အိတ္ခ်္အိုင္ဗြီေရာဂါပိုး ကူးစက္ခံေနရသူမ်ားသည္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ အဆင့္သို႔ မေရာက္ရွိေသးခ်ိန္တြင္ သာမန္လူမ်ားကဲ့သို႔ သြားလာၿပီး အလုပ္လုပ္ကိုင္ နိုင္ေၾကာင္းႏွင့္ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေဝဒနာ စတင္ခံစားရေသာအခါ အလုပ္အကိုင္မ်ား မလုပ္နိုင္ေတာ့သျဖင့္ ေထာက္ပံ့ေၾကးေငြျဖင့္သာ ရပ္တည္ေနရေၾကာင္း သိရသည္။

လိင္လုပ္သားမ်ားအေပၚ ခြဲျခား ႏွိမ့္ခ် အႏိုင္က်င့္မႈမ်ား ကင္းရွင္း၍ တန္းတူ အခြင့္အေရးမ်ား ရရွိေစရန္၊ HIV ထိခိုက္ ကင္းစင္ေသာ လူမႈဘဝ ပတ္ဝန္းက်င္ တစ္ခု ေပၚေပါက္ လာေစရန္အတြက္ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္ ဧၿပီလတြင္ ႏိုင္ငံတြင္း ေဒသ ႀကီး ၁၀ ခုမွ လိင္လုပ္သား ၃၅ ဦးျဖင့္ SWiM ကြန္ရက္ကို စတင္ ဖြဲ႕စည္းခဲ့ ၿပီး ယခုႏွစ္ ျပဳလုပ္သည့္ ေတာ္ဝင္ခေရအဖြဲ႕ (လိင္လုပ္ငန္းျဖင့္ အသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္း ျပဳသူမ်ား ကြန္ရက္) ၏ ဒုတိယ အႀကိမ္ေျမာက္ ႏွစ္ပတ္လည္ အခမ္းအနား ကို ျပည္နယ္ႏွင့္ တိုင္းေဒသႀကီး ၁၃ ခုမွ ေဒသ ကိုယ္စားလွယ္ ၈၀ ေက်ာ္ တက္ေရာက္ခဲ႔ေၾကာင္း အဆိုပါ ကြန္ရက္ထံမွ သိရသည္။

အနယ္နယ္ အရပ္ရပ္ရွိ HIV ပုိးကူးစက္ခံထားရသူ အမ်ဳိးသမီးမ်ား အတြက္ အသက္ေမြး၀မ္းေက်ာင္း ျပဳႏုိင္ရန္ စက္ခ်ဳပ္သင္တန္းကုိ ၾသဂုတ္လ အတြင္း ဖြင့္လွစ္ႏုိင္ရန္ စီစဥ္ထားသည္ဟု HIV, AIDS ျပဳစု ေစာက္ေရွာက္ေရး ေဂဟာ ဖြင့္လွစ္ထားသူ ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္ကုိယ္စားလွယ္ ေဒၚျဖဴျဖဴသင္းက မဇၩိမ ကုိေျပာသည္။

သူ႕ေယာက်္ားေသသြားတယ္။ ေခတ္မီေရာဂါနဲ႔ေပါ့။ သူ႕ဖာသာအၿငိမ္ မေနလို႔ ေသခ်င္တာနဲ႔ ေသပါ။ ခုေတာ့ မဆီမဆိုင္ အျပစ္ကင္းတဲ့ သူ႕မိန္းမခမ်ာ သူ႕ဆိုးေမြကို ရလိုက္တာ အသက္ပါ ပါေရာ။ အဲဒီေကာင္မေလး ေနမေကာင္း ေနေတာ့ သူ႕အစ္ကို လူပ်ဳိႀကီးက ေစာင့္ ေရွာက္ထားတယ္။ ပထမ သြားႏုိင္လာ ႏုိင္ေနတုန္းက ကြၽန္မဘုတ္ဆိပ္ေရာက္ တယ္ၾကားရင္ ကြၽန္မ အျပန္ ကမ္းနားက လာလာေစာင့္ၿပီး ေတြ႕ရွာတယ္။ ေနာက္ေတာ့မလာႏုိင္ေတာ့ဘူး။ ကြၽန္မ လူႀကံဳနဲ႔ သူ႕ဖို႔ ပိုက္ဆံ၊ မုန္႔ ေပးေပးထား ခဲ့တယ္။

ကုလသမဂၢ ကေလးမ်ား ရန္ပံုေငြ အဖြဲ႕ ႐ံုးမွ HIV ေရာဂါ ကာကြယ္ တိုက္ဖ်က္ေရး တာဝန္ခံ အရာရွိ ေဒါက္တာ ပပဝင္းထင္ႏွင့္ တာခ်ီလိတ္ ၿမိဳ႕ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံ မိခင္ႏွင့္ ကေလး ေစာင့္ေရွာက္ေရး အသင္း႐ံုး၊ ၿမိဳ႕နယ္ အေထြေထြ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဦးစီး ဌာနႏွင့္ က်န္းမာေရး ဦးစီးဌာနမွ တာဝန္ ရွိသူမ်ား ပူးေပါင္း၍ HIV ေရာဂါ ကာကြယ္ တိုက္ဖ်က္ေရး ပညာေပး ေဆြးေႏြး ေဟာေျပာ ျခင္းမ်ား ေဆာင္ရြက္ခဲ့ေၾကာင္း သတင္း ရရွိသည္။

လက္ရွိ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ HIV ကူးစက္ခံထားသည္ကို ရွက္ေႀကာက္စိတ္ျဖင့္ ပုန္းကြယ္ေနသူမ်ားသည္ အခ်ိန္မတိုင္မီ အသက္ ဆံုး႐ံႈးမႈမ်ား ရွိေနရာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္းရွိ HIV ဆိုင္ရာ လူမႈကြန္ယက္အဖြဲ႕မ်ားႏွင့္ ဆက္သြယ္ကာ အဖြဲ႕ဝင္ေစ လိုသည္ဟုလည္း ယင္း ကြန္ယက္တစ္ခုျဖစ္သည့္ အမ်ိဳးသမီးမ်ား ကြန္ယက္ ဥကၠ႒ ေနာ္ရဲဝါးက ေျပာသည္။

အခ်ဳိ႕ေသာ HIV ဗုိင္းရပ္စ္ျဖင့္ အသက္ရွင္ေနသူ အမ်ိဳးသမီးမ်ားသည္ လူသိမည္ကို ရွက္ေၾကာက္စိတ္ျဖင့္ မိသားစု အတြင္း၌သာ လွ်ဳိ႕၀ွက္ ေနထုိင္ျခင္းေၾကာင့္ ေဆးရရွိရန္ အခက္အခဲရွိၿပီး အခ်ိန္မီ ေဆးမကုသႏိုင္သျဖင့္ အသက္ ဆံုးပါးႏိုင္သျဖင့္ ႏိုင္ငံအႏွံ႔တြင္ ျဖန္႔က်က္ထားသည့္ ျမန္မာအမ်ိဳးသမီးမ်ား ကြန္ရက္ အဖြဲ႕၀င္မ်ားႏွင့္ ခ်ိတ္ဆက္ရန္ သူက အႀကံေပးျခင္း ျဖစ္သည္ဟုလည္း ရွင္းျပသည္။

သူတို႔ နွစ္ဦး မတိုင္ခင္ အရင္ လူနာတဦး ကိုေတာ့ ရိုးတြင္း ျခင္ဆီ အစားထိုး ကုသျပီး ေနာက္ ဒါဟာ AIDS ကူသမႈ ဆိုျပီး ေဖၚျပ ေျပာဆို ခဲ့ဖူးပါတယ္။ ဘာလို႔လဲ ဆိုေတာ့ အဲဒီ သူကို အစားထိုး လိုက္တဲ့ ရိုးတြင္း ျခင္ဆီဟာ HIV ပိုးကို ခံနိုင္ရည္ ရိွတဲ့ လူကေန ဒါန ျပဳထားတဲ့ ရိုးတြင္း ျခင္ဆီ ျဖစ္လို႔ ပါတယ္။

WHO ရဲ့ လမ္းညႊန္ခ်က္ ထဲမွာေတာ့ HIV ပိုး ရိွသူေတြ အေနနဲ႔ ေရာဂါႏုတုန္း ေဆးစေသာက္တာက ပိုထိေရာက္နိုင္ျပီး လာမယ့္ ၂၀၂၅ ခုမွာ ေအအိုင္ဒီအက္စ္ ေရာဂါ သည္ေပါင္း သံုးသန္း အသက္ကယ္ နိုင္မယ္လို႔ ေျပာထား ပါတယ္။ ေဆး သံုးမ်ိဳးစပ္ တလံုးထဲကို HIV ပိုး ရိွသူေတြကို သူတို႔ ခုခံမႈ အားေကာင္းေနတဲ့ အခိ်န္မွာ တိုက္ေၾကြးမွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ဒီအစီ အစဥ္ကို အယ္ဂီ်းယား အာဂ်င္တီးနားနဲ႔ ဘရာဇီးတို႔မွာ စသံုးေနပါတယ္။

HIV/AIDS ႏွင့္ပတ္သက္၍ အသိပညာျဖန္႔ေဝမႈမ်ား ျပည္တြင္း၌ က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ျပဳလုပ္လ်က္ရိွသည္ ဆိုေသာ္လည္း ထိုေရာဂါသည္မ်ားအ ေပၚ ခဲြျခားဆက္ဆံမႈ မွာေလ်ာ့က် သြား ျခင္းမရိွ။ HIV ပိုးရိွသူမ်ားကို ပစ္ပယ္ ျခင္း၊ အလုပ္ ထုတ္ ပယ္ျခင္းမ်ား ေနရာ အႏွံ႔ရိွေနဆဲ ပင္ျဖစ္၍ HIV/AIDS ကူးဆက္ခံ ေရာဂါေဝဒ နာရွင္ အမ်ားစုမွာ အလုပ္ လက္မဲ့ျဖင့္ ဘဝရပ္တည္ေရးမွာ ခက္ခဲေနဆဲၿမဲျဖစ္သည္။

“အခုလို အေမစုက အားေပးစကားေတြ၊ တိုက္တြန္းစကားေတြ လာေျပာေတာ့ အင္မတန္ အားရပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ေမွ်ာ္လင့္ရက်ဳိးလည္း နပ္ပါတယ္။ အေမစု တိုက္တြန္း သလိုမ်ဳိး ျဖစ္လာဖို႔လည္း ေမွ်ာ္လင့္ပါတယ္။” ဟု လူမႈကြန္ယက္အဖြဲ႔မွ ဆုေတာင္းပြဲ တက္ေရာက္သူတစ္ဦးက ေျပာဆိုသည္။

အိပ္ခ်္အိုင္ဗြီ တိုက္ဖ်က္ေရး လုပ္ငန္းမ်ား လုပ္ေဆာင္ရာတြင္ အေႏွာင့္အယွက္ျဖစ္ေစေသာ ဥပေဒပုဒ္မမ်ားျဖစ္သည့္ တရားမဝင္ ေဆးထိုးအပ္ ကိုင္ေဆာင္မႈ၊ ျပည့္တန္ဆာ ပုဒ္မမ်ား၊ မူးယစ္ေဆးဝါး သုံးစြဲျခင္း ကုသမႈ ခံယူရန္ ပ်က္ကြက္ျခင္း ပုဒ္မတို႔ကိုလည္း လိုအပ္သလို ျပဳျပင္ဖ်က္သိမ္းမႈမ်ား ျပဳလုပ္ေပးရန္ ေၾကညာခ်က္တြင္ ထပ္မံေတာင္းဆိုထားသည္။