကီးအဆင့္ အစည္းအေဝးတြင္ စင္ကာပူႏွင့္ ဖိလစ္ပိုင္ႏိုင္ငံတို႔၏ ASCC ဝန္ႀကီးမ်ားက တိုက္တြန္း ေျပာၾကားသည္။

မသန္စြမ္းသူေတြနဲ႔ HIV ေဝဒနာရွင္ေတြ ျပဳလုပ္ဖန္တီးထားတဲ့ လက္မႈအႏုပညာ ပစၥည္းေတြကို သိမ္ျဖဴလမ္းက Pomelo လက္မႈပစၥည္း ဆိုင္မွာ ေရာင္းခ်ေနပါတယ္။ ဒီဆိုင္ဟာ ပရဟိတသမားေတြရဲ႕ ကူညီမႈနဲ႔ လုပ္ေဆာင္ေနတာျဖစ္ၿပီး ေရာင္းရတဲ့ေငြေတြကို မသန္စြမ္းနဲ႔ HIV ေဝဒနာရွင္ေတြကို ျပန္ၿပီး ပံ့ပိုးသြားမွာလို႔ ဆိုပါတယ္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးဟာ လူ႕ခႏၶာကိုယ္ရဲ႕ ျပင္ပမွာ ၾကာၾကာ အသက္မရွင္ႏိုင္ပါဘူး။ ျပင္ပက ေနေရာင္တို႔၊ ေလတို႔နဲ႔ ထိရင္ ေသသြားပါတယ္။ ခႏၶာကိုယ္ အျပင္ဘက္ေရာက္လာတဲ့ ေသြးေတြ၊ အရည္ေတြ ေျခာက္ခန္းသြားခ်ိန္မွာ ပိုးလည္း ေသသြားပါၿပီ။ အျပင္မွာ ဘယ္ေလာက္ အသက္ရွင္ေနမလဲဆိုတာ အရည္က်သြားတဲ့ ေနရာရဲ႕ စြတ္စိုမႈ၊ ေနေရာင္ထိေတြ႕မႈနဲ႔ အရည္ပမာဏ အနည္းအမ်ား (ဥပမာ – ေသြးပုလင္း၊ ေသြးကြက္၊ ေသြးစက္) ေပၚမွာ မူတည္ၿပီး စကၠန္႔ပိုင္း၊ မိနစ္ပိုင္း၊ နာရီပိုင္း၊ ရက္ပိုင္း စသည္ျဖင့္ ကြာျခားသြားႏိုင္ပါတယ္။

Sinecatechins (Veregen) သစ္ပင္က ထြက္တဲ့ေဆး ကိုယ္တိုင္ သံုးႏိုင္တယ္။ တေန႔ ၃ ၾကိမ္၊ ၁၆ ပါတ္ ၾကာႏိုင္တယ္။ ဗဂ်ိဳင္းနား၊ စအိုေနရာမွာလဲ သံုးႏိုင္တယ္။ HIV ရွိေသူ၊ ေရယံုရွိေနသူေတြလဲ သံုးႏိုင္တယ္။ အတူမေနခင္ ေဆးေၾကာျပစ္ရမယ္။ ကြန္ဒြမ္ကို အားနည္းေစႏိုင္တယ္။ ေဆးထိရာမွာ နီရဲျပီး ယားမယ္။ ပူေလာင္မယ္။

က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနက တီဘီႏွင့္ ခုခံအား က်ဆင္းမႈကူးစက္ေရာဂါ (TB-HIV) ပူးတြဲ ေဆာင္ရြက္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ားကို ၂၀၁၃ ခုႏွစ္က ၿမိဳ႕နယ္ ၂၈ ၿမိဳ႕ နယ္တြင္သာ လုပ္ေဆာင္ႏိုင္ခဲ့ ေသာ္လည္း သံုးႏွစ္အတြင္း ေအအာရ္တီ တိုးခ်ဲ႕မည့္ စီမံကိန္းႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ ေဆာင္ရြက္ သြားမည္ဟု ျပည္ေထာင္စု ၀န္ႀကီး ေဒါက္တာေဖသက္ခင္က မတ္လ ၂၄ ရက္ေန႔တြင္ ေျပာသည္။

ဒီေန႔ေခတ္ေပၚ ငွက္ဖ်ားေဆး၊ တီဗီေဆး၊ အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီ (HIV) ေဆးေတြက အလြန္ေစ်းႀကီးလွပါတယ္ ခင္ဗ်ာ။ သတင္းစာ တေစာင္ထဲမွာ ဖတ္လုိက္မိပါတယ္။ ရန္ကုန္မွာရွိတဲ့ အစိုးရေဆးကုသေရး ဌာနမွာ မွတ္ပံုတင္ထားတဲ့ အိတ္ခ်္အုိင္ဗြီေ၀ဒနာသည္ေတြ အတြက္ ေဆးေတာင္ ၄ လစာေလာက္ပဲ ေဆးရွိပါတယ္တဲ့။ ဘယ္လုိလုပ္ၿပီး ရခုိင္မွာ ေရာဂါခံစားေနၾကတဲ့ လူေတြအတြက္ေဆးကုိ မွ်ေ၀ေပးႏိုင္ၾကမွာလဲခင္ဗ်ာ။

သုေတသန က်က်နန လုပ္ေနတဲ့ အေမရိကားမွာဆိုရင္ စအိုလမ္းနည္း လိင္ဆက္ဆံမႈနဲ႔ (ဗဂ်ိဳင္းနား) ကေန လိင္ဆက္ဆံမႈေတြကေန ကူးစက္တာ အမ်ားဆံုးလို႔ သိရတယ္။ ေနာက္မ်ားတာ တခုက ေဆးထိုးအပ္ကေန ကူးတာ ျဖစ္တယ္။ ပါးစပ္ကို လိင္ဆက္ဆံရာ သံုးတာနဲ႔ မိခင္ကေန ကေလးကို ေမြးေနတံုးျဖစ္ျဖစ္ ႏို႔တိုက္လို႔ ျဖစ္ျဖစ္၊ ထမင္း ဝါးခြံတာကေနျဖစ္ျဖစ္ ကူးစက္တာ နည္းတယ္။ က်န္နည္းေတြကေတာ့ မသန္႔တဲ့ ေသြးနဲ႔ ေသြးနဲ႔ဆိုင္တာေတြ သြင္းတာ၊ အဂၤါ အစားထိုးတာေတြ ကေနကူးတယ္။ ေဆးရံုနဲ႔ က်န္းမာေရး ဌာနမွ အလုပ္လုပ္သူေတြကိုလဲ အပ္၊ ဓား စတာေတြ ကေနတဆင့္ ကူးစက္ႏိုင္တယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေဘာလံုးအဖြဲ႕ခ်ဳပ္ အေနျဖင့္ HIV ေရာဂါပိုးႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး လူငယ္မ်ားအတြင္း အသိပညာ ဗဟုသုတ တိုးပြားေစရန္အတြက္ အာရွေဘာလံုး အဖြဲ႕ခ်ဳပ္၊ အာရွဖြ႔ံၿဖိဳးေရးဘဏ္၊ ကုလသမဂၢဆိုင္ရာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ အစီအစဥ္ (UNAIDS)၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ဳိးသား HIV အစီအစဥ္ စသည့္အဖြဲ႕အစည္းမ်ားႏွင့္ ပူးေပါင္းၿပီး “Protect the Goal” အစီအစဥ္ကိုုလည္း ေဆာင္ရြက္ေနသည္။