SIV ေရာဂါပိုးသည္ HIV ႏွင့္ အလားတူ ေရာဂါပိုး တစ္မ်ိဳးျဖစ္ၿပီး အဆိုပါ ေရာဂါပိုး မ၀င္ေရာက္ႏိုင္ရန္ ကာကြယ္ေဆးကို ထုတ္ေဖာ္ စမ္းသပ္ခဲ့ၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ အဆိုပါ ကာကြယ္ေဆးထိုးခဲ့သည့္ ေမ်ာက္မ်ား အနက္ ၅၀% မွာ ေရာဂါ ကူးစက္မခံရေၾကာင္း Oregon Health and Science University မွ သုေတသီ Louis Picker မွ ေျပာၾကားခဲ့သည္။

HIV ပုိးကူးစက္ခံထားရသူေတြလုိ႔ ေျပာလုိက္တာနဲ႔ ဒီေန႔ေခတ္မွာ သိပ္ေရပန္းမစားလွတဲ့ ႐ုိးအီေနတဲ့ အေၾကာင္းေတြပဲ မ်ားပါ လိမ့္မယ္။ ၿပီးေတာ့ HIV ကူးစက္ခံထားရသူေတြရဲ႕ အေရးကိစၥေတြဟာ ဒီေန႔မွာ လူေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ေမ့ေမ့ေပ်ာက္ေပ်ာက္ ရွိေနေလာက္ပါၿပီ။ ဒါေပမဲ့ သူတုိ႔ရဲ႕ ဘ၀ေတြ၊ ေနာက္ထပ္ ေနထုိင္သြားရမဲ့ သူတုိ႔ရဲ႕ လက္က်န္ အခ်ိန္ေတြနဲ႔ ပတ္၀န္းက်င္ေတြမွာ ဘယ္လုိအသက္ရွင္ ေနထုိင္ၾက သလဲ။ သူတုိ႔ရဲ႕ ေျပာေရး ဆုိခြင့္ဆုိတာ ဘယ္ေနရာ ေရာက္ေနၿပီလဲ။

လတ္တေလာမွာ HIV ေ၀ဒနာရွင္ေတြ အတြက္ HIV တားဆီး ကာကြယ္ တိုက္ဖ်က္ေရးေတြကို ေဆာင္ရြက္ေနတဲ့ အဖြဲ႕အစည္းေတြမွလည္း INGO ေတြနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ကာ ေဆး၀ါးမ်ား ေပးေ၀ေနၿပီး အစိုးရေဆးရံုမ်ားမွ ခုခံက် ကာလသား တိုက္ဖ်က္ေရး စီမံခ်က္ (National AIDS Program) ေတြမွာလည္း ဆက္သြယ္ကာ ေဆး၀ါးနဲ႔ က်န္းမာေရး ေစာင့္ေရွာက္မႈ ေတြကို ရရွိႏိုင္ေၾကာင္း သိရွိရတယ္လို႔ သတင္းရရိွပါသည္။

လူငယ္ေတြမွာ HIV ကာကြယ္ဖို႔ အတြက္ အသိပညာလို႔ ေျပာေတာ့ တကယ္တမ္းေျပာရင္ ဟိုအရင္ကထက္ စာရင္အသိပညာက ဒီေလာက္ႀကီး မနိမ့္ေတာ့ဘူး။ အဲဒီေတာ့ အသိပညာ ဗဟုသုတ Level ကို စစ္ၾကည့္ လိုက္လို႔ ရိွရင္ သာမန္ေလာက္ကို သိတယ္ဆုိတဲ့ အေနအထားက ၈ဝ ရာခုိင္ႏႈန္းေက်ာ္ ရိွတယ္။ ဒီထဲမွာ ထဲထဲဝင္ဝင္ ဂဃနဏ သိတယ္ဆုိတာ ၄ဝ၊ ၅ဝ ရာခုိင္ႏႈန္း ၾကားမွာရိွတယ္။ HIV လို႔ေျပာရင္သာမန္သိလို႔ မရဘူး။ ထဲထဲဝင္ဝင္ ဂဃနဏသိမွ ရမယ္။

ဘယ္ေလာက္ အတုိင္းအတာအထိ သူကာကြယ္ထားလဲ ေပၚမူတည္ၿပီး သူသည္ HIV ကင္းမကင္း မေသခ်ာေတာ့ဘူး။ ဒါ့အျပင္ တျခား ဒီမိန္းကေလး အျပင္ တျခားအျပင္မွာ အေပ်ာ္အပါးလိုက္စား၊ မစားဆုိတာလည္း မေသခ်ာဘူး။ ဒီလိုမ်ဳိး ေယာက်္ားေလးမွာ HIV ပုိးကူးႏုိင္တဲ့ အႏၲရာယ္ရိွ ႏုိင္တယ္။ HIV ရိွေနတယ္ ဆုိတာကို မိန္းကေလးက မသိရင္ မိန္းကေလးက HIV ကူးသြားႏုိင္တယ္။

အေမရိကန္ ျပည္ေထာင္စုမွာ ရိွတဲ့ သိပၸံပညာရွင္ေတြက HIV နဲ႔ အလားတူတဲ့ ေရာဂါပိုး တမ်ိဳး ျဖစ္တဲ့ SIV ေရာဂါပိုးကို ကာကြယ္ေပးနိုင္တဲ့ ကာကြယ္ေဆး တမ်ိဳးကို ေမ်ာက္ေတြမွာ စမ္းသပ္ ၾကည့္ခဲ့ရာမွာ ထိေရာက္မႈ ရိွတာ ေတြ႕ရပါတယ္။

HIV ပိုး ရွိေနသူေတြမွာ စီဒီဖိုး အေရအတြက္ က်ဆင္းလာတာနဲ႔ အမွ် ခုခံအား က်ဆင္း လာပါတယ္။ ဒီအခါမွာ ျပင္ပက အခြင့္ေကာင္းေစာင့္ ေရာဂါေတြျဖစ္တဲ့ တီဘီေရာဂါ၊ ေရယံု၊ ၀မ္းပ်က္၀မ္းေလွ်ာ၊ မက္ခရု စတာေတြ ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ သာမန္လူမွာ ကုရလြယ္ေပမယ့္ HIV ရွိသူေတြမွာ ခုခံအား က်ေနေတာ့ ဒီေရာဂါေတြက ကုရတာ အခ်ိန္ ပုိယူရ ပါတယ္။ ေနာက္ဆံုး ဘာေဆးမွ မေသာက္ပဲ ေနရင္ ခုခံအား လံုး၀က်သြားတဲ့ အဆင့္ AIDS အဆင့္ ေရာက္သြားရင္ အိပ္ယာထဲ လဲသြားႏုိင္ပါတယ္။ ဒီအခါမွ ေရာဂါ သည္လို ျဖစ္သြား မွာပါ။

ေဆးေျပာင္း/မေျပာင္း အၾကံမေပးခင္မွာ က်ေနာ္တို႔ ဘက္က သိခ်င္တာေလးေတြ ရွိပါတယ္။ (၁) လက္ရွိမွာ မိတ္ေဆြက ART ေဆးကို ကိုယ္ပိုင္ ၀ယ္ေသာက္ေနတာလား (သို႔) အန္ဂ်ီအိုေတြကေန ေဆးရရွိေနတာလား။ (၂) ART ေဆးေသာက္ျပီးတည္းက ဘယ္ဆရာ၀န္နဲ႔ ပံုမွန္ျပပါသလဲ။ ဆိုလိုတာက မိသားစု ဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္တာလား (သို႔) အန္ဂ်ီအိုက ဆရာ၀န္နဲ႔လား (သို႔) HIV specialist ဆရာ၀န္နဲ႔ ျပတာလား။

HIV ပိုး ရွိတဲ့ လူနာ ေတြမွာ အေရျပား ျပႆနာေတြ ျဖစ္တယ္လို႔ ၾကားဖူးပါတယ္။ ဘယ္လို အေရျပား ျပႆနာေတြ လည္းဆိုတာ ဗဟုသုတ အေနနဲ႔ ရွင္းျပေပး ပါလား။ ေနာက္ျပီး က်ေနာ္က ေဆးလိပ္ ေသာက္တတ္ပါတယ္။ အရင္က မေမာတတ္ပါဘူး၊ အခုနဲနဲေလး လႈပ္ရွားတာနဲ႔ ေမာသလို ျဖစ္ပါတယ္။ ကိုယ္အေလးကလည္း တတ္လာတယ္ဆိုေတာ့ သို႔ေလာသို႔ေလာ အေတြးမ်ိဳးစံုနဲ႔ပါ။

HIV ေဆးကို ေနာက္ဆံုး WHO ကသတ္မွတ္ခ်က္ဟာ CD4 အေရအတြက္ ၅ဝဝ အထိက်ေနသူတိုင္းကို ARVs/ARTs ေဆးေပးဘို႔ လမ္းညႊန္ခ်က္ ထုတ္ထားျပီးပါျပီ။ ဒါေပမဲ့ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ အေဟာင္းအတိုင္း CD4 350 အထိ က်ေနသူေတြကိုသာ ေဆးေပးဘို႔ မူရွိေနပါေသးတယ္။ မူရွိေပမဲ့ လူတိုင္းေဆး မရၾကေသးပါ။ ပိုဆိုးတာက နယ္စပ္မွာ အျပင္ဖိအားေတြရွိေနတာမို႔ CD4 200 အထိက်ေနမွသာ ေဆးေပးရတဲ့အျဖစ္မ်ိဳးရွိေနပါသတဲ့။

လယ္သာႏွင့္ မ႐ုိက္ကူးမီ ဇင္ဒါကုိဗတ္စ္က အျခားအျပာကား ဇာတ္၀င္ခန္း တစ္ခု၌ ကြန္ဒုံး မသုံးဘဲ ကာမစပ္ယွက္ခဲ့သည့္ အျပာ မင္းသမီး ကင္မ႐ြန္းေဘးမွာ အိပ္ခ်္အုိင္ဗီပုိး ကူးစက္ခံရၿပီျဖစ္ေၾကာင္း ဩဂုတ္လ လယ္တြင္ အဆုိပါ မင္းသမီးကုိယ္တုိင္ ထုတ္ေဖၚေျပာၾကားခဲ့ရာ လယ္သာမွာ အႀကီးအက်ယ္ တုန္လႈပ္သြား႐ုံမွ်မက ထုိသတင္းေၾကာင့္ အျပာကား ထုတ္လုပ္ေရး လုပ္ငန္းကုိလည္း အာဏာပုိင္မ်ားက ခ်က္ခ်င္း ရပ္ဆုိင္းလုိက္သည္။

အခုေျပာျပတဲ့ ေရာဂါ လကၡဏာေတြက allergic dermatitis လို႔ေခၚတဲ့ အေရျပားနဲဲ႔ ဓာတ္မတည့္တဲ့ ပံုစံတူေနပါတယ္။ အေရျပားနဲ႔ မတည့္တဲ့ ဓာတုပစၥည္းေတြ၊ ပိုးသတ္ေဆးေတြ၊ မႈိပိုးေတြ၊ ဖုန္မႈန္႔ေတြ စတာေတြက အေရျပားမွာ အဖုေတြကို ျဖစ္ေပၚေစပါတယ္။ ဒါက HIV ပိုးရွိတဲ့ လကၡဏာေတြထဲမွာ မပါ၀င္ပါဘူး။ သာမန္ အေရျပား ေရာဂါျဖစ္ဖို႔ မ်ားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ နီးစပ္ရာ အေရျပားဆရာ၀န္နဲ႔ တိုင္ပင္ေစခ်င္ ပါတယ္။