သူမေမြးၿပီးၿပီးခ်င္းမွာ AZT, 3TC နဲ ့ nervirapine “နက္ဗရာပိုင္း ” ေဆးေတြကို ဆရာ၀န္ေတြက တုိက္ေႂကြးခဲ့တာ ျဖစ္ပါတယ္။ ပံုမွန္အားျဖင့္ ဒီေဆးေတြဟာ လူႀကီးေတြကိုသာ တုိက္ေႂကြးတာ ျဖစ္ေပမယ့္ HIV ေရာဂါပိုး ကင္းစင္သြားတဲ့ ဒီကေလးငယ္ဟာ ဒီလို ေဆးေတြကို ဆက္ေသာက္ရဦးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ေမြးကတည္းက HIV ေရာဂါပိုးပါလာတဲ့ ကေလးငယ္ ေနာက္ထပ္ (၅၀) ဦးကိုလည္း သူတုိ႔ ေမြးဖြားၿပီးၿပီးခ်င္း (၄၈) နာရီအတြင္း အခု ကေလးငယ္လုိပဲ ေဆး၀ါးေတြ စမ္းသပ္တုိက္ေကၽြးၿပီး ကုသဖို႔ စီစဥ္ေနတယ္လုိ႔ ဒီဆရာ၀န္အဖြဲ႔က ေျပာၾကားခဲ့ပါတယ္။

HIV ကာကြယ္ေဆးေပၚေပါက္ လာႏိုင္ေျခ ရွိေၾကာင္း ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မ်ား ျမင့္တက္လာေနသည္ဟု မတ္လ ၅ ရက္က Scientific American ဂ်ာနယ္တြင္ ေဖာ္ျပ ထားသည္။ HIV ကဲ့သုိ႔ေသာ ဗုိင္းရပ္စ္ပုိးမ်ား၏ အႏၱရာယ္မွ ကာကြယ္ေပးႏုိင္သည့္ေဆး၀ါး (antiviral drug) တစ္မ်ဳိးကုိ ေမ်ာက္မ်ား၏ ႂကြက္သားမ်ား အတြင္းသုိ႔ ထိုးေပးခဲ့ရာ၊ ကာကြယ္ေဆး ထုိးထားေသာ ေမ်ာက္မ်ားအား ရက္သတၱပတ္မ်ားစြာ တိုင္ေအာင္ ေရာဂါကူးစက္မႈ မရွိခဲ့ေပ။

နယ္စည္းမျခား ဆရာ၀န္မ်ားအဖဲြ႔ (MSF) ရဲ႕ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာ ၀န္ေဆာင္မႈလုပ္ငန္းမ်ားကို ေခတၱ ရပ္နားထားေပမဲ့ ရခိုင္ျပည္နယ္ အတြင္းက (HIV/AIDS) လူနာ (၇၀၀) ေက်ာ္ အတြက္ က်န္းမာေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ဆက္လက္ တာ၀န္ယူကာ (ART) ေဆး၀ါးေထာက္ပံ့မႈေတြကို ဆက္လက္ ေထာက္ပံ့ေပးသြားမယ္လို႔ သိရပါတယ္။

မူးယစ္ေဆး ကုသမႈ (ကာကြယ္မႈ) စီမံကိန္းေကာင္း တစ္ခုကုိ ေကာင္းမြန္ထိေရာက္စြာ အေကာင္အထည္ေဖာ္ၿပီး တက္ႂကြတဲ့ သူေတြကုိ အသံုးျပဳရမယ္။ ဒီလို လူမ်ဳိးေတြ မ်ားမ်ားလိုတယ္။ မူးယစ္ေဆးဝါး ကုသမႈဟာ စိတၱဇအထူးကု ဆရာဝန္မွသာ လုပ္ရမယ့္ အလုပ္ မဟုတ္ပါဘူး။ အခ်ဳိ႕ေနရာေတြမွာဆိုရင္ မူးယစ္ေဆးဝါး ျပတ္ၿပီး သူေတြက ေစတနာ့ ဝန္ထမ္းအျဖစ္နဲ႔ ကူၿပီး ေဆးမျပတ္ေသးသူေတြကုိ ရွာေပးျခင္း၊ ကုသဖို႔ရာ တိုက္တြန္းျခင္း စသည္တို႔ လုပ္ေဆာင္ေပး ၾကတယ္။

HIV ကို မသိၾကေသးခ်ိန္မွာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒီကာလမွာသံုးတဲ့ Hepatitis B surface proteins ဆိုတာထဲမွာ HIV ပါေကာင္း ပါေနႏိုင္တယ္။ ေဆးထုတ္ျပီးစ လူနာအမ်ားစုကို စမ္းသပ္တဲ့ ကာလမွာ AIDS epidemic ေရာဂါမ်ားတာ အတြက္ အျပစ္ဖို႔ခဲ့ၾကတယ္။ ဘီပိုး ကာကြယ္ေဆးထဲမွာ HIV ပါေနမလားလို႔ ေမးခြန္း ထုတ္ႏိုင္ေပမဲ့ ကင္းစင္တယ္လို႔ လက္ခံ ထားၾကပါတယ္။ Purification process ေဆးသန္႔စင္ေရးျဖစ္စဥ္ကေန ရွိရွိသမွ် ဗိုင္းရပ္စ္ေတြ အားလံုးကို ေသေစခဲ့တာမို႔ HIV ပိုးလဲ ပါခဲ့အံုးေတာ့ ေသျပီ။ ၁၉၈၁ မွ ဘီပိုး ကာကြယ္ေဆးကို အသိအမွတ္ျပဳခဲ့ပါတယ္။

က်န္းမာေရး ဝန္ႀကီးဌာနသည္ ကုလသမဂၢ လက္ေအာက္ခံ အဖြဲ႔အစည္းမ်ား၊ ျပည္တြင္း ျပည္ပမွ လူမႈေရး အသင္းအဖြဲ႔မ်ားႏွင့္ လက္တြဲ ၍ ျပည္သူမ်ား၏ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ လုပ္ငန္းမ်ားကို ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္လ်က္ ရွိပါသည္။ အဆိုပါ အသင္းအဖြဲ႔မ်ားအနက္ MSF Holland (Medicins Sans Frontieres – Holland (AZG) အဖြဲ႔၏ လုပ္ငန္းအားလုံးကို လုံးဝရပ္ ဆိုင္းေစၿပီး လူနာမ်ား အား ေဆးဝါးမ်ား ေထာက္ပံ့ေနမႈမ်ား ရပ္ဆိုင္းေတာ့ မည္ဟု သတင္းမ်ား ထြက္ေပၚလ်က္ရွိရာ ျပည္သူမ်ား အျဖစ္မွန္ သိရွိေစရန္ ေအာက္ပါ အတိုင္း အသိေပးအပ္ပါသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ အတြင္းက ရခုိင္၊ ရွမ္း၊ ခ်င္းျပည္နယ္ေတြနဲ႔ ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တုိ႔မွာရွိတဲ့ သူတုိ႔လုပ္ငန္းေတြ ပိတ္ပင္ခံလုိက္ရတဲ့ အတြက္ HIV/AIDS ေ၀ဒနာရွင္ေတြကုိ ေဆးကုသမႈ မေပးႏုိင္ေတာ့ဘူးလုိ႔ ေၾကညာခ်က္မွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။ ဒါ့အျပင္ တီဘီေရာဂါ ေ၀ဒနာသည္ေတြလည္း သူတုိ႔ အသက္ကုိ ကယ္တင္ႏုိင္မယ့္ ေဆး၀ါး ကုသမႈေတြ ခံယူလုိ႔ မရေတာ့ဘူးလုိ႔ ဆုိပါတယ္။

လူ႔ေသြးရည္ၾကည္မွ ထုတ္လုပ္ေသာ အသည္းေရာင္အသား၀ါ ဘီပိုး ကာကြယ္ေဆးမ်ားမွ တစ္ဆင့္ အျခားေရာဂါမ်ားအျပင္ HIV ေရာဂါမ်ား ကူးစက္ႏိုင္သည့္ အတြက္ အဆိုပါေဆး ထုတ္လုပ္မႈကို ပိတ္ပင္ ရပ္နားသင့္သည္ဟု ကုလသမဂၢ အသိအမွတ္ျပဳ အတုိင္ပင္ခံ သမားေတာ္ႀကီး ပါေမာကၡ ခင္ေမာင္၀င္း(အသည္း) က ေျပာၾကားသည္။

AIDS ပိုးစစ္ဖို႔အတြက္ လိုတဲ့ ပစၥည္းကလည္း ေစ်းႀကီးတယ္။ လိုသေလာက္ ေဖာေဖာသီသီ မရႏိုင္ဘူး။ ဒီေတာ့ ရွိတာကို ဘယ္လိုအမ်ားဆံုး အသံုးခ်ထိုက္တယ္ ဆိုတာကိုလည္း တြက္ခ်က္ၿပီးမွ သံုးၾကရမွာ။ ဒီေတာ့ AIDS အရွိအမ်ားဆံုးထင္တဲ့ ေနရာေဒသမွာ ရွိတဲ့ ျပည့္တန္ဆာေတြကို ဦးစာေပး အစီအစဥ္ဆြဲၿပီး စစ္ၾကည့္ရမွာ။ ပိုးဝင္ၿပီးသူေတြကို အျခားသူမ်ားနည္းတူ ျပဳစုေစာင့္ေရွာက္ရမယ္ ဆိုတာေတာ့ ေျပာဖို႔လုိမယ္ မထင္ပါဘူး။

HIV ေရာဂါတားဆီး ကာကြယ္ေရး အတြက္ ထုတ္လုပ္ထားသည့္ HIV ႀကိဳတင္ ကာကြယ္ေရး ေဆးေတာင့္ႏွင့္ စပ္လ်ဥ္း၍ ၎ေဆးေတာင့္သည္ လက္ေတြ႕တြင္ မည္မွ်အက်ဳိး သက္ေရာက္မႈ ရွိေၾကာင္းႏွင့္ ၎၏ေဘးထြက္ ဆိုးက်ဳိးမ်ားကို သိရွိႏိုင္ရန္ ကေနဒါ ႏုိင္ငံမွ ဆရာဝန္မ်ားက တိုရန္တို ၿမိဳ႕တြင္းရွိ ေဆး႐ံု တစ္ခုတြင္ ၎ေဆးေတာင့္ကို စမ္းသပ္ စစ္ေဆးမႈမ်ား စတင္ျပဳလုပ္ သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

AIDS ကာကြယ္ေရး အတြက္ေတာ့ ျမန္မာမွာလည္း အျခားႏိင္ငံမ်ားနည္းတူ AIDS အတြက္ စီမံကိန္းေတြေရးဆြဲၿပီး လုပ္ကိုင္ေနၾကပါတယ္။ ကမၻာရွိ AIDS စီမံခ်က္ေတြ အားလံုးရဲ႕ ဦးတည္ခ်က္ေတြကေတာ့ AIDS ေရာဂါအေၾကာင္း သိသင့္စရာေတြကုိ သိေစၿပီး ပညာေပးျခင္း၊ AIDS မရေအာင္ ကိုယ္ကိုယ္တုိင္ ဘယ္လိုကာကြယ္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္တယ္ ဆိုတာေတြနဲ႔ အျခားသူမ်ားကို AIDS ဘယ္လို ကာကြယ္ရမယ္ဆိုတာေတြကုိ ထပ္ဆင့္ ပညာပြားေပးဖို႔ပဲ ျဖစ္တယ္။

အဖြဲ႕အစည္းအေနျဖင့္ ရန္ကုန္တိုင္းေဒသႀကီးရွိ စက္႐ံုအလုပ္ ႐ံုမ်ားတြင္ လုပ္ကိုင္လ်က္ရွိေသာ အိတ္ခ်္အိုင္ဗီြပိုးရွိ အမ်ဳိးသမီး မ်ား ေနထုိင္မ ေကာင္းျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ ခြင့္ယူျခင္းကုိလည္း အလုပ္ရွင္မ်ားက နားလည္မႈေပးရန္ႏွင့္ လုပ္ေဖာ္ကိုင္ဖက္မ်ားကလည္း ႏွိမ့္ခ်ျခင္း မျပဳရန္ ယင္းစက္႐ံု အလုပ္႐ံုမ်ားသို႔ ယခုလအတြင္း လိုက္လံေဆြးေႏြး အသိပညာေပးသြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။