ကိုယ္၀န္၊ HIV၊ ေရယုန္ပိုးေတြကို လနဲ႔ခ်ီၿပီး ကာကြယ္မႈေပးႏိုင္မယ့္ မိန္းမကိုယ္မွာ တပ္ဆင္ရတဲ့ ကြင္းတစ္မ်ိဳးကို တီထြင္ႏိုင္ခဲ့ေၾကာင္း အေမရိကန္ သုေတသီေတြက ေျပာၾကားလိုက္ပါတယ္။ ဒီကိရိယာဟာ လက္ရွိေစ်းကြက္မွာ ရွိေနၿပီးျဖစ္တဲ့ ကိုယ္၀န္ကို ထိန္းခ်ဳပ္တဲ့ ကြင္းေတြနဲ႔ အလားသဏၭာန္တူၿပီး ထူးျခားခ်က္ကေတာ့ HIV ပိုးကို ႏွိမ္နင္းထုတ္လႊတ္ေပးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီကြင္းငယ္ကို Northwestetern University မွ သိပၸံပညာရွင္ တစ္စုက တီထြင္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္မွာ ျပည့္တန္ဆာလုပ္ငန္းဟာ တရားမဝင္ပါဘူး။ ျပည့္တန္ဆာ အိမ္တစ္အိမ္ကို ဝင္ဖမ္းတဲ့ အခါ ျပည့္တန္ဆာ ေတြသာ အဖမ္းခံရၿပီး လိင္ဆက္ဆံသူကေတာ့ အဖမ္းမခံရပါဘူး။ ရံဖန္ရံခါ အိမ္ပိုင္ရွင္ေတာင္ အဖမ္းမခံရတဲ့ ျဖစ္ရပ္မ်ိဳးေတြလည္း ရွိပါတယ္။ လိင္အလုပ္သမေတြဟာ ရဲေတြရဲ႕လက္မွာ မတရားျပဳမႈေတြကို ခံရေလ့ ရွိတတ္ပါတယ္။

တစ္ေနရာမွာဆိုရင္ AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ မရွိေပးမယ့္ “ေဂး” ဆိုတာနဲ႔ အလုပ္ျဖဳတ္ပစ္တယ္။ ရဲတို႔ မီးသတ္သမားတို႔က AIDS လူနာကုိ မကိုင္တြယ္ခ်င္တာ၊ အလုပ္မေလွ်ာက္ခင္ AIDS ပိုး ရွိမရွိ စစ္ရမယ္လို႔ ေျပာတာ ရွိခဲ့တယ္။ ဘရာဇီးမွာ ဆိုရင္ ေဆးရံုတစ္ခုက AIDS လူနာဆို မကုဘူးလို႔ ျငင္းဆန္လို႔ လူနာေတြ ေသၾကရတယ္တဲ့။

HIV ေ၀ဒနာရွင္မ်ားအား အဓိကေသဆံုးေစေသာ တရားခံမွာ Cryptococcosis ဟုေခၚသည့္ မိႈေရာဂါျဖစ္ၿပီး ယင္းမိႈေရာဂါအား ရင္သားကင္ဆာ ကုသရာ၌သံုးသည့္ ေဆးက ကုသႏုိင္ေၾကာင္း သိရသည္။ University of Rochester မွ ေလ့လာသူမ်ားက ရင္သားကင္ဆာ ေ၀ဒနာရွင္မ်ား၌ သံုးသည့္ Tomoxifen ေဆးအား Cryptococcosis ေၾကာင့္ အဆုတ္ေရာင္ နမိုးနီးယားႏွင့္ ဦးေႏွာက္ အေျမွးေရာင္ ေရာဂါခံစားေနရသည့္ ႂကြက္မ်ားတြင္ စမ္းသပ္ခဲ့ၾကသည္။

အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီပိုးရွိေသာ မိခင္မ်ား ခြဲစိတ္ၿပီးေမြးဖြားရာတြင္ မီးဖြား စရိတ္အား ႏွစ္ဆယူလိုက္ျခင္းအားျဖင့္ မိခင္မွ ကေလးသို႔ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုး ကူးစက္သည့္ႏႈန္းကို ျမင့္မားလာေအာင္ တြန္းပို႔သကဲ့သို႔ ျဖစ္ေနေၾကာင္း ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္ဝန္းမွ အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီ ပိုးရွိေသာ အမ်ဳိးသမီး ၃ဝဝဝ ခန္႔ အဖြဲ႕ဝင္ထားေသာ Myanmar Positive Women Network မွ တာဝန္ရွိသူ တစ္ဦးက ဆိုသည္။

ေသြးစစ္တာကေတာ့ အႏၱရာယ္ အျပဳအမူျပဳျပီး ၃ လ သို႔မဟုတ္ ၆ လအၾကာမွာ စစ္ရင္ စိတ္ခ်ရပါတယ္။ ၃ လအၾကာမွာ စစ္ျပီးလို႔ မေတြ႕ အခု ေျပာျပတဲ့ အဖုေလးေတြေပါက္တာ၊ ေမာတာ၊ အဆစ္နာတာေတြက HIV ပိုး ကူးစက္ခါစ ပံုစံနဲ႔ မတူပါဘူး။ အရက္၊ ဘီယာလည္း ေသာက္တတ္တယ္ ဆိုေတာ့ ဒီလိုျဖစ္ေနတဲ့ ေမာတာ၊ အဆစ္နာတာေတြကို သမားေတာ္ ေတြနဲ႔ ျပသသင့္ ပါတယ္။ အရက္၊ ဘီယာေသာက္တာေတာ့ ေလ်ာ့သင့္ပါတယ္။

“အိမ္ေဖာ္ အမ်ိဳးသမီးေတြကေနၿပီးေတာ့ ကုမၸဏီ ဒါ႐ိုက္တာေတြ အထိ ပါဝင္ပါတယ္” ဟု မထားထားက ဆိုသည္။ အမ်ိဳးသမီး ကြန္ရက္ကို မတည္ေထာင္မီက ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV ကာကြယ္ေရးႏွင့္ ကုသေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ေနေသာ ႏိုင္ငံတကာ NGO တခုျဖစ္သည့္ Burnet Institute တြင္ ဖိုမ သဘာဝနဲ႔ပတ္သက္၍ ေလ့က်င့္ သင္တန္းေပးသူအျဖစ္ လုပ္ခဲ့ပါသည္။ လုပ္ခဲ့ေသာ္လည္း ထိုအခ်ိန္က ဖိုမ သဘာဝႏွင့္ ပတ္သက္ေသာ သူ၏သိနား လည္မႈသည္ အကန္႔အသတ္ႏွင့္သာ ျဖစ္သည္။

ေမ်ာက္မ ၆ ေကာင္ရဲ႕ ေယာနိမွာ သုတ္လိမ္းၿပီး စမ္းသပ္ခဲ့ရာ ၅ ေကာင္ဟာ ေရာဂါ ကူးစက္မႈကို ကာကြယ္ႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ လိင္ဆက္ဆံၿပီး ၃ နာရီၾကာမွ အဲဒီ ေခ်ာဆီကို သုတ္လိမ္းရင္ေတာင္ ကာကြယ္ႏိုင္တယ္လို႔ သိရပါတယ္။ အဲဒီ ေခ်ာဆီကို လူသားေတြမွာလည္း အသံုးျပဳႏိုင္ လိမ့္မယ္လို႔ သုေတသီေတြက ဆိုပါတယ္။

“NGO ေတြနဲ႔ INGO ေတြက အခ်ိန္တန္ရင္ အိမ္ျပန္ၾကမွာ၊ ျပည္တြင္း အဖြဲ႔အစည္းေတြပဲ က်န္ခဲ့မယ္၊ အရင္တုန္းက HIV/ AIDS တားဆီးေရး လုပ္ငန္းေတြမွာ က်ေနာ္တို႔က အစိုးရကိုပဲ လက္ညႇဳိး ထိုးေနတယ္လို႔ အေျပာခံခဲ့ ရတယ္၊ အားမရလို႔ ေျပာေနရတာ၊ အခု အစိုးရက တာဝန္ယူမယ္ ဆိုေတာ့ က်ေနာ္တို႔ ဝိုင္းကူ ရမွာေပါ့” ဟု ၎က ေျပာသည္။

ဒီဗိုင္းရပ္စ္ပိုး ဘယ္လိုစတယ္ ဆုိတာကို ကမၻာ့က်န္းမာေရး အဖြဲ႕ႀကီး (WHO) ရဲ႕ ယူဆခ်က္ကိုေတာ့ အဖြဲ႕ႀကီးရဲ႕ႏွစ္စဥ္ က်င္းပၿမဲျဖစ္တဲ့ အစည္းအေဝးႀကီး (၁၉၈၇ ခုႏွစ္) မွာ တင္ျပခဲ့တယ္။ ဒါကေတာ့ AIDS ေရာဂါပိုး ျဖစ္တဲ့ (HIV) အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီဟာ “သဘာဝ အေလ်ာက္ ေပၚထြန္းလာတဲ့ retro-virus (ရီႀတိဳဗိုင္းရပ္စ္) ျဖစ္ၿပီး ပထဝီေဒသအရေတာ့ အဆံုးအျဖတ္ မေပးႏိုင္တဲ့ ေဒသက စတယ္” လို႔ ဆိုတယ္။

အမ်ိဳးသမီးက တဆင့္ အမ်ိဳးသမီး ကူးစက္တဲ့ ႐ွားပါး HIV ပ်ံ႕ႏွံ႔မႈ တစ္ခုကို ႐ွာေဖြေတြ႔႐ွိတယ္လို႔ အေမရိကန္ ေရာဂါ ထိန္းခ်ဳပ္ေရး႒ာန (CDC) က သတင္း ထုတ္ျပန္ထားပါတယ္။ အေမရိကန္ တကၠဆက္ျပည္နယ္ေန အမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္ဟာ တျခား အမ်ိဳးသမီး တစ္ေယာက္နဲ႔ လိင္ဆက္ဆံရာက တဆင့္ HIV ကူဆက္ခဲ့တာပါ။

HIV ကူးစက္မႈ ကာကြယ္ေရးနဲ႔ ကိုယ္၀န္တားဆီးေရးအတြက္ အခု သံုးစဲြေနၾကတဲ့ ေဆး၀ါးေတြရဲ႕ ပမာဏကို လိုအပ္ခ်က္အတိုင္း ထိန္းခ်ဳပ္ေပးႏုိင္မယ့္ ဒီကြင္းေတြကို တခါထည့္ထားရင္ သံုးလထိ တာရွည္ခံႏုိင္ေအာင္ စီစဥ္ထားပါတယ္။ ေဆးျပားေတြ အမ်ားအျပားကို ေန႔စဥ္ သံုးေနရမယ့္အစား ဒီလို သံုးလမွတစ္ႀကိမ္ သံုးရတဲ့အတြက္ ဒီပစၥည္းဟာ တြင္က်ယ္တဲ့ ေဆး၀ါးပစၥည္း ျဖစ္လာလိမ့္မယ္လိုု႔ သုေတသီေတြက ေမွ်ာ္လင့္ ထားၾက ပါတယ္။