မ်ိဳးပြားအဂၤါမွာ ေရာဂါပိုးေၾကာင့္ ျဖစ္တတ္တဲ့ အနာလိုမ်ိဳးကအစ ဆီးလမ္းေၾကာင္း၊ မ်ိဳးပြားအဂၤါ လမ္းေၾကာင္း ေတြမွာ ပိုးဝင္တတ္တဲ့ ကာလသားေရာဂါ ေပါင္းစံု (ဘက္တီးရီးယား၊ ဗိုင္းရပ္စ္၊ မိႈ)၊ ေနာက္ေတာ့ အသည္းေရာင္အသားဝါ ဘီ၊စီ အစရွိတာေတြက က်န္းမာေရးခ်ိဳ႕တဲ့မႈ အေသးစားကေန အသက္အႏၱရာယ္ အထိ ျဖစ္ေစတာပါ။ အဆိုးဆံုးကေတာ့ အခုေခတ္ လူတိုင္းေၾကာက္ရြံ႕ၾကရတဲ့ HIV/ AIDS လို ေသမိန္႔က် ေရာဂါကလည္း လိင္ကတဆင့္ ကူးစက္ေစတာပါပဲ။

ျမန္မာမွာကေတာ့ တခ်ဳိ႕ ျပည့္တန္ဆာမေတြက ျပည္ပထြက္ၿပီး AIDS ပိုးေတြကုိ အမွတ္မထင္ ျပန္သယ္လာတာ။ AIDS ဗိုင္းရပ္စ္ကို သြငး္ကုန္အျဖစ္ လုပ္ၾကတာ။ ေနာက္ဆက္ၿပီး ထပ္ဆင့္ပြားတဲ့ ပံုစံကေတာ့ အတူတူ ျဖစ္မွာ ပါပဲ။ ျမန္မာမွာ ပြားမႈကို အားေပးေနတဲ့ အခ်က္တစ္ခုကေတာ့ ဒီလူေတြထဲမွာ က်န္းမာေရး ပညာေပးမႈကို တြင္တြင္ က်ယ္က်ယ္ မလုပ္ႏုိင္ေအာင္ ဟန္႔တားေနတဲ့ အေျခအေနေတြ ရွိေနျခင္းပဲ။

”ဆရာတို႔ လက္ထဲမွာရွိတဲ့ ေဆးအေရအတြက္နဲ႔ HIV ေရာဂါရွိသူ အေရအတြက္ေပၚ ခ်ိန္ကိုက္ၿပီး ေဆးေပးႏိုင္ဖို႔ ရည္ရြယ္ ထားပါတယ္။ အခု ARV ေဆးလိုအပ္ေနတာ ဒီႏွစ္ထဲမွာ တစ္သိန္းေက်ာ္ ရွိတယ္လို႔ ခန္႔မွန္းထားေပမဲ့ အနည္းဆံုး ခုနစ္ေသာင္းခြဲ ေလာက္ ေဆးေပးႏိုင္ေအာင္ စီစဥ္ ထားပါတယ္”ဟု တိုင္းေဒသႀကီး ဆရာဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္စိုးက ေျပာၾကားခဲ့သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ဖြံ႕ၿဖဳိးႏႈန္း နိမ့္က်ေနေသာ ေက်းလက္ေဒသမ်ားရွိ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ဖြံ႕ၿဖဳိးေရးႏွင့္ HIV/AIDS ကာကြယ္ တားဆီးေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၂ သန္းတန္ စီမံကိန္း စတင္ရန္ အာရွဖြံ႕ၿဖဳိးေရးဘဏ္ (ADB) ႏွင့္ ျမန္မာအစိုးရက ေဖေဖာ္ဝါရီလ ၁၁ ရက္ေန႔တြင္ လက္မွတ္ ေရးထိုးခဲ့ေၾကာင္း ADB ၏ျမန္မာႏိုင္ငံဆိုင္ရာ အႀကီးအကဲ Mr. Putu Kamayana က ေျပာၾကားသည္။

ေမြးလာတဲ့ ကေလးမွာ HIV ပိုးကူးစက္ခံရရင္ အသက္ရွင္သန္မႈက ကေလးကို ျပဳစုတဲ့ ပတ္၀န္းက်င္နဲ႔ ဆိုင္ပါတယ္။ HIV ပိုးရွိျပီး အသက္ ၁၄ ႏွစ္အထိ အသက္ရွင္တဲ့ ကေလးမ်ိဳးကို ေတြ႔ဖူးသလို၊ ေမြးျပီး ၆ လေလာက္နဲ႔ ဆံုးပါးသြားတဲ့ ကေလးမ်ိဳးကိုလည္း ေတြ႔ဖူးပါတယ္။ ကေလးရဲ႕ ပတ္၀န္းက်င္ဆိုတာက မိဘေတြရဲ႕ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရး၊ ပညာေရး အေျခအေနေတြ အားလံုး ပါ၀င္ပါတယ္။

ခ်စ္သူဘဝတြင္ အတူေနျခင္းေၾကာင့္ ရရွိေသာ ဆုိးက်ဳိးမ်ားမွာ လက္မထပ္မီ ကုိယ္ဝန္ရွိျခင္းေၾကာင့္ မိဘေဆြမ်ဳိးမ်ားႏွင့္ မိမိပါ အရွက္ရႏုိင္ျခင္း၊ HIV၊ B ပုိး၊ C ပုိး စေသာ ေရာဂါပုိးမ်ား ကူးစက္ႏုိင္ျခင္း၊ ခ်စ္သူေၾကာင့္ (Sex Feeling) ကုိ ခံစားတတ္ၿပီး ခ်စ္သူျဖင့္ မယူျဖစ္၍ ေနာက္ ခ်စ္သူတစ္ ေယာက္ေျပာင္း ခံစားျခင္းျဖင့္ ေနာက္ဆုံး KTV, (Massage) မာဆတ္စေသာ ပ်က္စီးျခင္း လမ္းေပၚ ေရာက္သြားေသာ မိန္းကေလးမ်ားစြာ ရွိပါသည္။

ပါးစပ္သံုး လိင္ဆက္တာကေန ကူးသလား၊ လက္ခံသူျဖစ္ျဖစ္ ျပဳလုပ္ေပးသူျဖစ္ျဖစ္ ကူးမယ္။ ထံုးစံလမ္းသံုး လိင္ဆက္ဆံနည္း ေလာက္ေတာ့ အျဖစ္မမ်ားဘူး။ ပါးစပ္နဲ႔ လည္ေခ်ာင္းတဝိႈက္မွာ အနာအဆာ ရွိရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားမယ္။ သုတ္ရည္ကို ပါးစပ္ထဲ ထုတ္မိရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားမယ္။ (STD) ရွိေနရင္ ပိုျဖစ္ႏိုင္ေျခ မ်ားမယ္။

ရ၀မ္ဒါ ႏုိင္ငံမွာ ျဖစ္ပြားခဲ့တဲ့ မႈခင္း တစ္ခုဟာ AIDS ေရာဂါ ေ၀ဒနာနဲ႔ ဆက္စပ္ ပတ္သက္ေနခဲ့လို႔ စိတ္၀င္စားစရာ ေကာင္းခဲ့ပါတယ္။ အသက္ အလယ္အလတ္ အရြယ္ရွိ ကမ္ပို႐ို႐ို အမည္ရွိ အမ်ဳိးသမီး တစ္ဦးဟာ သူ႔ရဲ႕ ခင္ပြန္း ျဖစ္သူ AIDS ေရာဂါပိုး ကူးစက္ မွာဆိုးလို႔ သူကိုယ္တိုင္ သတ္ပစ္ခဲ့တယ္လို႔ သိရပါတယ္။

“HIV ေၾကာင့္ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ လိင္ဆက္ဆံ မႈအေၾကာင္း က်ေနာ္တို႔ ေျပာခြင့္ရတယ္။ ဒီကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္လို႔ပဲ ေျပာခြင့္ရ သလိုပါပဲ” ဟု ျမန္မာႏိုင္ငံ တြင္ မိသားစုစီမံကိန္းကို ဦးတည္ရင္း လိင္ႏွင့္ မ်ိဳး ဆက္ပြားက်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ေပးေနေသာ အဖြဲ႕အစည္းတခု ျဖစ္သည့္ Marie stopes International မွ Country Director ေဒါက္တာ စစ္ႏိုင္ကေျပာသည္။

ျမန္မာ တစ္ႏိုင္ငံလုံးတြင္ ART ေဆးေသာက္သုံး ကုသသူ ဦးေရသည္ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ပြားသူ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္ ၏ ၄၃ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ပြားသူ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္၏ ၄၈ ဒသမ ၅ ရာခိုင္ႏႈန္း၊ ၂၀၁၄ ခုႏွစ္တြင္ ျဖစ္ပြားသူ တစ္သိန္းႏွစ္ေသာင္းေက်ာ္၏ ၆၁ ဒသမ ၃ ရာခိုင္ႏႈန္းတို႔ ရွိေၾကာင္း အဆိုပါ အဖြဲ႕ စာရင္းမ်ားအရ သိရသည္။

ဆံပင္ညႇပ္လိ႔ု ကတ္ေၾကးထိျပီး HIV ပိုး ကူးႏိုင္ေခ် အလြန္နည္းပါတယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ဆံပင္ညွပ္တဲ့ ပစၥည္းေတြမွာ ေသြးေပရင္ အခ်ိန္တို အတြင္းေျခာက္သြားပါတယ္။ ေသြးေျခာက္တာနဲ႔ ေသြးထဲက HIV ပိုးက ေသသြားပါတယ္။ အခုေခတ္မွာ ဆံပင္ညွပ္သူေတြကလည္း HIV ကာကြယ္ေရး အသိအျမင္ေတြ တိုးလာျပီေလ၊ တစ္ခါသံုး ဓားေတြ သံုးလာတယ္။ သူတို႔ကိုယ္တိုင္လည္း ေသြးမထြက္ေအာင္၊ ဓားေတြ ကတ္ေၾကးေတြ မရွေအာင္ သတိထားၾက ပါတယ္။

ျမန္မာႏိုင္ငံမွ PLHIV (People living with HIV) အိတ္ရွ္အိုင္ဗြီ ကူးစက္ေ၀ဒနာ ခံစားေနရသူမ်ား၏ စိတ္ဓါတ္ ခြန္အားကို ျမွင့္တင္ လို၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ တစ္၀ွမ္းသို႔ စက္ဘီးစီးနင္းရျခင္း ျဖစ္သည္ဟု တစ္ကိုယ္ေတာ္ စက္ဘီးစီးနင္းသူ H.I.Vေရာဂါသည္္ ကိုစရကိုမွ ဇန္န၀ါရီလ (၂၈) ရက္ေန႔က လားရွိဳးျမိဳ႕သို႔ ေရာက္ရွိစဥ္ ေျပာၾကားလိုက္သည္။